Nieco większa, trudniejsza do podrobienia i z obszerniejszym miejscem na informacje o ćwiczeniach rezerwy czy szkoleniach – taka będzie nowa książeczka wojskowa, którą posiadają m.in. rezerwiści i terytorialsi. Książeczki starego typu będą wydawane do 12 lipca 2021 roku. To oznacza, że ci, którzy stawią się na kwalifikacji wojskowej jesienią, otrzymają już nowe dokumenty.

Książeczka wojskowa to dokument, który potwierdza stosunek jej właściciela do powszechnego obowiązku obrony, a w szczególności obowiązku czynnej służby wojskowej. Nie można jej wywozić za granicę, użyczać innym osobom, a w razie jej zagubienia trzeba niezwłocznie powiadomić wojsko. Otrzymuje ją każdy, kto staje do kwalifikacji wojskowej. Książeczkę wojskową posiadają m.in. rezerwiści, w tym byli żołnierze zawodowi, żołnierze służby przygotowawczej czy terytorialsi.

Trudna do podrobienia

W tym roku wojsko rozpocznie wydawanie książeczek według nowego wzoru. Zmiany wymusiła nowelizacja ustawy o dokumentach publicznych, w której książeczka wojskowa została uznana za dokument I kategorii (na trzy możliwe). Oznacza to, że należy do dokumentów najistotniejszych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa. Jej produkcja musi uwzględniać szczególne środki bezpieczeństwa – chodzi tu między innymi o ochronę przed fałszerstwem. – Obecny wzór książeczki takich zabezpieczeń nie ma, dlatego konieczna stała się nowelizacja rozporządzenia. W nowym wzorze pojawiły się różnego rodzaju zabezpieczenia przed sfałszowaniem – wyjaśnia ppłk Piotr Chojnowski, starszy specjalista Zarządu Organizacji i Uzupełnień P-1 SGWP.

Wprowadzone zabezpieczenia to m.in. znak wodny, specjalna nić introligatorska, zabezpieczenie chemiczne uniemożliwiające bezśladową zmianę naniesionych zapisów czy włókna widoczne jedynie w promieniowaniu ultrafioletowym w dwóch kolorach. To jednak nie wszystko. Elementy graficzne zostały wykonane w technice stalorytniczej (to technika druku wklęsłego charakterystyczna dla producentów druków wysoko zabezpieczonych) farbą irydescentną (charakteryzuje się m.in. barwą zależną od kąta obserwacji) oraz farbą aktywną w promieniowaniu ultrafioletowym w dwóch zakresach.

Więcej miejsca na wpisy

MON wprowadził także kilka innych nowości w wojskowym dokumencie osobistym. Chodzi zarówno o jego zawartość merytoryczną, jak i wygląd. Nowa książeczka będzie więc nieco większa – obecnie ma wymiary 6,5 x 9,5 cm, po zmianach jej format wyniesie 7,9 x 11 cm. Dzięki temu wpisy dokonywane w dokumencie będą bardziej czytelne.

Zamiast obecnych 20 stron książeczka będzie miała ich 26. Stanie się tak za sprawą m.in. połączenia dwóch obecnych sekcji: „czynna służba wojskowa (jej formy równorzędne lub służba zastępcza)” oraz „ćwiczenia wojskowe w rezerwie” – w jedną, pod nazwą tej pierwszej. – W obowiązującym wzorze książeczki wojskowej jest sześć pozycji na wpisanie innych form służby czynnej oraz tyle samo na wpisy dotyczące ćwiczeń. W niektórych przypadkach, zwłaszcza żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe rotacyjne, okazuje się to niewystarczające – tłumaczy ppłk Chojnowski. Dlatego w nowej książeczce, po ujednoliceniu tych rubryk, na wpisy o odbywaniu jakiegokolwiek rodzaju służby czynnej, np. przygotowawczej, terytorialnej czy ćwiczeń rezerwy, będzie aż 30 pozycji na 10 stronach.

W nowej książeczce będzie też więcej miejsca na wpisy dotyczące posiadanego stopnia wojskowego. W miejsce sekcji dotyczącej „adnotacji o kwalifikacji wojskowej” pojawi się sekcja opisująca „zdolność do czynnej służby wojskowej”. – Nowe pojęcie jest znacznie szersze, więc poza samą informacją o stawieniu się do kwalifikacji wojskowej i otrzymanym orzeczeniu o zdolności do czynnej służby będą też dokumentowane orzeczenia określone w kolejnych etapach spełniania powszechnego obowiązku obrony (czynnej służby wojskowej) – mówi ppłk Chojnowski.

Personalizowane naklejki

Zamiast wpisu danych osobowych bezpośrednio w dokumencie, na pierwszej stronie, będzie wklejana wypełniona już naklejka personalizująca zwierająca m.in. nazwisko, imiona, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, PESEL. Jeśli jednak zdarzy się, że dane osobowe się zmienią, nie będzie konieczności wymiany dokumentu. Na stronie trzeciej jest miejsce na wklejenie naklejki aktualizującej. Na przedostatnich stronach dokumentu będzie miejsce na wpisanie adnotacji służbowych, w tym adresu zameldowania, numerów i serii naklejki personalizującej oraz ewentualnie aktualizującej. Zrezygnowano przy tym z konieczności wpisywania numeru wydanej broni służbowej, daty jej wydania oraz zwrotu.

Nie będzie też w książeczce informacji dotyczącej przynależności ewidencyjnej jej użytkownika do jednej z wojskowych komend uzupełnień. Rezygnacja z tego wpisu to efekt funkcjonującego w armii systemu ewidencji wojskowej, który pozwala w prosty sposób na zweryfikowanie tej przynależności.

Jako nowość pojawi się wklejona na ostatniej stronie kieszeń z przezroczystego PCV. Posiadacz książeczki będzie mógł tu przechowywać inne dokumenty związane ze służbą wojskową, np. kartę mobilizacyjną.

Książeczki starego typu będą wydawane jedynie do 12 lipca 2021 roku. Osoby stające do kwalifikacji wojskowej w terminie jesiennym mają otrzymać już nowe dokumenty. Podobnie jak żołnierze zawodowi odchodzący do rezerwy po 12 lipca tego roku. W tym roku wojsko planuje wydruk około 250 000 sztuk książeczek.