Jest autorem kilkudziesięciu publikacji z dziedziny bezpieczeństwa i obronności oraz twórcą teorii działań nieliniowych. Ale to tylko kilka z wielu osiągnięć profesora Akademii Sztuki Wojennej – pułkownika Leszka Elaka. Za swoją działalność na rzecz kształtowania świadomości w dziedzinie bezpieczeństwa oficer otrzymał nagrodę Buzdygan 2020.

– Gdy dowiedziałem się o nagrodzie, nie dowierzałem. Owszem, człowiek zawsze ma nadzieję, że ktoś doceni jego pracę, ale dla mnie nagrodą jest już samo to, że mogę się dzielić swoją wiedzą. Buzdygan stanie się dla mnie motywacją do podejmowania kolejnych wyzwań – mówi płk prof. dr hab. inż. Leszek Elak, prorektor do spraw dydaktycznych Akademii Sztuki Wojennej.

Płk Elak jest absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Rakietowych i Artylerii w Toruniu. Przez kilka lat pełnił służbę w linii, a od 2004 roku jest związany z Akademią Sztuki Wojennej (wcześniej Akademia Obrony Narodowej). W 2018 roku został prorektorem do spraw dydaktycznych uczelni. – Znamy się jeszcze z linii i już z tamtych czasów pamiętam, że płk Elak miał smykałkę naukowca. Niezwykle skrupulatny, zaangażowany, do tego ambitny i pracowity. Nasze drogi się rozeszły, ja poszedłem ścieżką bojową, a on naukową, której do dziś pozostał wierny. Oby więcej takich ludzi w świecie nauki – mówi płk Mariusz Pawluk, dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej.

Od początku naukowej drogi płk Elak skupiał się na problematyce bezpieczeństwa i obronności państwa. W 2008 roku otrzymał stopień doktora nauk wojskowych w specjalności kierowanie organizacją, sześć lat później został doktorem habilitowanym w dyscyplinie nauk o obronności. Dziś na jego dorobek składa się około 171 publikacji, których jest autorem i współautorem. On sam za swoje najważniejsze osiągnięcie naukowe uważa wydaną w 2020 roku monografię „Potencjał wojsk lądowych wobec współczesnych wyzwań bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej”. – Ta praca jest efektem moich wieloletnich dociekań naukowych, dotyczących m.in. organizacji i kierowania działaniami wojsk lądowych oraz strategii antydostępowej w wymiarze narodowym i sojuszniczym, a także gromadzonych latami doświadczeń służby na różnych stanowiskach, jak również osobistych zainteresowań – przyznaje oficer.

Za niezwykle ważne w swoim dorobku uważa też badania naukowe dotyczące współdziałania sił zbrojnych z układem pozamilitarnym – głównie ze Strażą Graniczną – w zakresie ochrony i obrony granicy państwowej, a także te poświęcone operacjom zagranicznym. – Wyjazdy na misję dały mi możliwość skonfrontowania wiedzy teoretycznej z praktyką. Sądzę, że mój dorobek w tej dziedzinie jest unikatowy, bo stworzone rekomendacje naukowe oparłem na analizach realnych działań militarnych – zauważa prorektor.

Swoją wiedzą płk Elak chętnie dzieli się w szerszym gronie. Jest członkiem Rady Dyscypliny Nauk o Bezpieczeństwie w ASzWoj, ekspertem w Parlamentarnym Forum Obrony Narodowej oraz koordynatorem w Forum Edukacyjnym Służb Mundurowych. Brał udział w pracach Strategicznego Przeglądu Obronnego, współtworzył doktrynę wojsk obrony terytorialnej w operacji DD-3.40. Obecnie jest m.in. członkiem komitetu kierującego projektem nowego pływającego wozu bojowego. Swoje osiągnięcia badawcze popularyzuje nie tylko w Polsce. Z wykładami gościł na wojskowych uczelniach m.in. w Bułgarii, Austrii, Chorwacji i na Litwie.

Wyznacza cele

Doskonale odnajduje się w Akademii Sztuki Wojennej. Kształci zarówno żołnierzy, jak i cywilów. Wypromował ponad stu licencjatów, ponad 40 magistrów oraz około 30 absolwentów studiów podyplomowych. – Lubię uczyć ludzi, którzy poszerzają swoją wiedzę i rozwijają pasje, by móc w przyszłości podjąć pracę w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności – mówi oficer. Płk Pawluk przyznaje, że laureat Buzdygana jest doceniany jednak nie tylko ze względu na swój dorobek. – Zawsze można się go poradzić, nie buduje dystansu, jest otwarty i pomocny – mówi dowódca 25 Brygady.

Za swoje najważniejsze osiągnięcie dydaktyczne płk Elak uważa wprowadzenie zmian w kształceniu oficerów na podyplomowych studiach operacyjno-taktycznych (program czterosemestralny, absolwent otrzymuje tytuł „oficer dyplomowany SZRP”) i polityki obronnej. Innowacyjne stało się w tym wypadku odejście od tradycyjnych metod prowadzenia wykładów i ćwiczeń na rzecz wykorzystania modeli sytuacji operacyjno-taktycznych, przenoszenia ich na mapy i stosowania zautomatyzowanych systemów dowodzenia. – Ma otwarty umysł i zawsze patrzy do przodu. Jest też doskonałym menedżerem – mówi płk Pawluk. Dzięki zaangażowaniu płk. Elaka w ASzWoj zostały uruchomione studia I stopnia na kierunkach: obronność, dowodzenie, studia magisterskie prawa, a także działające od 2019 roku prestiżowe studia podyplomowe Master of Business Administration Defence & Security oraz Security & Crtical Infrastructure. W Akademii współtworzył też Szkołę Administracji Obronnej, Wydział Wojskowy. W ostatnim czasie poświęcił się tworzeniu, jak sam mówi, „szkoły profesorskiej”. Dotychczas wypromował 15 doktorów nauk o bezpieczeństwie, a kolejnych pięciu studentów otworzyło przewody doktorskie.

Pod okiem płk. Elaka doktorat pisał m.in. gen. bryg. Sławomir Drumowicz, dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych. – Nigdy nie narzucał swojego zdania, zawsze wolał dyskutować. Wyznaczał cel, wskazywał kierunki i zachęcał do poszukiwań. Pisanie pracy pod jego auspicjami to była wytężona praca, ale warta zachodu. Nic nie mogło być byle jak, wszystko musiało być dopracowane – mówi generał.

Suma doświadczeń

Płk Leszek Elak zaznacza, że choć praca jest jego pasją, to rozwój naukowy nie byłby możliwy bez wsparcia rodziny. Przez 18 lat żył między Warszawą a Chełmem, gdzie mieszka, a żona praktycznie sama wychowała trójkę ich dzieci. – To, gdzie dziś jestem, jest sumą wielu doświadczeń i ludzi, których spotkałem na swojej drodze. Ale to przede wszystkim zasługa mojej żony i dzieci, którzy dali mi możliwość rozwoju – przyznaje pułkownik.

Według płk. Pawluka, nagroda należy się oficerowi bez dwóch zdań. – Niewielu zdaje sobie sprawę z tego, jak wiele wysiłku intelektualnego i czasu wkłada w swoją pracę. Przy tylu obowiązkach znajduje też czas, by dbać o sprawność. Codziennie biega, a kondycji fizycznej może mu pozazdrościć niejeden żołnierz z linii – mówi dowódca 25 Brygady.

Buzdygany zostaną wręczone na uroczystej Gali 100-lecia „Polski Zbrojnej”, która odbędzie się 8 października w Arkadach Kubickiego w Zamku Królewskim w Warszawie. Organizacja tego wydarzenia nie byłaby możliwa bez wsparcia i przychylności naszych przyjaciół. Wszystkim firmom i instytucjom serdecznie dziękujemy za pomoc w godnym uczczeniu redakcyjnego jubileuszu.

Patronat honorowy – Ministerstwo Obrony Narodowej
Mecenas – Polska Grupa Zbrojeniowa
Partner Złoty – Teldat
Partner Srebrny – Poczta Polska, Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Instytut Lotnictwa, Agencja Mienia Wojskowego, Thorium Space Technology
Partner Brązowy – Targi Kielce, Huta Stalowa Wola, PIT-RADWAR S.A., Wojskowe Zakłady Uzbrojenia, PCO, Maskpol, ND SatCom, Kongsberg
Partner – Zamek Królewski w Warszawie