Gdy jako lotnik zrzucał broń walczącej Warszawie, ona w płonącym mieście opatrywała rannych. Podpułkownik Włodzimierz Bernhardt, pilot bombowca, i porucznik Zofia Aksenow, sanitariuszka z powstania, opowiedzieli portalowi polska-zbrojna.pl o wojskowych losach i swojej miłości.

Pan Włodzimierz od dziecka marzył, by zostać pilotem. Ale jego droga nie zaczęła się od lotnictwa, a od piechoty. Kiedy wybuchła wojna, we wrześniu 1939 r. walczył w 21 Pułku Piechoty m.in. pod Kockiem. Potem szlak bojowy zaprowadził go do Francji, a po jej klęsce do Anglii. Tam dostał przydział do piechoty. O formowaniu się polskiego lotnictwa dowiedział się w połowie 1942 roku. Gdy okazało się, że podchorążowie wojsk lądowych mogą zgłaszać się do lotnictwa na ochotnika, nie zastanawiał się długo. – To było dla mnie spełnieniem dziecięcych marzeń. Do dziś pamiętam pierwszy samolot, na którym latałem – dwupłat jednosilnikowy Tiger Moth. To była moja pierwsza miłość – wspomina ppłk Bernhardt.

Później przeszedł szkolenie m.in. na samolotach bombowych Lancaster. W końcu został przydzielony do najstarszego polskiego dywizjonu w Anglii –  Dywizjonu 300 Ziemi Mazowieckiej i bombardował okręgi przemysłowe nieprzyjaciela. Potem jego załoga trafiła do Dywizjonu 301 w Brindisi we Włoszech.

Loty nad Warszawą

Dwa dni po dotarciu do Włoch okazało się że w Warszawie wybuchło powstanie. – Gdy się o tym dowiedzieliśmy, najpierw myśleliśmy, że to prowokacja niemiecka. Trudno było w to uwierzyć, ale wiedzieliśmy, że trzeba wesprzeć walczących – mówi ppłk Bernhardt.

W sierpniu 1944 roku lotnicy 1586 Eskadry do Zadań Specjalnych, w której służył pan Włodzimierz, latali na pomoc walczącej Warszawie. Organizowali zrzuty broni, opatrunków i lekarstw. – Te loty były dla nas bardzo trudne. Patrzyliśmy z góry na dogorywające miasto. Ciężko było nawet sobie wyobrazić, co przeżywają mieszkańcy stolicy. Powroty też nie były łatwe. Gdy mechanik, którego żona i córki zostały na Ochocie, pytał mnie, jak było nad Warszawą, nie miałem serca powiedzieć mu całej prawdy.  Bo jak powiedzieć ludziom, którzy zostawili w Warszawie swych bliskich, że tam wszystko ginie i nic nie można na to poradzić. Nie obawa przed nieprzyjacielem i ostrzałem, ale właśnie to poczucie niemocy było najgorsze. I obraz Warszawy w ogniu, który na długo zostawał w pamięci – opisuje pułkownik. 

Piloci nie odmawiali lotów nad Warszawę, choć byli mocno ostrzeliwani przez Niemców. – Czuliśmy, że mamy moralny obowiązek pomocy powstańcom. Nie mogliśmy ich zostawić samym sobie, choć wiedzieliśmy, że ta pomoc nie uratuje powstania, tylko przedłuży jego agonię – przyznaje ppłk Bernhardt.

Sanitariuszka z AK

Gdy on zrzucał dla powstańców broń, 19-letnia Zofia w walczącej Warszawie roznosiła meldunki i opatrywała rannych. „Mrówka” – bo tak nazywali ją koledzy – od najmłodszych lat była harcerką. Podczas okupacji, jeszcze zanim wybuchło powstanie, pomagała w akcjach Czerwonego Krzyża. – Przekazywaliśmy paczki i listy żołnierzom odchodzącym na służbę – wspomina pani Zofia.

W 1942 roku została żołnierzem AK. W czasie okupacji pracowała w drukarni PKO na Bugaju. – Tam drukowało się przepustki, kartki, oficjalne rozporządzenia na Generalną Gubernię. Czasem udało mi się coś przemycić… Mieliśmy oryginalne druki, niebudzące zastrzeżeń. Te dokumenty były bezcenne, pomagały nam w wielu sytuacjach, np. gdy trzeba było wyrobić pozwolenia na przejazd do innego miasta.

Pani Zosia pracowała w drukarni na nocną zmianę, a w ciągu dnia chodziła na komplety. Gdy wybuchło powstanie, jej oddział został skierowany na Starówkę. Przyznaje, że często musiała sobie radzić z sytuacjami, na które nie do końca była gotowa. – Moje przygotowanie medyczne obejmowało udzielanie pierwszej pomocy, a tu często trzeba było ratować życie, trzeba było działać instynktownie – zauważa pani Zofia.     

Wylądował na drzewie

Życie cudem uratował podpułkownik Bernhard. Gdy leciał do walczącej Warszawy, jego samolot Helifax został zestrzelony w nocy z 16 na 17 sierpnia. Nie był wtedy ze swoją załogą, zastąpił chorego kolegę, zgłosił się na ochotnika.
– Miałem wtedy szczęście, bo przeżyłem. Wyskoczyłem z samolotu,  choć lecieliśmy bardzo nisko, wydawało mi się że zbyt nisko, żeby spadochron się mógł rozwinąć. Ale udało się, wylądowałem… na drzewie. To drzewo mnie uratowało i ludzie ze wsi Łysa Góra pod Tarnowem.

Bernhardt schronił się w jednym z gospodarstw. Do dziś ma kontakt z mieszkańcami tej wioski. Starsze pokolenia przekazały jego historię młodszym. – Traktują mnie tam jak bohatera. A to przecież oni byli bohaterami, ci zwykli ludzie, którzy ryzykowali życie swoje, swoich rodzin, którym groziło spalenie gospodarstw. O nich się często zapomina, a byli wspaniali, nigdy nie odmawiali pomocy – opowiada. Tam Bernhardt został też skontaktowany z grupą partyzancką, w AK Tarnów walczył do połowy października 1944 roku.
W marcu 1945 roku udało mu się przedostać do Anglii, wrócił do swojego macierzystego Dywizjonu 300. W Anglii też spotkał panią Zofię, swą przyszłą żonę.

Poznali się w Anglii

Jej droga do Anglii wiodła przez obozy jenieckie, do których trafiła po upadku Powstania Warszawskiego. Przeszła m.in. przez obozy w Ożarowie i Oberlangen, gdzie znalazła się wraz z 2000 innych kobiet. Tu pani Zofia przebywała do kwietnia 1945 roku. – Pamiętam jak pewnego razu zobaczyłyśmy nadjeżdżającego motocyklistę, na rękawie miał napis Poland. Okazało się, że to żołnierz z dywizji gen. Maczka. 1 Dywizja Pancerna wyzwoliła obóz Oberlangen.

Potem pani Zofii udało się przedostać do Anglii, gdzie jako ochotniczka wstąpiła do lotnictwa. Pracowała w dziale administracji, prowadziła ewidencję polskich lotników. I tam właśnie poznała swego męża. Był rok 1945. – Włodek miał do załatwienia różne formalności w biurze, w którym pracowałam. Pamiętam, że zwróciłam na niego uwagę, kiedy odbierałam swój pierwszy żołd. Związana z tym była cała ceremonia, podczas której obowiązywały określone zasady. Mnie udało się zrobić wszystko na odwrót, co bardzo rozśmieszyło mojego przyszłego męża, który w tej ceremonii brał udział. Później okazało się też, że pani Zosia zna rodzinę pana Włodzimierza w Polsce. – To przypieczętowało naszą znajomość. Pobraliśmy się kilka miesięcy później w Anglii. Nasze małżeństwo trwa więc już 66 lat – mówi pani Zofia.

Nieuleczalnie chorzy na Polskę

Państwo Bernhardt po pięcioletnim pobycie w Anglii przenieśli się do Stanów Zjednoczonych. Tam mieszkali przez 52 lata. Do Warszawy przenieśli się siedem lat temu. – Wróciliśmy, bo zawsze byliśmy nieuleczalnie chorzy na Polskę. Naszym marzeniem było przyjechać do wolnego kraju i to się udało – mówi pani Zofia. Chętnie też uczestniczą w uroczystościach kombatanckich i patriotycznych, choć ppłk Bernhardt ma już 97 lat. Wezmą udział w tegorocznych obchodach Święta Lotnictwa.

Pan Włodzimierz nie lubi, gdy się o nim mówi bohater. Podkreśla za to, że trzeba doceniać takich ludzi, jak jego żona. –  Ja byłem żołnierzem, robiłem po prostu to, co do mnie należało. A Zofia była jeszcze dzieckiem, kiedy wybuchła wojna. W 1939 roku miała 14 lat.