Ministerstwo Obrony Narodowej chce, aby do szkół średnich został wprowadzony w 2019 roku nowy przedmiot: wychowanie proobronne. Miałby zastąpić obowiązującą obecnie edukację dla bezpieczeństwa. Uczniowie poznawaliby nie tylko zasady udzielania pierwszej pomocy i reagowania kryzysowego, lecz także podstawy funkcjonowania sił zbrojnych z elementami m.in. taktyki i strzelania.

Ministerstwo Obrony Narodowej już rok temu sygnalizowało, że do szkół powinien zostać wprowadzony przedmiot związany z obronnością. – Wiedza o tym, jak bronić ojczyzny, jest nie mniej ważna niż matematyka czy język polski – argumentował minister Antoni Macierewicz.

Nowy przedmiot może zostać wprowadzony w ramach reformy szkolnictwa, nad którą pracuje właśnie Ministerstwo Edukacji Narodowej. MON zgłosiło już swoje propozycje do projektu rozporządzenia dotyczącego podstawy programowej dla czteroletnich liceów i pięcioletnich techników. Postulaty będą rozpatrywane podczas konsultacji międzyresortowych.

Na lekcji wychowania proobronnego

Resort obrony uważa, że zmiany w nauczaniu dotyczącym bezpieczeństwa są konieczne. Obowiązkowa dziś w szkołach średnich edukacja dla bezpieczeństwa skupia się bowiem głównie na zagadnieniach udzielania pierwszej pomocy oraz na nauce reagowania w sytuacjach kryzysowych. – To bardzo ważne. My widzimy jednak potrzebę nieco szerszej edukacji. Dlatego proponujemy rozwinięcie treści programowych, a także zmianę nazwy przedmiotu na wychowanie proobronne. Tak, by już młodzi ludzie zdobywali elementarną wiedzę i byli dzięki niej przygotowani na wypadek wojny – wyjaśnia Zbigniew Ciosek, zastępca dyrektora Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa MON.

Ministerstwo chce, aby na lekcji wychowania proobronnego uczniowie poznawali m.in.: zasady organizacji i funkcjonowania Sił Zbrojnych RP w czasie pokoju, kryzysu i wojny; podstawy wychowania obywatelskiego i wojskowego (regulaminy wojskowe, elementy musztry, tradycje oręża, symbole narodowe i wojskowe); zagadnienia ze szkolenia logistycznego czy też podstawy prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych. Nie zabraknie też elementów szkolenia bojowego, czyli strzelania, zagadnień z taktyki, rozpoznania, łączności, terenoznawstwa, obrony przeciwlotniczej oraz obrony przed bronią masowego rażenia, a także szkolenia inżynieryjno-saperskiego, z ochrony obiektów oraz szkolenia medycznego. MON zakłada, że takie nauczanie zapewni młodzieży minimalną wiedzę o funkcjonowaniu armii, a niektórym ułatwi podjęcie decyzji o wstąpieniu do wojska.

Zespół międzyresortowy

– To szerokie spektrum zagadnień, ale musimy mieć świadomość, że w zmieniającej się sytuacji międzynarodowej i geopolitycznej nie tylko armia zawodowa, lecz także cale społeczeństwo powinno być przygotowane na zagrożenie. Zależy nam, aby przedmiot w nowej formule i teoretycznie, i praktycznie przygotowywał młodzież do odpowiedniego reagowania w sytuacjach kryzysowych, stwarzających zagrożenie dla zdrowia i życia – podkreśla Zbigniew Ciosek. MON wskazuje także potrzebę kształtowania wśród uczniów postaw patriotycznych, szacunku do symboli narodowych i wojskowych oraz dziedzictwa oręża polskiego, a tym samym przygotowania do aktywnego udziału w przedsięwzięciach o charakterze proobronnym.

Wychowanie proobronne ma być obowiązkowe w szkole średniej. Ministerstwo proponuje także, aby w klasach mundurowych nowy przedmiot był nauczany w formie rozszerzonej. W ramach lekcji uczniowie mundurowi braliby udział m.in. w specjalistycznych kursach, w szkoleniu strzeleckim czy podróżach historycznych. – Zakładamy, że wychowaniem proobronnym zajmą się nauczyciele w szkołach. Jeśli jednak wspólnie z MEN-em uznamy, że jest potrzeba przeszkolenia wychowawców albo zapewnienia im jakiejś formy doskonalenia zawodowego, to oczywiście będziemy na to otwarci – deklaruje zastępca dyrektora Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa MON.

Prace nad projektem rozporządzenia trwają. – Zaproponowaliśmy powołanie międzyresortowego zespołu złożonego z przedstawicieli Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Obrony Narodowej, aby wspólnie przygotować szczegółowy program nauczania nowego przedmiotu. Wymaga to na pewno czasu – mówi Zbigniew Ciosek. MON chce, aby nowy przedmiot zaczął obowiązywać w podstawie programowej od 1 września 2019 roku.

Obecnie w szkołach średnich jest prowadzona edukacja dla bezpieczeństwa. Do 2012 roku odbywały się zaś lekcje przysposobienia obronnego. Uczniowie poznawali zagadnienia związane m.in. z wojskowością, obroną cywilną, postępowaniem na wypadek katastrof, a także zasady udzielania pierwszej pomocy.