W każdej jednostce i instytucji wojskowej zostanie wyznaczony koordynator odpowiedzialny za działania profilaktyczne ograniczające rozprzestrzenianie się wirusa COVID-19 – mówi płk lek. Sebastian Sojka, komendant Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu.

Zgodnie z pesymistycznym scenariuszem wraz z nastaniem jesieni Polska stała się ofiarą drugiej fali pandemii koronawirusa. Cały kraj znalazł się w tzw. żółtej strefie, a ponad sto powiatów w strefie czerwonej. Jak do tej sytuacji przygotował się Wojskowy Ośrodek Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu, którym Pan kieruje?

Płk lek. Sebastian Sojka: Z epidemią walczymy od wczesnej wiosny, mamy więc spore doświadczenie. Właściwie działania związane z koronawirusem SARS-CoV-2 podejmowaliśmy jako pierwszy WOMP, ponieważ już 31 stycznia bieżącego roku uczestniczyliśmy w ewakuacji, transporcie, a następnie w nadzorowaniu pod względem epidemiologicznym pobytu w 4 WSKzP SP ZOZ Polaków ewakuowanych z chińskiego miasta Wuhan. Od tamtej pory pracujemy na wysokich obrotach, a pracy cały czas nam przybywa. Między innymi rozbudowujemy swoje laboratorium mikrobiologiczne o część wirusologiczną, aby usprawnić pracę Ośrodka. Kupujemy nowy sprzęt, a nasi diagności już niedługo rozpoczną na nim szkolenie. Wszytko po to, by wiosną przyszłego roku osiągnąć gotowość do samodzielnego prowadzenia badań w kierunku wykrywania koronawirusa SARS-CoV-2. Taką zdolność ma już WOMP-Modlin, a my wraz z WOMP- Gdynia i WOMP-Kraków będziemy kolejnymi placówkami w wojsku mającymi takie możliwości.

Badania to jednak tylko część naszej pracy. Intensywnie prowadzimy także działalność szkoleniową. Szkolimy przede wszystkim żołnierzy z grup pobierających wymazy oraz tych z ekip zajmujących się ewakuacją chorych, na przykład z domów opieki i innych placówek. Prowadzimy również nadzór nad miejscami wyznaczonymi na izolatoria czy przeznaczonymi do odbywania kwarantanny. Pod naszym nadzorem są także wojskowe szpitale oraz wojskowe specjalistyczne przychodnie lekarskie, w których leczy się chorych na COVID-19. Przypomnę, że wszystko to na terenie czterech województw: dolnośląskiego, śląskiego, opolskiego i lubuskiego, a więc zakres terytorialny działalności mamy całkiem spory.

Chciałbym podkreślić, że w realizację i powodzenie naszych działań niezwykle angażują się ludzie otwarci na zmiany, a także pilnujący twardych reguł obowiązujących w epidemiologii. Podsumowując, pracujemy siedem dni w tygodniu, często po 24 godziny na dobę. Chcę dodać, że mam wspaniały zespół i wszystkim za to zaangażowanie w codzienne zmagania z pandemią koronawirusa bardzo dziękuję.

Kolejny cel naszych działań to usprawnienie systemu reagowania, tak aby być przygotowanym na dynamicznie zmieniającą się sytuację epidemiologiczną. Między innymi temu ma służyć współpraca z koordynatorami odpowiedzialnymi za działania profilaktyczne ograniczające rozprzestrzenianie się wirusa COVID-19, wyznaczonymi w każdej jednostce wojskowej na podstawie wytycznych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych.

Płk lek. Sebastian Sojka, komendant Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu.

Kim ma być taki koordynator i jakie ma uprawnienia?

Zalecono, aby koordynatorem był ktoś z personelu medycznego jednostki. Tam, gdzie takiego personelu nie ma, można wyznaczyć osobę bez specjalności medycznej. Mówiąc najogólniej, osoba ta ma ściśle współpracować z właściwym terytorialnie wojskowym ośrodkiem medycyny prewencyjnej w celu sprawowania nadzoru epidemiologicznego w przypadku, gdy ktoś w jednostce zachoruje lub jest podejrzenie, że zakaził się wirusem. Koordynator będzie wtedy przeprowadzał wywiady epidemiologiczne z żołnierzami i pracownikami resortu obrony narodowej i przesyłał niezbędne formularze do WOMP. Ma zdobyć również wiedzę o liczbie i dostępności miejsc w jednostce przeznaczonych do izolowania chorych i odbywania kwarantanny. Koordynator, we współpracy z sekcją personalną jednostki, będzie także miał dane o osobach, wobec których cywilne służby sanitarne podjęły decyzje administracyjne o skierowaniu na kwarantannę lub izolację oraz o tych, które trafiły do szpitala.

Mówiąc krótko, będzie to taki przedstawiciel WOMP w terenie.

Można to tak określić. Koordynator będzie bowiem reagował i powiadamiał nas, gdy u kogoś w jednostce wystąpią oznaki choroby. Oprócz powiadomienia WOMP sporządzi listę osób, z którymi potencjalny zakażony miał kontakt w ciągu ostatniego tygodnia. Będzie także koordynował pobieranie od tych osób przez medyków materiału biologicznego do badań oraz transport próbek do wskazanego laboratorium.

Powołanie koordynatorów ułatwi nam pracę i przyspieszy stosowanie procedur. Nasza placówka nie ma zbyt dużej obsady, a rejonem naszej odpowiedzialności są cztery wspomniane już wcześniej województwa.

Co jeszcze pandemia zmieniła w wojsku?

Pandemia pokazała znacząca rolę wojskowej służby zdrowia, w tym Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, w zapewnianiu bezpieczeństwa epidemiologicznego, jak również bezpieczeństwa zdrowotnego pracowników resortu obrony narodowej oraz żołnierzy, w tym żołnierzy wojsk sojuszniczych. Stan epidemii udowodnił, jak ważna jest współpraca jednostek i instytucji wojskowych w dziedzinie sprawowanego nadzoru sanitarnohigienicznego nad zdrowiem i życiem żołnierzy oraz pracowników. Pokazała również potrzebę rozwijania zdolności diagnostycznych w kierunku szybkiej identyfikacji czynników biologicznych, w tym szczególnie niebezpiecznych dla zdrowia publicznego. W ramach sprawowanego nadzoru jest prowadzona ścisła współpraca z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz cywilnej służby zdrowia, co jest elementem niezbędnym zwłaszcza w kontekście powszechnego systemu ochrony zdrowia w Polsce, do którego należą żołnierze.

Płk lek. Sebastian Sojka ukończył w 1998 roku studia w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Staż odbywał w 4 Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką, następnie służył w 10 Pułku Dowodzenia we Wrocławiu. Na przełomie 1999 i 2000 roku rozpoczął służbę w Wojskowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Śląskiego Okręgu Wojskowego, która w roku 2003 przekształciła się w Wojskowy Ośrodek Medycyny Prewencyjnej. Przez 8 lat pełnił funkcję szefa zespołu nadzoru i kontroli sanitarnej. 2 maja 2019 roku został mianowany zastępcą przewodniczącego Rejonowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu. 10 grudnia 2019 roku wyznaczono go na stanowisko komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej we Wrocławiu.