moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Ostrołęka – początek końca powstania

To była jedna z największych batalii powstania listopadowego. 26 maja 1831 roku pod Ostrołęką starły się wojska dowodzone przez generała Jana Skrzyneckiego i feldmarszałka Iwana Dybicza. Bitwa pochłonęła po obu stronach ponad 10 tysięcy zabitych i rannych. W jej 183. rocznicę w Ostrołęce zostaną pochowane odnalezione szczątki jednego z jej uczestników.


– Bitwa ostrołęcka, choć uważana za nierozstrzygniętą, stała się punktem zwrotnym powstania listopadowego – tłumaczy Andrzej Filipkowski, historyk zajmujący się okresem XIX wieku. Jak dodaje, ciężkie straty poniesione przez polskie wojska nadszarpnęły morale powstańców. – Nie udało się już odbudować wiary w zwycięstwo i odtąd inicjatywę w wojnie przejęli Rosjanie – zaznacza.

Na morale powstańców wpłynęła także niewykorzystana przez dyktatora gen. Jana Skrzyneckiego militarna szansa Polaków. Po zwycięstwie w lutym 1831 roku pod Olszynką Grochowską powstańcy ruszyli do kontrofensywy. – Jednak po ponad dwóch miesiącach generał przerwał natarcie, co dało Rosjanom czas na przegrupowanie sił – mówi Filipkowski.

W rezultacie pod koniec maja wojska polskie rozlokowane pod Ostrołęką zostały zaskoczone przez 40-tysięczną armię rosyjską feldmarszałka Iwana Dybicza. Skrzynecki na czele 30 tysięcy żołnierzy rozpoczął przeprawę przez Narew do miasta. – Chciał utrzymać Ostrołękę i linię obronną wzdłuż rzeki – wyjaśnia historyk.

Rankiem 26 maja, gdy przeprawa nadal trwała, Rosjanie zaatakowali miasto. Ostrołęki broniły niewielkie oddziały, wśród których wsławił się 4 Pułk Piechoty Liniowej Królestwa Polskiego „Czwartacy”, dowodzony przez gen. Ludwika Bogusławskiego.

Mimo ich bohaterskiej obrony Rosjanie zajęli miasto. Dzięki temu, szykując natarcie, carskie wojska zyskały dogodną pozycje do ostrzeliwania przeprawiających się przez rzekę polskich oddziałów.


Film z inscenizacji bitwy pod Ostrołęką z okazji 180 rocznicy. Źródło: Polish Military Channel - Wadera

Pierwszy atak Rosjan udało się naszym siłom odeprzeć, Polacy ponieśli jednak ciężkie straty. Następne natarcie wojsk Dybicza przechylało szalę zwycięstwa na rosyjską stronę. Powstrzymała ich bohaterska szarża 4 baterii artylerii lekkokonnej ppłk. Józefa Bema. Ten manewr pozwolił armii Skrzyneckiego opuścić pobojowisko i wycofać się na Warszawę.

W krwawych walkach poległo 1800 Polaków, a 2900 zostało rannych. Zginęło też dwóch generałów: Ludwik Kicki, dowódca 2 Pułku Ułanów, oraz Henryk Kamieński, dowodzący 5 Dywizją Piechoty. Straty rosyjskie to około 5800 zabitych i rannych.

Co roku w rocznicę bitwy stowarzyszenia rekonstrukcyjne odtwarzające oddziały z tamtego okresu organizują pod miastem historyczne obozowisko. Można obejrzeć wyposażenie i uzbrojenie powstańców, a także pokazy artyleryjskie.

W tym roku głównym punktem obchodów będzie pogrzeb jednego z obrońców miasta w 1831 roku. Jak informuje Grażyna Talarek z ostrołęckiego Muzeum Kultury Kurpiowskiej, szczątki żołnierza 4 Pułku Piechoty archeologowie odnaleźli wiosną zeszłego roku na polu pod Gołyminem niedaleko Ciechanowa.

Tam wycofujący się spod Ostrołęki polski oddział starł się z rosyjskimi wojskami. Oprócz szczątków żołnierza historycy odkryli guziki mundurów, elementy wyposażenia i kule karabinowe. – Teraz żołnierz zostanie pochowany w krypcie Mauzoleum Bitwy pod Ostrołęką, gdzie spoczywają już szczątki kilkunastu Polaków poległych w bitwie – dodaje Grażyna Talarek.


Powstanie listopadowe wybuchło w Warszawie 29 listopada 1830 roku, kiedy słuchacze Szkoły Podchorążych Piechoty zaatakowali Belweder, siedzibę wodza naczelnego polskiej armii, brata cara Mikołaja I – wielkiego księcia Konstantego. Następnego dnia wojskowi opanowali stolicę, a na początku 1831 roku granice Królestwa Polskiego przekroczyła armia rosyjska. Po powstrzymaniu 25 lutego carskiego natarcia pod Olszynką Grochowską powstańcy ruszyli do kontrofensywy. Zwyciężyli pod Dębem Wielkim i Iganiami. Potem jednak dyktator gen. Jan Skrzynecki przerwał natarcie i Rosjanie odzyskali siły. Po bitwie pod Ostrołęką carska armia rozpoczęła zwycięski marsz na Warszawę. Zajęła ją we wrześniu 1831 roku. Kilka tygodni później rozpadł się polski sejm, rząd i wojsko, a w końcu października nastąpił ostateczny upadek powstania.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: UM Ostrołęka, mjr Piotr Szczepański

dodaj komentarz

komentarze


Uwaga, rejon skażony!
Priorytety MON-u w 2017 roku
Saperskie zmagania na lądzie i wodzie
Natowski zespół bliżej Ukrainy
Słynna kotwica, symbol Polski Walczącej, ma 75 lat
Pancerniak z Żagania walczy o pas zawodowego mistrza Polski
Michał Jach: Wzmocnimy obronę wschodniej Polski
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Michał Dworczyk nowym wiceministrem w MON
Powołanie do WOT krok po kroku
Kobiety na misjach
W Lublinie ruszyły spotkania z kandydatami na terytorialsów
Konstruktorzy odebrali nagrody I3TO
Legionista w boju
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Ruszyła wielkanocna „Paczka dla bohatera”
Podchorąży zwycięzcą XVI Biegu Żołnierskiego
Finał olimpiady o bezpieczeństwie
Transportery we wsi. Dowódca ranny!
Gen. Mika o zmianach w armii
Nocne szkolenie lotników morskich
Płetwy dla komandosów
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Mój dziadek, ostatni z niezłomnych
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
Nieznane zdjęcia „Hubala”
„Grom” i „Błyskawica” – najnowocześniejsze okręty w II RP
Wystawa o Kościuszce w Muzeum WP
Dowództwo WOT gotowe do działania
Strzelcy konni atakują w Wędrzynie
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
„Poseidon” na Morzu Czarnym
„Orka” powstanie w Polsce
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Gen. Frank Tate: jesteście liderem w regionie
Natowscy żołnierze odwiedzili Piotrków Trybunalski
Dzieci napiszą do żołnierzy na misjach
W Sejmie o jastrzębiach i ich możliwościach
Afgański policjant Ahmad Zia potrzebuje pomocy
Dżudoka najlepszy w walce w bliskim kontakcie
Płk rez. Krzysztof Szopiński uhonorowany „Nagrodą specjalną”
Coraz mniej czasu na decyzję o studiach mundurowych
Poszukiwali min u wybrzeży Grecji, teraz kierują się na Morze Czarne
Transportowce nad Powidzem
Moździerze dla OT
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Migawki z Afganistanu
Uprowadzenie przywódców polskiego podziemia
Jak rodziła się legenda Legii Cudzoziemskiej
Pancerniacy w Nowej Dębie
Ruszyła selekcja do piłkarskiej reprezentacji Wojska Polskiego
Maroszek na sprzedaż
Zrozumieć Rosję

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO