moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Gen. Maczek – ojciec polskich sił pancernych

Zanim został żołnierzem, studiował filozofię i polonistykę. W czasie II wojny światowej dał się poznać jako nowoczesny strateg, stawiał na szybkość i siłę wojsk pancernych. 31 marca 1892 roku urodził się Stanisław Maczek, przyszły generał i dowódca 1 Dywizji Pancernej, z którą wyzwalał europejskie miasta spod niemieckiej okupacji.

Przyszły generał urodził się 31 marca 1892 roku w Szczercu pod Lwowem. Zanim został żołnierzem, studiował filozofię i filologię polską na Uniwersytecie Lwowskim. Odbył też przeszkolenie wojskowe w Związku Strzeleckim.

Pancerni w natarciu

REKLAMA

Jego wojskowa kariera zaczęła się od powołania do armii austriackiej w 1914 roku. Podczas I wojny walczył na froncie włoskim, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do wojska odradzającego się państwa. Dowodził batalionem krośnieńskim podczas odsieczy oblężonego przez Ukraińców Lwowa, a następnie batalionem szturmowym w 4 Dywizji Piechoty, który zasłużył się w walkach m.in. o Drohobycz i Stanisławów. Razem z tym oddziałem walczył także w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie Maczek ukończył studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie i został oficerem Sztabu Generalnego, a następnie dowódcą 81 Pułku Strzelców Grodzieńskich.

Odprawa dowódców. Z prawej gen. Stanisław Maczek. Widoczne czołgi Cromwell VII szwadronu sztabowego. Fot. NAC

– W 1938 roku oficer objął dowództwo 10 Brygady Kawalerii, pierwszej polskiej jednostki zmotoryzowanej, stanowiącej zalążek sił pancernych – mówi dr Janusz Kowalewski, historyk zajmujący się dziejami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Na czele tej brygady walczył podczas kampanii 1939 roku – zadał straty niemieckiemu XXIII Korpusowi Pancernemu w bitwach pod Jordanowem, Wiśniczem i Rzeszowem. Bronił też Lwowa. Po wkroczeniu Armii Czerwonej ewakuował się na Węgry, a stamtąd do Francji. Odtworzył tam swój pancerno-motorowy oddział – 10 Brygadę Kawalerii Pancernej i bił się w obronie Francji. Po jej kapitulacji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Powierzono mu tam dowództwo nad formowaną 2 Brygadą Strzelców, później przekształconą w 10 Brygadę Kawalerii Pancernej i 1 Dywizję Pancerną.

O wolność narodów

Na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku jednostka została przerzucona do Normandii, gdzie weszła w skład 2 Korpusu Kanadyjskiego. „Idąc do pierwszej bitwy. będziecie żądali rachunku za całe 5 lat tej wojny – za Warszawę, za Kutno, za Westerplatte i za setki i tysiące bezbronnych ofiar, które zginęły z ręki zaborcy. Zażądamy rachunku za każde polskie życie, które zabrali nam Niemcy” – mówił gen. Maczek do żołnierzy we Francji.

Generał dowodził dywizją w bitwie pod Falaise. Zamknął okrążenie niemieckich sił pancernych, następnie polscy żołnierze ruszyli w pościg za wycofującymi się Niemcami. Wypierali Niemców z miast Francji, Belgii i Holandii, wsławili się m.in. wyzwoleniem holenderskiej miejscowości Breda 29 października 1944 roku. „Zgodnie z decyzją gen. Maczka ofensywę przeprowadzono bez wsparcia artylerii, aby oszczędzić ludność cywilną i zabudowę”, wspominał kpt. Edmund Semrau, kierowca czołgi w 1 Pułku Pancernym, podczas obchodów rocznicowych w Bredzie w 2019 roku.

Gen. Alphonse Juin dekoruje gen. Stanisława Maczka orderem Legii Honorowej. 26 lutego 1945 r., pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu. Fot. NAC

4 maja 1945 roku dywizja dotarła do bazy Kriegsmarine w Wilhelmshaven, gdzie generał przyjął kapitulację niemieckiego dowództwa twierdzy. Potem, aż do demobilizacji, gen. broni Maczek dowodził jednostkami polskimi, które pozostały w Wielkiej Brytanii. – Był świetnym teoretykiem i nowoczesnym strategiem, stawiał na szybkość i siłę wojsk pancernych – ocenia dr Janusz Kowalewski.

Po wojnie Maczek osiadł w Szkocji i pracował jako barman w hotelu, ponieważ nie dostawał wojskowej emerytury. – Komunistyczne władze pozbawiły generała obywatelstwa polskiego, zostało mu ono przywrócone dopiero w 1971 roku – mówi historyk. Maczek zmarł 11 grudnia 1994 roku w Edynburgu w wieku 102 lat.

Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Bredzie, pośród swoich pancerniaków. Z inicjatywy mieszkańców Bredy przyznano mu honorowe obywatelstwo Holandii. „Żołnierz polski walczy o wolność wszystkich narodów, ale umiera tylko dla Polski” – głosi napis na pomniku gen. Stanisława Maczka w Warszawie. 

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: NAC, por. Krzysztof Gonera

dodaj komentarz

komentarze


103 lata Sztabu Generalnego
 
Zbrodnia bez kary
Course on Diplomacy
Prawda o Katyniu zawarta w teczce nr 1
Polacy w Wilnie czyli „bunt” Żeligowskiego
Napięta sytuacja na granicy
Czy będą podwyżki?
Kobiety a pokój
Polskie Jastrzębie nad Atlantykiem
Ogień na alpejskich szczytach
Pułkownik Niepokólczycki – bohater AK, wróg UB
Zakaz noszenia mundurów podczas protestów
„Błękitni” dzielą się wiedzą na misji
Dron dla hydrografów
Polacy na czele zespołu przeciwminowego NATO
Ciemne strony Facebooka
Sukcesy żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Star Army
B-1B znów na polskim niebie. W eskorcie Jastrzębi
Polskie skrzydła nad Morzem Śródziemnym
Saper robi przejście
Żołnierz uratował dziecko z pożaru
Włoski minister obrony z wizytą w Polsce
O bezpieczeństwie państw NATO
Wyścig zbrojeń nie ustaje
Rezerwista ochotnik też musi się starać
Raki dla podhalańczyków
„Ramstein Alloy” nad Litwą
Time for Miecznik
Polityka nie znosi próżni
Drzwi do JWK otwiera selekcja
Wybierz się na wojskowe studia
Żołnierze bez testów z WF-u
Będą podwyżki dla żołnierzy
Posłuchaj historii bohaterów. To ich testament
Afganistan. Czas wracać do domu
AZOR – podwodny specjalista
Na Litwie o bezpieczeństwie w regionie
Legia Akademicka po raz piąty
Marynarz pierwszy na mecie ćwierćmaratonu
Szef MON odwiedził USA
„Akcja rekrutacja” – ostatnia szansa dla sportowców
Armia Fight Night – bitwa o niepodległość
Odwiedź Narodowe Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni
Inwestycje Stoczni Wojennej
UE o wspólnym bezpieczeństwie
Od 25 lat biegacze walczą o nóż komandosa
Wilk na poligonie
KFOR: wyższy stopień gotowości
W jedynym słusznym kierunku
Żołnierze poszkodowani na granicy
Społeczna solidarność na rzecz dzieci
Duch Invictus jest, czas na formę
Emerytura wypłacana w … karmie
Marynarskie fatum, czyli ostatnia droga Naczelnego Wodza
Szczury Torbuku
Kraby dla podhalańczyków

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO