Współpracujemy obecnie z dziewięcioma polskimi partnerami przemysłowymi w ramach umów dotyczących programu „Wisła”. O jakości tej współpracy świadczy to, że szykujemy już pierwsze dostawy – mówi Shawn Rantas, dyrektor Programu Patriot w Raytheon Missiles & Defense. Amerykański koncern jest dostawcą zestawów przeciwrakietowych w ramach programu „Wisła”.

Kiedy rozpoczną się dostawy systemu Patriot dla Polski?

Shawn Rantas: Wywiązujemy się z naszych zobowiązań wobec MON i dostarczymy naszą część systemu zgodnie z obecną umową – mieszcząc się w budżecie i terminie. Pierwsze dwie jednostki ogniowe Patriot zostaną dostarczone rządowi USA wcześniej niż planowano, do końca 2021 roku, a pozostałe zostaną dostarczone w połowie 2022 roku.

Dlaczego przekażecie je amerykańskiemu rządowi, a nie bezpośrednio do Polski?

W formule Foreign Military Sales, zanim sprzęt zostanie finalnie przekazany Polsce, jest on najpierw przekazywany rządowi Stanów Zjednoczonych w celu prowadzenia testów i prac integracyjnych.

Kiedy pojawią się w Polsce pierwsze elementy systemu?

Dostawy głównych elementów systemu Patriot rozpoczniemy zatem jeszcze w 2021 roku i będziemy je kontynuować w roku 2022. Elementy te to na przykład wyrzutnie Patriot, sprzęt do obsługi technicznej systemu i radary. Pierwsze dwie wyrzutnie dostarczymy w 2021 roku, co jest efektem świetnej współpracy z Hutą Stalowa Wola i skuteczności jej działań. Sprzęt do obsługi technicznej zostanie dostarczony przez inne polskie firmy w 2022 roku.

Jak na produkcji systemu Patriot w waszych zakładach odbiła się pandemia?

Pandemia istotnie miała wpływ na wszystkich naszych polskich partnerów, jak również na sam zespół Raytheona. Podobnie jak wiele przedsiębiorstw znaleźliśmy się nagle w zupełnie nowej rzeczywistości, w której prowadzenie ścisłej, codziennej współpracy stało się znacznie trudniejsze. Raz jeszcze mocne związki pomiędzy firmą Raytheon i jej polskimi partnerami w połączeniu z zaangażowaniem obu stron w sukces programu „Wisła”, pozwoliły nam wspólnie ukształtować dalszą współpracę i dotrzymać terminów.

W jaki sposób pandemia wpłynęła na współpracę z odbiorcami waszych produktów?

Aby utrzymać stały kontakt, korzystamy z różnych narzędzi, w tym komunikacji wideo. By umożliwić wizyty w fabrykach i współpracę pomiędzy zespołami, a jednocześnie nie przyczynić się do rozprzestrzeniania epidemii COVID oraz by zapewnić wszystkim bezpieczeństwo, opracowaliśmy nowe procesy i procedury. Błyskawicznie wdrożyliśmy też złożone narzędzia, takie jak VirtualWorx, które pozwalają ekspertom z USA wirtualnie widzieć to, co widzą pracownicy w hali produkcyjnej, i szczegółowo oceniać ich pracę oraz udzielać porad w czasie rzeczywistym. Jesteśmy dumni z tego, że mimo pandemii harmonogram dostaw jest niezagrożony.

Jak oceniacie swoją współpracę w ramach programu „Wisła” z Hutą Stalowa Wola, Wojskowymi Zakładami Elektronicznymi i Zakładami Mechanicznymi w Tarnowie?

Naszą współpracę z polskim przemysłem oceniamy bardzo dobrze. Współpracujemy obecnie intensywnie z dziewięcioma polskimi partnerami przemysłowymi w ramach umów dotyczących programu „Wisła”. O jakości tej współpracy świadczy to, że szykujemy już pierwsze dostawy.

Na jakim etapie są negocjacje dotyczące zobowiązań offsetowych?

Nasze zobowiązania offsetowe wobec Polski są nadal aktualne. Ściśle współpracujemy z naszymi polskimi partnerami rządowymi i przemysłowymi, aby wdrożyć program, który będzie jak najkorzystniejszy dla Polski. Obejmuje to finalizację aneksu do umowy offsetowej. Na drodze ku realizacji naszych zamierzeń mówimy jednym głosem z MON i Polską Grupą Zbrojeniową. Chcemy jak najszybciej sfinalizować negocjacje i przejść do realizacji.

Z którymi firmami i w jakim zakresie podpisaliście już umowy offsetowe? Z którymi firmami prowadzicie obecnie na ten temat negocjacje?

Firma Raytheon podpisała umowę offsetową z Wojskowym Instytutem Technicznym Uzbrojenia we wrześniu 2019 roku. Chcemy rozpocząć realizację tego projektu razem z WITU natychmiast po podpisaniu pozostałych umów offsetowych z PGZ i aneksu do umowy offsetowej z MON. Wraz z PGZ i MON pracujemy nad sfinalizowaniem programu offsetowego, a w tym czasie dziewięciu naszych polskich partnerów przemysłowych już aktywnie realizuje umowy podwykonawcze podpisane z Raytheon Missiles & Defense, obejmujące obsługę techniczną i produkcję elementów systemu Patriot, które zostaną dostarczone w ramach pierwszej fazy programu Wisła.

Lockheed Martin już dawno podpisał wszystkie umowy offsetowe, a Raytheon nie. Dlaczego? Czy wpływa to na realizację umowy?

Nie znamy szczegółów umowy offsetowej podpisanej z firmą Lockheed Martin, ale dotyczy ona zupełnie innej technologii. Ponieważ Raytheon pragnie, by umowa offsetowa dała Polsce jak najwięcej korzyści, zapewnienie, że transfer technologii spełnia oczekiwania i oferuje wartość, jakiej oczekuje Polska, musiało zająć nieco czasu. Jednakże kwestia finalizacji naszych umów offsetowych nie wpłynęła na naszą współpracę z polskim przemysłem czy nasze zobowiązania względem MON w związku z dostawami.

Współpracujecie z polskimi podmiotami nie tylko w ramach umów offsetowych. Bydgoski Teldat produkuje dla was routery sieciowe, PIT Radwar anteny systemu IFF. Jak oceniacie tę kooperację?

Nasza współpraca z polskim przemysłem przebiega bardzo dobrze. Wprowadzenie amerykańskich standardów w zakresie realizacji umów wojskowych przy jednoczesnej integracji kultur i praktyk korporacyjnych firmy Raytheon i polskich podmiotów zajęło trochę czasu. Przy tym niesamowite jest, jak gigantyczne postępy poczyniliśmy od czasu rozpoczęcia tej współpracy siedem lat temu. Przez cały ten czas nasi polscy partnerzy demonstrują wysoki poziom profesjonalizmu, chęć do współpracy, jak również ogromną determinację do osiągnięcia sukcesu. Z poszczególnymi partnerami jesteśmy na różnych etapach projektowania, prac rozwojowych i produkcji, ale wszystkie prace idą zgodnie z planem.

Czy prowadzone są obecnie negocjacje dotyczące drugiej fazy programu „Wisła”?

W chwili obecnej nie.

Co Raytheon oferuje Polsce w ramach drugiej fazy „Wisły”?

Polska rozpoczęła modernizację swojego zintegrowanego systemu przeciwlotniczego i przeciwrakietowego od zakupu dwu baterii systemu Patriot w ramach pierwszej fazy programu „Wisła”. Faza druga jest niezbędna, aby kontynuować proces modernizacji i dotrzymać tempa zagrożeniom, takim jak pociski balistyczne, nowoczesne pociski manewrujące oraz broń hipersoniczna. Firma Raytheon Missiles & Defense jest gotowa do współpracy z polskim rządem i przemysłem, aby zaoferować wielowarstwową, dookólną obronę, której poszczególne elementy współpracują ze sobą w ramach jednego, spójnego systemu, umożliwiając odstraszanie i pokonywanie zagrożeń lotniczych i rakietowych dowolnego typu. Obejmuje to integrację radaru Lower Tier Air and Missile Defense Sensor (LTAMDS) w ramach drugiej fazy programu. Ponieważ firma Raytheon została wybrana jako dostawca nowej generacji radaru LTAMDS dla USA oraz podpisała stosowną umowę, spodziewamy się, że nasze rozmowy na temat drugiej fazy programu „Wisła” będą kontynuowane.

Druga faza „Wisły” miała obejmować także dostawę nowego, taniego pocisku rakietowego do wyrzutni. To aktualne?

Nasza propozycja dla fazy drugiej programu „Wisła” obejmuje również niskokosztowy pocisk przechwytujący SkyCeptor, który wypełni lukę, jaką jest brak niedrogiego efektora, który mógłby w pełni wykorzystać zdolność do dookólnej obrony planowanej w ramach drugiej fazy. Chcemy również zaoferować szeroki transfer technologii, a także znaczące możliwości współpracy dla polskiego przemysłu.

Czy nie obawiacie się, że problemy z wdrożeniem offsetu za pierwszą fazę programu „Wisła” negatywnie wpłyną na polskie oczekiwania związane z drugą fazą programu?

Dzięki efektom naszej pracy w ramach pierwszej fazy programu „Wisła” jesteśmy w idealnej sytuacji, aby podjąć się realizacji jego drugiej fazy. Naszym atutem jest silna, potwierdzona i ugruntowana współpraca partnerska z polskim przemysłem, który będzie czerpać korzyści ze zleceń produkcyjnych w ramach drugiej fazy. Elementy systemu Patriot, które są w tej chwili produkowane w Polsce – sprzęt, który można zobaczyć i dotknąć – są dowodem naszego zaangażowania i zdolności do budowania długoterminowych, wzajemnie korzystnych relacji z Polską. Jeśli MON zdecyduje się uruchomić drugą fazę, będziemy gotowi, aby kontynuować prace i zaoferować Polsce znaczący udział przemysłowy w tym programie.