Rada Ministrów przyjęła 3 lipca założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, przedłożone przez ministra obrony narodowej. Podczas prac nad projektem do Ministerstwa Obrony Narodowej napływało od żołnierzy wiele pytań w tej sprawie. W związku z tym na naszych stronach internetowych będziemy publikować odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Dziś kwestie dotyczące m.in. tożsamości stopnia oraz awansów.

Czy nastąpi zmiana ustawy w zakresie odejścia od tożsamości stopnia służbowego ze stopniem etatowym stanowiska służbowego i zastosowania tzw. widełek?

Głównym celem podjętej nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej jest "zatrzymanie" żołnierzy zawodowych w służbie i ustabilizowanie jej warunków. Osiągnięciu zakładanego celu mają służyć m.in. rozwiązania, które umożliwią żołnierzom zawodowym (oficerom młodszym, podoficerom i szeregowym) rozwój zawodowy w ramach zajmowanego stanowiska służbowego, co oznacza, że żołnierz, nie zmieniając stanowiska służbowego w jednostce wojskowej, będzie mógł awansować na wyższy stopień wojskowy i uzyskiwać wyższe uposażenie.

Powyższa propozycja nie ma na celu odejścia od tożsamości stopnia ze stanowiskiem, a wręcz przeciwnie, zmierza do przyspieszenia osiągnięcia tożsamości stopnia wojskowego żołnierza z zajmowanym przez niego stanowiskiem służbowym.

Obecne rozwiązania określają, że każde stanowisko służbowe żołnierza jest zaszeregowane do tylko do jednego stopnia wojskowego.

W nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej przewiduje się możliwość pełnienia przez oficerów młodszych, podoficerów i szeregowych służby na zajmowanych przez nich stanowiskach przez dłuższy okres, z możliwością rozwoju na jednym stanowisku bez konieczności przenoszenia ich na inne, wyższe stanowiska.

Na przykład: żołnierz zawodowy w stopniu st. kaprala (dowódca czołgu) w dotychczasowych uwarunkowaniach nie mógłby uzyskać wyższego stopnia wojskowego z uwagi na brak dla niego w strukturze pododdziału wolnego wyższego stanowiska (o stopniu etatowym plutonowego). Przyjęcie proponowanych zmian umożliwi takiemu żołnierzowi (st. kapralowi zajmującemu stanowisko podoficera młodszego) awansowanie do stopnia plutonowego, bez konieczności zmiany tego stanowiska.

Propozycja ta zwiększy stabilizację warunków służby żołnierzy, bowiem żołnierze ci aby awansować nie będą zmuszeni do zmiany miejsca pełnienia służby (garnizonu).

Należy również podkreślić, że przewidywane zmiany spowodują płynną likwidację stopni wojskowych noszonych przez żołnierzy, których już nie ma (st. plutonowy, sierżant sztabowy, st. sierżant sztabowy, mł. chorąży sztabowy i chorąży sztabowego).

Zwiększą również możliwość powoływania do zawodowej służby wojskowej podoficerów rezerwy.

Czy uwolnione zostaną stopnie etatowe i będzie możliwość awansu na kolejny stopień wojskowy bez konieczności zmiany stanowiska służbowego o wyższym "U"?

Projekt założeń ustawy o zmianie wojskowej ustawy pragmatycznej przewiduje możliwość awansu na kolejny stopień wojskowy o wyższym "U" bez konieczności zmiany stanowiska służbowego w odniesieniu do oficerów młodszych, podoficerów i szeregowych.

Stanowiska służbowe oficerów młodszych i szeregowych zostaną zaszeregowane do jednego stopnia etatowego - po dwa stopnie wojskowe w każdym.

Stanowiska służbowe podoficerów zaszeregowane zostaną do trzech stopni etatowych: podoficer młodszy, podoficer i podoficer starszy - po trzy stopnie wojskowe w każdym.

Jestem oficerem młodszym i czy projektowane rozwiązania w wojskowej ustawie pragmatycznej będą "zmuszały" mnie do zmiany stanowiska służbowego, w celu uzyskania wyższego stopnia wojskowego?

Zakłada się, że stanowiska służbowe oficerów młodszych zaliczane będą do dwóch stopni wojskowych. Oficer młodszy po trzech latach służby na takim stanowisku, po uzyskaniu wzorowej lub bardzo dobrej ogólnej oceny w ostatniej opinii służbowej, będzie mógł mieć zmienione zaszeregowanie zajmowanego przez niego stanowiska służbowego do wyższego stopnia wojskowego i grupy uposażenia. Zmiany zaszeregowania dokonywał będzie organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza na określone stanowisko służbowe. Zmiana zaszeregowania będzie stanowiła podstawę do mianowania oficera na kolejny stopień wojskowy. Przewiduje się również, że w sytuacjach szczególnych, uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres służby na stanowisku służbowym w określonym stopniu wojskowym, uprawniający do zmiany zaszeregowania, będzie mógł zostać skrócony, nie mniej jednak niż do dwóch lat.

Czy podoficer zawodowy będzie mógł pełnić służbę na jednym stanowisku służbowym dłużej niż obecnie?

W założeniach do zmiany wojskowej ustawy pragmatycznej proponuje się zaliczanie stanowisk podoficerów do trzech stopni etatowych (oznaczane w etacie trzema stopniami wojskowymi i odpowiednimi grupami uposażenia):

- podoficerów młodszych: kapral, starszy kapral, plutonowy, ? podoficerów: sierżant, starszy sierżant, młodszy chorąży,
- podoficerów starszych: chorąży, starszy chorąży, starszy chorąży sztabowy.

Spełnienie przez podoficera określonych przesłanek (okres służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym; ogólna ocena wzorowa lub bardzo dobra w ostatniej opinii służbowej; odbycie, w zależności od potrzeb, stosownego kursu lub szkolenia) będzie dawało możliwość zmiany zaszeregowania zajmowanego przez podoficera stanowiska do wyższego stopnia wojskowego i grupy uposażenia. Zmiany zaszeregowania dokonywał będzie organ uprawniony do wyznaczenia podoficera na stanowisko. Zakłada się, że zmiana zaszeregowania będzie mogła nastąpić dopiero po co najmniej trzech latach służby na stanowisku w określonym stopniu wojskowym, jednakże w szczególnych przypadkach, uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres ten będzie mógł zostać skrócony, nie mniej jednak niż do dwóch lat.

Czy jako szeregowy zawodowy będę miał możliwość awansowania do stopnia starszego szeregowego bez konieczności zmiany stanowiska służbowego?

Proponuje się zaliczenie tych stanowisk do dwóch stopni wojskowych. Zmiana zaszeregowania zajmowanego przez szeregowego stanowiska służbowego do wyższego stopnia wojskowego i grupy uposażenia będzie następować po pięciu latach służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym, uzyskaniu ogólnej oceny wzorowej lub bardzo dobrej w ostatniej opinii służbowej oraz odbyciu, w zależności od potrzeb, stosownego kursu lub szkolenia. W sytuacjach szczególnych, jeżeli będą przemawiały za tym potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym może być krótszy, nie mniej jednak niż trzy lata.

Czy żołnierz zawodowy będzie mógł zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe?

Dotychczasowe rozwiązania prawne nie przewidywały możliwości wyznaczania żołnierzy zawodowych na niższe stanowisko służbowe. W ramach nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej przewiduje się takie rozwiązanie. Ma ono na celu stworzenie warunków "zatrzymania" w służbie żołnierzy, którzy utracili zajmowane stanowisko służbowe lub gdy zlikwidowano jednostkę wojskową, w której żołnierz pełnił służbę. Wyznaczenie takie będzie następowało na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego bezpośrednio niższego od zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska, a w odniesieniu do podoficerów zawodowych na stanowisko o bezpośrednio niższym stopniu wojskowym. Podczas wykonywania zadań służbowych żołnierz zawodowy wyznaczony na niższe stanowisko służbowe, występował będzie w oznaczeniu dotychczasowego stopnia wojskowego (tzn. taki żołnierz będzie posiadał oznaczeni dotychczasowego stopnia wojskowego mimo, że będzie zajmował stanowisko o niższym stopniu).

Czy przewiduje się zniesienie kadencyjności?

Rozwiązanie takie jest przewidywane w ramach nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej. Proponowane rozwiązania zakładają, że kadencyjność będzie instytucją funkcjonującą jedynie dla oficerów służby stałej. Odstępuje się od określania kadencji dla podoficerów służby stałej. W ramach służby kontraktowej nie ma kadencji.

Oficerowie zawodowi będą mogli powtarzać kadencję na zajmowanych stanowiskach służbowych bez ograniczeń. Jednakże od tej zasady będą istniały wyjątki dotyczące stanowisk służbowych (tzw. prezydenckich): Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódców rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych oraz Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Źródło: MON