W okolicach parku Sowińskiego na warszawskiej Woli powstaje Izba Pamięci, nowy oddział Muzeum Warszawy. Placówka zostanie ulokowana przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. Upamiętni ona tysiące mieszkańców stolicy, którzy zginęli w czasie walk powstańczych i masowych egzekucji w czasie zrywu 1944 roku. Otwarcie izby – w połowie tego roku.
Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy - wizualizacja.
– Chcemy, aby Izba Pamięci stała się nie tylko miejscem zachowania od zapomnienia ofiar Powstania Warszawskiego, lecz także przestrzenią debaty na temat konfliktów i dialogu, upamiętniania i żywej pamięci – mówi Karolina Ziębińska-Lewandowska, dyrektorka Muzeum Warszawy. Izba Pamięci budowana przy Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli będzie nowym oddziałem Muzeum. Ma upamiętniać dziesiątki tysięcy mieszkańców stolicy, którzy zginęli w czasie walk i masowych egzekucji dokonywanych przez oddziały niemieckie m.in. w czasie rzezi Woli. Będzie też miejscem skłaniającym do refleksji o konsekwencjach przemocy, radykalizmów i konfliktów zbrojnych.
Inicjatorką budowy placówki jest Wanda Traczyk-Stawska „Pączek”, uczestniczka powstania i przewodnicząca Społecznego Komitetu ds. Cmentarza Powstańców Warszawy. W lipcu 2021 roku podczas uroczystości wmurowania kamienia węgielnego pod budowę Izby, kombatantka wyjaśniała, dlaczego propagowanie wiedzy o cmentarzu jest dla niej ważne. – Taki dostałam rozkaz: mam znaleźć kolegów, zadbać o to, żeby mieli tam swoje nazwiska, ale też, by miejsce pochówku było godne ich walki i ich śmierci – mówiła Traczyk-Stawska.
Izba Pamięci ma składać się z dwóch pawilonów i Muru Pamięci. Umieszczonych zostanie na nim 62 tys. mosiężnych tabliczek z nazwiskami cywilów i żołnierzy poległych w czasie powstania. Zostaną także puste miejsca, w które w miarę postępu badań identyfikacyjnych prowadzonych m.in. przez Archiwa Państwowe i Muzeum Powstania Warszawskiego, wpisywane będą kolejne nazwiska.
Główny budynek Izby podzielony został na dwie części. W Sali Historii przedstawione zostaną losy Cmentarza Powstańców Warszawy od momentu jego założenia w 1945 roku do naszych czasów. Jest to największa wojenna nekropolia w Polsce. W 177 mogiłach i kurhanie spoczywają zwłoki i prochy 104 tys. osób, większość z nich (80 proc.) to cywile.
Z kolei w Sali Świadectw ulokowana zostanie multimedialna instalacja autorstwa Krzysztofa Wodiczki, artysty sztuk wizualnych. Stworzy on audio-wizualną przestrzenną pracę z użyciem różnych środków przekazu. Instalacja ma być oparta na rozmowach Wodiczki z osobami dotkniętymi traumą powstania warszawskiego.
Wstęp do Izby Pamięci będzie bezpłatny. Przy wejściu od ul. Wolskiej zostanie usytuowany mniejszy pawilon, w którym znajdą się księgarnia, kawiarnia oraz punkt informacyjny.
Koszt całej inwestycji to 23 mln zł. Kompleks zaprojektowała pracownia Piotra Bujnowskiego, pracami kieruje Urząd Miasta St. Warszawy. Obecnie trwa budowa niezbędnych instalacji oraz betonowanie stropodachu. Otwarcie Izby Pamięci zaplanowano na połowę 2022 roku.
autor zdjęć: Urząd m.st. Warszawy
komentarze