moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Z archiwum „Szarego”

Ponad tysiąc unikatowych fotografii, listy żołnierzy podziemia niepodległościowego, dokumenty dotyczące struktury i działalności 3 i 4 pułku Piechoty Legionów AK na Kielecczyźnie – to tylko część zbiorów zgromadzonych przez gen. Antoniego Hedę „Szarego”, legendarnego partyzanta z Gór Świętokrzyskich. Rodzina przekazała je do Archiwum Akt Nowych.

Gen. Antoni Heda „Szary” walczył w kampanii wrześniowej, był żołnierzem Armii Krajowej i dowódcą oddziału partyzanckiego na Kielecczyźnie. – Kilkanaście lat temu zaprosiliśmy generała do nas i nagraliśmy ponadgodzinną relację wideo poświęconą jego historii – wspomina Mariusz Olczak, zastępca dyrektora Archiwum Akt Nowych. Dodaje, że dzięki nawiązaniu kontaktu, teraz Archiwum zyskało cenne zbiory. Wówczas jednak nie wiedziano jeszcze, że generał dysponuje obszerną dokumentacją. – Dowiedzieliśmy się o tym dopiero po jego śmierci, od córki generała, Teresy Hedy-Snopkiewicz – tłumaczy Olczak.

Generał do końca życia był aktywny, organizował i brał udział w wielu uroczystościach i spotkaniach kombatanckich. Zwłaszcza na terenie Kielecczyzny „Szary” był postacią znaną i nadal są tam organizowane uroczystości upamiętniające go. Po śmierci Hedy córka generała liczyła, że dokumentacja przyda się właśnie podczas takich spotkań. Jednak pracownicy Archiwum przekonali ją, by przekazała spuściznę po ojcu do AAN.

REKLAMA

– Niedawno Teresa Heda-Snopkiewicz oficjalnie przekazała non profit zbiory do naszego zasobu – dodaje Olczak. Jak podkreśla, wśród najcenniejszych archiwaliów są oryginalne akta 3 i 4 pułku Piechoty Legionów AK, które walczyły na terenie Kielecczyzny. To ponad sto dokumentów dotyczących m.in. struktury i organizacji oddziałów, awansów i odznaczeń żołnierzy, rozkazy i meldunki z działań partyzanckich.

Archiwum otrzymało też cenną teczkę z dokumentacją dotyczącą cichociemnego ppor. Waldemara Szwieca „Robota”, dowódcy zgrupowania działającego w okolicach Końskich. Do historii przeszło zdobycie przez jego oddział we wrześniu 1943 roku miasta Końskie. W teczce są m.in. nieznane zdjęcia „Robota” z okresu wojny i dokumenty osobiste, w tym list do rodziców, w którym wyjaśnia, dlaczego zgłosił się na ochotnika, by zostać zrzuconym do kraju.

Ogromną wartość ma też kolekcja ponad tysiąca fotografii, z których kilkaset pochodzi z okresu II wojny i ukazuje życie w leśnych bazach partyzanckich. Uzupełniają je zdjęcia powojenne z uroczystości kombatanckich, pielgrzymek i obchodów rocznicowych. W przekazanych zbiorach są również dokumenty dotyczące aresztowania po wojnie, śledztwa i pobytu w więzieniu gen. Hedy, a także materiały z czasu stanu wojennego i działalności w środowiskach kombatanckich oraz wspomnienia spisane przez „Szarego”.

Jak zapewnia Olczak, wszystkie te materiały będą dostępne w AAN za kilka miesięcy, gdy zostaną opracowane i zewidencjonowane.

Antoni Heda „Szary” we wrześniu 1939 roku walczył w 12 Dywizji Piechoty, m.in. na Lubelszczyźnie. Potem został komendantem podobwodu Iłża AK, a następnie dowódcą oddziału partyzanckiego AK na Kielecczyźnie. Walczył w składzie zgrupowania por. Jana Piwnika „Ponurego”. Zasłynął zdobyciem niemieckiego więzienia w Starachowicach i uwolnieniem ok. 80 ludzi oraz odbiciem więźniów w Końskich.

Po wojnie „Szary” pozostał w podziemiu niepodległościowym. Jego oddział rozbił w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku więzienie UB w Kielcach, skąd uwolniono kilkuset więźniów politycznych. Heda został aresztowany w 1948 roku i skazany na kilkukrotną karę śmierci, zamienioną potem na dożywocie. Zwolniono go w 1956 roku w ramach amnestii. Działał potem w NSZZ „Solidarność”, w stanie wojennym był internowany.

W 2006 roku został awansowany do stopnia generała brygady. Zmarł w 2008 roku.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Archiwum Akt Nowych

dodaj komentarz

komentarze


Leopardy na Podkarpaciu
 
Unwanted Treaty
Żołnierze w drodze na misję w Libanie
Ostre strzelanie artylerzystów
Morawiecki: harmonizujmy działania UE i NATO
Mariusz Błaszczak prawdopodobnie pozostanie na czele MON
Plan ćwiczeń WOT dla pracodawców
W Brukseli o sytuacji w Syrii i na wschodniej flance NATO
Razem się szkolą, razem walczą
Sierż. Artur Pelo i Patrycja Bereznowska najlepsi w Maratonie Komandosa
Dzień Podchorążego w rocznicę wybuchu powstania
Minister Błaszczak nadal szefem resortu obrony
Ludzie niebezpiecznej profesji
Kpr. Danuta Dmowska-Andrzejuk ministrem sportu
Kontenery dla Wisły
Dr Kostrzewa-Zorbas: NATO potwierdziło swoją jedność
NATO wzmocni obecność na wschodniej flance
Wszyscy jesteśmy Darfurczykami
Runda jesienna ligi piłkarskiej zakończona
Żołnierze GROM-u na kursie działań specjalnych
Na ASzWoj ruszyły studia generalskie
Trudna droga
Jak gra dowódca, grają wszyscy
Wirtualna batalia w obronie sojusznika
Obrona bez polityki
Holownik „Semko” stanął na wodzie
Volhynian Lion Hearts
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
Z archiwum „Szarego”
Dołącz do zawodowców
Szanse i zagrożenia rodzimej radiolokacji
T-72 strzelają na poligonie
MON dofinansowuje budowę kolejnych strzelnic
Kto zostawia ślady w sieci
Długa droga do wolności – sensacyjny tunel na terenie Polski
Święto pod znakiem „Ślązaka” i okrętów podwodnych
Włosko-polski sojusz kosmiczny
„Sophia” – certyfikacja zaliczona!
Listopad, czas walki. „Za wolność naszą i waszą”
„Błękitni” lecą do Afganistanu
Szpadzistki wygrały turniej o Puchar Świata w Tallinie
Głosuj na wojskowego sportowca roku
Sukces polskich żołnierzy na igrzyskach w Wuhan
Wrocław czeka na Amerykanów
Szwedzki baypass przed „Orką”
16 Dywizja Zmechanizowana mistrzem wojska w futsalu
Studia MBA na wojskowej uczelni. Jedyne takie w Polsce
Żołnierze z „Błękitnej Brygady” w błękitnych beretach
Zmiany emerytalne dla żołnierzy
Kto nie będzie rozmawiał z Ławrowem, będzie rozmawiał z Szojgu
Gorące obrady NATO w Londynie
Peowiacy. Pretorianie Piłsudskiego
... że moja ofiara nie pójdzie na marne
Nowe maszyny w LAW
Wojskowy śmigłowiec dyżuruje w Zakopanem
Nowelizacja ustawy o weteranach w Sejmie
Szykują się zmiany w wojskowych emeryturach
Klucz do dobrych relacji
Nowe laboratorium WAT
Klasy wojskowe po nowemu

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO