Przez trzy dni żołnierze z Sił Zbrojnych RP i armii NATO oraz analitycy i naukowcy z całego świata debatowali podczas konferencji „Globstate 2021” o najważniejszych wyzwaniach stojących przed Wojskiem Polskim. Wśród głównych tematów było bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO, prowadzenie operacji w cyberprzestrzeni i kwestie przywództwa.

Konferencja z cyklu Globstate odbyła się w tym roku po hasłem „Środowisko bezpieczeństwa w świecie postpandemicznym oraz jego wpływ na prowadzenie operacji wojskowych”. W spotkaniu, które zorganizowało Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy, wzięli udział – w formule online lub osobiście – przedstawiciele najważniejszych dowództw i instytucji NATO, naukowcy z polskich i zagranicznych uczelni wojskowych i cywilnych, a także analitycy specjalizujący się w obszarach związanych z projektem „Nowe Urządzenie Polskie” NUP 2X35. Otwierając konferencję, generał Rajmund T. Andrzejczak, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, podkreślał, że jest ona pewnego rodzaju podsumowaniem pracy nad NUP 2X35. Przedstawił również wnioski z tej analizy. Główne dotyczyły koncentracji sił zbrojnych na rozwoju komponentu lądowego, a także na zautomatyzowaniu uzbrojenia.

Jednak tematów poruszanych podczas trzydniowej konferencji było znacznie więcej. Spotkanie zostało podzielone na siedem sesji dyskusyjnych, poświęconych: aspektom bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO; przyszłemu środowisku bezpieczeństwa; nowym koncepcjom prowadzenia operacji wojskowych; przestrzeni kosmicznej i cyberprzestrzeni jako nowym domenom prowadzenia operacji wojskowych; współczesnym wyzwaniom wsparcia i zabezpieczenia operacji wojskowych; analizie strategicznej i metodyce wojskowych badań operacyjnych; przywództwu wojskowemu.

Od wschodniej flanki NATO po Chiny

Podczas pierwszej sesji poświęconej aspektom bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO głównym tematem była polityka Rosji i Białorusi. Mjr Ryan Clisset z US Air Force mówił, że na przestrzeni ostatnich dwóch dekad widać wyraźnie, jak Rosja przedkłada własne interesy nad międzynarodowe prawo, choć sama zadeklarowała przestrzeganie go. – Rosjanie zdają się wprowadzać w życie starożytne podejście do strategii wojskowej generała Sun Tzu, który podkreślał, by dla własnych celów nie wahać się sięgać po podstęp i nie krępować się przy tym prawem – zaznaczył major.

Z kolei Guillermo López Rodriguez z Uniwersytetu w Granadzie podkreślał, że NATO nie może koncentrować się teraz tylko na wschodniej flance, gdyż ogromne zagrożenia płyną z jego południowej flanki. – Wzrost przemocy w zachodnim Sahelu, eskalacja przemocy między regionalnymi siłami w Maghrebie to w efekcie potencjalne katastrofy humanitarne w południowej Hiszpanii i północnym Maroku – wskazywał.

Wojna liminalna, czyli konflikt podprogowy, była przewodnim tematem kolejnej sesji, zatytułowanej: „Przyszłe środowisko bezpieczeństwa”. Prof. David Kilcullen z Arizona State University w USA oraz University of New South Wales w Australii podkreślał, że Rosja i Chiny, choć mają inne cele geopolityczne, to stosują bardzo podobne metody operacyjne. – Chcą osiągnąć przewagę operacyjną destabilizując dany region. Chiny rejon Morza Południowochińskiego, a Rosja wschodnią flankę NATO – mówił.

Natomiast o tym, jak Stany Zjednoczone postrzegają potencjał Sił Zbrojnych RP i jak oceniają ich modernizację mówił prof. Thomas-Durell Young z Institute for Security Governance, Naval Postgraduate School z Monterey w USA. Profesor, który jest autorytetem nauk o obronności, chwalił Wojsko Polskie: – Wyróżniacie się na tle NATO poziomem zaangażowania w unowocześnienie własnej armii, czego dowodem są wasze wysokie nakłady na modernizację techniczną – mówił Young.

Kosmos i cyberbezpieczeństwo

Drugiego dnia konferencji „Globstate 2021” dyskutowano o prowadzeniu operacji wojskowych oraz kosmosie i cyberbezpieczeństwie. Prof. Anthony King z University of Warwick z Wielkiej Brytanii podkreślał, że choć na przestrzeni wieków zmieniały się technologie wojskowe, to wojny toczą się i będą toczyć o kontrolę nad miastami. – Ludzie walczą i zabijają się nawzajem w miastach od początku ich powstania, od tysięcy już lat i to się nie zmieni w przyszłości. Główną areną konfliktów zbrojnych będą tereny zurbanizowane – mówił.

Jednym z najciekawszych wystąpień panelu poświęconego kosmosowi i cyberprzestrzeni była wspólna prezentacja air commodore Fina Monahana z dowództwa brytyjskiej armii oraz air commodore Marka Flewina z brytyjskiego dowództwa kosmicznego. Oficerowie mówili o kosmicznej strategii sił zbrojnych Wielkiej Brytanii. – Rozwój zdolności w tej domenie ma kolosalne znaczenie dla całego systemu bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii, a jednym z największych wyzwań są nie tylko nowe technologie, ponieważ o wiele ważniejsze jest pozyskanie odpowiednich kadr – zaznaczył Mark Flewin. Dodał, że z tym wyzwaniem mierzą się wszystkie kraje NATO, ze Stanami Zjednoczonymi włącznie.

Międzynarodowy głos o wojskowym przywództwie

Ostatniego dnia konferencji „Globstate 2021” zaplanowano aż trzy sesje tematyczne poświęcone wojskowej logistyce (i zabezpieczeniu operacji wojskowych), metodyce wojskowych badań oraz przywództwu wojskowemu.

Ostatni z tych paneli stał się chyba najbardziej „międzynarodową” dyskusją podczas całej trzydniowej konferencji. Wzięli w niej udział bowiem oficerowie oraz przedstawiciele świata nauki m.in. ze Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Rumunii, Estonii, Portugalii.

Paneliści byli bardzo zgodni w ocenie znaczenia „przywództwa” na polu walki, podkreślając, że to od osobistych predyspozycji dowódców poszczególnych szczebli zależą wyniki konfrontacji militarnych. – Dowódcy w szczególny sposób muszą być odporni na stres, gdyż ma on kolosalny wpływ nie tylko na jakość wydawanych rozkazów, lecz także na podwładnych, którzy widząc zestresowanego przełożonego sami mogą podejmować gorsze decyzje – mówił płk dr Hubert Annen, kierownik Wydziału Psychologii i Pedagogiki Wojskowej na Szwajcarskiej Akademii Wojskowej w Zurichu.

Tematem, który zdominował sesję poświęconą przywództwu było szkolenie kadr dowódczych z tego zakresu. Brigadier Matt Jackson, dyrektor Joint Services Command and Staff College na brytyjskiej Akademii Obrony w Shrivenham zreferował system szkolenia brytyjskiej armii. Podkreślał, że nie można lekceważyć żadnego poziomu dowodzenia. – Do leadershipu trzeba przygotowywać nie tylko podoficerów i oficerów, lecz także szeregowych, którzy przecież w sytuacjach kryzysowych mogą przejmować dowodzenie za rannego towarzysza – mówił.

Sporą część dyskusji podczas tego panelu poświęcono roli podoficerów w systemie dowodzenia każdej armii na świecie. – Podczas prowadzenia operacji decyzje podejmowane na najniższych taktycznych szczeblach przez podoficerów mogą mieć strategiczne skutki – mówił sgm Peeter Einbaum, dyrektor kursu dla starszych podoficerów dowództw i sztabów w Bałtyckiej Akademii Obrony w Tartu.

W czasie dyskusji polskie doświadczenia dotyczące roli i znaczenia podoficerów zaprezentował st. chor. sztab. Andrzej Woltmann, Starszy Podoficer Sztabu Generalnego WP. Podkreślał, że jednym z największych wyzwań w kształceniu kadr podoficerskich jest właściwa metodologia. – Nowe pokolenie wymuszą zmianę kształcenia przyszłych przywódców, zmiany technik, stosowanego języka i zupełnie nowego podejścia – przekonywał.

Patronem medialnym konferencji „Globstate 2021” była „Polska Zbrojna”.