Ponad dwie dekady Sił Zbrojnych RP w NATO oraz setki docenionych przez sojuszników polskich żołnierzy. O tym, z jaką odwagą służą na misjach i jak istotną odgrywają rolę w strukturach Sojuszu Północnoatlantyckiego, świadczą chociażby odznaczenia, jakie przyznają Polakom dowódcy armii innych państw. Te dowody uznania można obejrzeć na najnowszej wystawie w Centrum Weterana.

Medalem za Chwalebną Służbę nadanym przez sekretarza generalnego NATO wyróżniony został także ppłk Marcin Przybylski, który obecnie służy w Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił Europy w Mons w Belgii. Fot. arch. ppłk. Marcina Przybylskiego

– Odznaczenia zagraniczne, jakie otrzymałem za służbę podczas XI zmiany misji szkoleniowo-doradczej „Resolute Support” w Afganistanie, traktuję jako wyraz uznania dla całego Wojska Polskiego. Są one potwierdzeniem wzorowej współpracy oraz wiarygodności sojuszniczych zobowiązań – mówi mjr Adam Korolczuk, który za dokonania podczas tej misji otrzymał Medal za Chwalebną Służbę (z ang. Meritorious Service Medal). Jest to jedno z najwyższych odznaczeń, jakie Departament Obrony Stanów Zjednoczonych może przyznać przedstawicielom armii innych państw za udział w operacjach międzynarodowych sił NATO pod amerykańskim dowództwem. Ale niejedyne… Zagraniczne odznaczenia przyznane Polakom za ich służbę można obejrzeć na wystawie zorganizowanej przez Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa.

Jesienią 2020 roku Centrum poprosiło uczestników misji o wypożyczenie otrzymanych przez nich zagranicznych odznaczeń. Na apel odpowiedziało wielu żołnierzy. Ostatecznie na ekspozycję trafiło ponad 80 odznaczeń. – Cieszymy się, że odzew był tak duży, bo dzięki temu prezentujemy różne medale, m.in. nadawane honorowo, za walkę z terroryzmem czy udział w misjach – wymienia Andrzej Korus, kierownik Zespołu Edukacji i Tradycji w Centrum Weterana. Zgromadzone na wystawie odznaczenia zostały podzielone na kilka grup. W oddzielnych gablotach znajdują się te przyznane przez ONZ, UE, armie sojusznicze czy NATO.

Generał dziękuje za współpracę

Podczas XI zmiany PKW w Afganistanie mjr Adam Korolczuk służył w dowództwie misji „Resolute Support” w Kabulu. Był doradcą strategicznym w Kwaterze Głównej oraz jedynym polskim oficerem odpowiedzialnym za bieżące analizy sytuacji operacyjnej wojsk afgańskich oraz synchronizację procesu planowania operacji strony koalicyjnej i afgańskiej. Został również szefem wielonarodowego zespołu doradców przydzielonych do ministerstwa obrony Afganistanu. Oprócz Medalu za Chwalebną Służbę oficer przekazał na wystawę także dwa inne odznaczenia. – W podziękowaniu za sojuszniczą współpracę otrzymałem od amerykańskiego gen. bryg. Williama Taylora medal NATO (Non-Article 5 Medal). Jest to odznaczenie nadawane przez sekretarza generalnego NATO wszystkim żołnierzom uczestniczącym w operacjach międzynarodowych Sojuszu Północnoatlantyckiego – wyjaśnia mjr Korolczuk. Otrzymał on również Medal Zasługi Gwardii Narodowej Stanu Illinois (Illinois National Guard Military Medal of Merit). Odznaczenia te zostały przyznane na wniosek amerykańskich dowódców, którzy docenili współpracę polskiego oficera z siłami zbrojnymi Stanów Zjednoczonych w ramach operacji „Freedom’s Sentinel” oraz koordynowanie wielu długofalowych projektów na poziomie strategicznym i operacyjnym.

– Gdy misja XI zmiany dobiegała końca, dowódca wojsk NATO w Afganistanie gen. Austin „Scott” Miller spotkał się z polskimi oficerami pełniącymi służbę w Kwaterze Głównej i podziękował za współpracę. Podkreślił wyjątkowe relacje polsko-amerykańskie oraz wkład, jaki żołnierze Wojska Polskiego wnieśli w powodzenie misji w Afganistanie – wspomina mjr Korolczuk.

Medal od sekretarza

Medalem za Chwalebną Służbę nadanym przez sekretarza generalnego NATO wyróżniony został także ppłk Marcin Przybylski, który obecnie służy w Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił Europy w Mons w Belgii. Jest to najwyższe odznaczenie Sojuszu Północnoatlantyckiego, jakie jego szef może przyznać żołnierzom za udział w operacjach międzynarodowych sił NATO. Medal ma średnicę 35 mm i jest wykonany ze srebra. Na awersie znajduje się godło NATO oraz wieniec z gałązek oliwnych. Na rewersie umieszczono napis w języku angielskim i francuskim: „W służbie pokoju i wolności”.

– Odznaczenie to było wyróżnieniem nie tylko dla mnie, lecz także dla mojego zespołu – przekonuje ppłk Przybylski i podkreśla zaangażowanie kolegów z Wielonarodowego Korpusu Północno-Wschodniego, z którymi w 2014 roku wyjechał na misję do Afganistanu. Wówczas trwająca wiele lat operacja bojowa ISAF przekształcała się w doradczą misję „Resolute Support”. NATO czekało najtrudniejsze w jego historii zadanie logistyczne. Spod Hindukuszu miały zostać wycofane tysiące żołnierzy, ich wyposażenie i sprzęt.

Ppłk Przybylski został doceniony za pracę w wydziale planowania Połączonego Dowództwa Międzynarodowych Sił Wsparcia i Bezpieczeństwa w Kabulu. Kierował w nim komórką, która odpowiadała za analizę danych na temat liczebności oraz rozlokowania sojuszniczych wojsk. Dzięki temu udało się sprawnie przekształcić misję z bojowej w doradczą. Sekretarz generalny Sojuszu przyznał mu Medal za Chwalebną Służbę. W gronie posiadaczy tego odznaczenia jest zaledwie kilku Polaków. – Z 12 tysięcy żołnierzy, którzy razem ze mną służyli na misji w Afganistanie, medal ten otrzymało zaledwie pięciu: trzech Amerykanów, Brytyjczyk i ja – opowiada ppłk Przybylski. Oficer wspomina, że amerykański gen. broni Joseph Anderson, szef IJC w Kabulu, był zaskoczony, jak profesjonalnie polscy żołnierze wykonywali postawione przed nimi zadania oraz jak świetnie znali natowskie i amerykańskie procedury.

Doceniona służba

Na wystawę trafił także NATO Active Endeavour Medal, które przekazał kmdr ppor. rez. Marek Bartkowiak. Otrzymał go za udział w sojuszniczej operacji „Active Endeavour” polegającej na zabezpieczaniu żeglugi i zapobieganiu terroryzmowi na Morzu Śródziemnym. Misja została zorganizowana na mocy artykułu 5 „Traktatu Waszyngtońskiego”. Brały w niej udział także polskie okręty: podwodne „Bielik” i „Kondor” oraz „Gen. Kazimierz Pułaski” i „Kontradmirał Xawery Czernicki”. Kmdr ppor. Bartkowiak służył na okręcie „Kondor” jako oficer pionu operacyjnego. – Rejonem działania naszego patrolu były wybrzeża Syrii i Egiptu. Natomiast zadaniem było informowanie ówczesnego dowództwa Sił Podwodnych w Neapolu między innymi o ruchu żeglugowym na Morzu Śródziemnym – wspomina oficer.

– Nasza wystawa pokazuje, że polscy żołnierze byli doceniani na misjach zagranicznych za zaangażowanie i profesjonalizm oraz sojuszniczą współpracę – mówi Andrzej Korus z Centrum Weterana.

Wystawa „Ordery i odznaczenia zagraniczne nadawane żołnierzom WP” będzie czynna do końca marca. Można ją obejrzeć po wcześniejszym umówieniu się telefonicznie oraz z zachowaniem wszystkich środków ostrożności, jakie wynikają z obostrzeń sanitarnych w czasie pandemii.