Wprowadzanie samolotów F-35 do polskich sił powietrznych otwiera nowy rozdział w rozwoju lotnictwa bojowego oraz szkoleniu pilotów. Jak wskazuje Dowództwo Generalne RSZ, nie oznacza to konieczności zasadniczej przebudowy systemu szkolenia dla F-16, ale stwarza nowe możliwości wspólnych ćwiczeń, doskonalenia taktyki i prowadzenia zintegrowanych operacji powietrznych.
W październiku do Polski został przebazowany już dziesiąty samolot F-35A Lightning II Husarz z 32 zamówionych maszyn. Do końca roku planowane są kolejne dostawy, a kompletem Husarzy siły powietrzne mają dysponować w 2029 roku. W Stanach Zjednoczonych odbywają się szkolenia polskich pilotów i specjalistów służby inżynieryjno-lotniczej (SIL), jednocześnie w Polsce trwają przygotowania do rozpoczęcia pełnoskalowego szkolenia na samolotach F-35, które będzie miało także wpływ na szkolenie pilotów F-16.
Współpraca międzygeneracyjna
Jak zmieni się szkolenie pilotów F-16, gdy w polskich siłach powietrznych równolegle będą funkcjonować samoloty czwartej i piątej generacji? Zespół ds. wdrożenia samolotu F-35 z Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych zapewnia, że dotychczasowy program szkolenia pilotów Jastrzębi będzie wciąż opierał się na sprawdzonych standardach i procedurach. Pojawienie się w polskim lotnictwie samolotów piątej generacji stworzy jednak warunki do realizacji bardziej złożonych przedsięwzięć szkoleniowych. Chodzi między innymi o rozszerzenie zakresu ćwiczeń, wykorzystanie do szkolenia większych przestrzeni powietrznych oraz tworzenie scenariuszy lepiej odzwierciedlających warunki współczesnego pola walki.
Jedną z najważniejszych korzyści będzie, zdaniem DGRSZ, możliwość regularnego prowadzenia wspólnych szkoleń F-16 i F-35. Piloci obu typów samolotów będą mogli doskonalić współdziałanie, rozwijając taktyki, techniki i procedury (TTP) uwzględniające specyfikę oraz wzajemnie uzupełniające się możliwości tych maszyn. W praktyce oznacza to zdobywanie przez pilotów F-16 doświadczenia we współpracy z samolotami piątej generacji, z kolei załogi F-35 będą trenować wykorzystanie możliwości samolotów w ramach szerszego ugrupowania lotniczego.
Specjaliści z zespołu DGRSZ zwracają uwagę na korzyści płynące z wprowadzenia Husarzy, które mogą wykraczać poza lotnictwo bojowe. Zaawansowane zdolności rozpoznawcze samolotu, możliwości wymiany informacji i budowania świadomości sytuacyjnej mogą bowiem wspierać działania również w innych domenach operacyjnych. Stwarzają tym samym nowe możliwości rozwijania szkolenia połączonego, obejmującego współdziałanie z wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz innymi elementami systemu obronnego.
Ewolucja szkolenia
Współczesne lotnictwo wojskowe zmienia się bardzo szybko: pojawiają się nowe zagrożenia, systemy bezzałogowe i nowe sposoby prowadzenia walki. Jak te zmiany wpływają na program szkolenia pilotów Husarzy? Zespół ds. wdrożenia samolotów F-35 zwraca uwagę, że program szkolenia pilotów maszyn V generacji podlega stałym modyfikacjom. Uwzględnia doświadczenia operacyjne, postęp technologiczny, zmieniające się zagrożenia oraz nowe koncepcje prowadzenia działań.
Jednym z kierunków rozwoju, wskazanym przez zespół specjalistów DGRSZ, jest integracja samolotów załogowych z systemami bezzałogowymi. Przykładem jest koncepcja „Loyal Wingman”, zakładająca współdziałanie samolotu bojowego z autonomicznymi lub częściowo autonomicznymi platformami wspierającymi. Jedną z platform rozwijanych do tego celu przez Lockheed Martin (producenta F-35) jest bezzałogowy samolot bojowy Vectis. Takie rozwiązania mogą znaleźć zastosowanie m.in. w rozpoznaniu, walce elektronicznej i oddziaływaniu na przeciwnika. Zdaniem zespołu ds. samolotów F-35 wraz z rozwojem i wdrażaniem tych zdolności konieczne będzie również przygotowywanie pilotów do wykorzystania nowych form współdziałania. Pilot F-35 pełni bowiem rolę nie tylko operatora samolotu bojowego, lecz również istotnego elementu zintegrowanego systemu prowadzenia działań. Dlatego jego przygotowanie obejmuje nie tylko umiejętności pilotażowe i taktyczne, lecz także zarządzanie informacją, podejmowanie decyzji w dynamicznym środowisku operacyjnym oraz współpracę z innymi platformami i różnych domenach.
Wprowadzenie F-35 nie oznacza zatem konieczności zastąpienia dotychczasowego systemu szkolenia pilotów F-16. Ma natomiast poszerzyć jego możliwości, umożliwiając rozwój wspólnych procedur i przygotowanie polskiego lotnictwa do prowadzenia bardziej złożonych, zintegrowanych operacji. Jednocześnie program szkolenia pilotów F-35 będzie dostosowywany do rozwoju technologii i zmieniającego się charakteru współczesnych konfliktów.
autor zdjęć: chor. Piotr Gubernat/ Combat Camera Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych
komentarze