moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
W kazamatach Informacji Wojskowej

Więzienne cele, pokoje przesłuchań, karcer – to wszystko można zobaczyć zwiedzając Izbę Pamięci w podziemiach gmachu przy ulicy Oczki w Warszawie. Teraz mieści się tu Służba Kontrwywiadu Wojskowego, ale w latach 1945–1956 znajdował się Główny Zarząd Informacji WP odpowiedzialny za zwalczanie podziemia niepodległościowego. W areszcie więziono i torturowano m.in. żołnierzy Wojska Polskiego.

– Przetrzymywano tutaj i przesłuchiwano osoby szykowane do największych stalinowskich procesów pokazowych – mówi dr Konrad Paduszek, historyk z Akademii Sztuki Wojennej, o dawnym areszcie śledczym w podziemiach budynku u zbiegu ulic Oczki i Chałubińskiego w Warszawie. Gmach jest siedzibą Służby Kontrwywiadu Wojskowego, ale w latach 1945–1956 mieścił się tutaj Główny Zarząd Informacji Wojska Polskiego.

REKLAMA

W piwnicach, w których ulokowano areszt GZI, istnieje dziś Izba Pamięci Ofiar Terroru Komunistycznego, odsłaniająca kulisy komunistycznych zbrodni. – Informacja Wojskowa, jak powszechnie nazywano tę służbę, została utworzona w 1943 roku w ZSRR i zorganizowana na wzór sowieckich organów kontrwywiadu wojskowego Smiersz – opowiada historyk. GZI był odpowiedzialny za masowe represje wobec żołnierzy uznawanych za wrogów Polski Ludowej, m.in. przedwojennych oficerów, byłych żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych oraz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W latach 1944–1956 funkcjonariusze Informacji Wojskowej aresztowali prawie 17 tys. osób. Wielu z nich zostało skazanych w sfingowanych procesach na karę śmierci lub wieloletnie więzienie.

W areszcie śledczym przy ul. Oczki zatrzymanych brutalnie przesłuchiwano i torturowano, aby wymusić zeznania, które miały być dowodem winy. – Więźniów bito, zmuszano do wielogodzinnego stania, pozbawiano snu, stosowano też tzw. konwejer, czyli nieprzerwane przesłuchanie trwające kilka dób z rzędu – mówi dr Paduszek.

Jak szacują historycy, w celach GZI przetrzymywano po kilkanaście osób rocznie. Przesłuchiwanych było tutaj m.in. siedmiu oficerów Marynarki Wojennej, którym postawiono zarzut działalności szpiegowskiej i organizacji tzw. spisku komandorów. W pokazowym procesie w 1952 roku pięciu z nich skazano na karę śmierci, wyrok wykonano na trzech: kmdr. Stanisławie Mieszkowskim, kmdr. por. Zbigniewie Przybyszewskim i kmdr. Jerzym Staniewiczu. Pozostali komandorzy zostali skazani na dożywotnie więzienie.

W gmachu przy ul. Oczki torturowano również gen. Szczepana Ścibiora, dowódcę 1 Eskadry 305 Dywizjonu Bombowego w Wielkiej Brytanii, a po wojnie komendanta Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie oraz oficerów oskarżonych o defraudację pieniędzy Funduszu Ochrony Narodowej i próbę wykorzystania ich do rozpoczęcia działalności szpiegowskiej: gen. Sławomira Tatara, płk. Mariana Utnika i płk. Stanisława Nowickiego.

Publikacje historyczne mówią, że co najmniej trzy osoby zostały tutaj zamordowane: Kazimiera Mielczarek i Barbara Niemczuk, dwie maszynistki GZI, które podjęły współpracę z komórką wywiadowczą Konspiracyjnego Wojska Polskiego oraz Józef Stypuła, dezerter z Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Więzienie zlikwidowano w czasie październikowej odwilży w 1956 roku, wtedy rozwiązano także GZI. – Piwnice przerobiono na magazyny i pomieszczenia administracyjne, ale jeszcze w 1985 roku był tam przetrzymywany Józef Szaniawski, współpracownik płk. Ryszarda Kuklińskiego – mówi historyk.

W 2006 roku, gdy powstawała SKW, w gmachu przy ulicy Oczki zorganizowano Izbę Pamięci. Zrekonstruowano cele więzienne, pokoje przesłuchań, a także karcer. Na tablicach przedstawiono historię GZI, jej działalność, informacje o najsłynniejszych sprawach, sposobach prowadzenia śledztwa, stosowanych torturach, a także zdjęcia katów i ofiar. Prezentowane są też kopie dokumentów dotyczących GZI oraz film dokumentalny stanowiący zapis wspomnień jednego z aresztowanych.

Izbę Pamięci można zwiedzać bezpłatnie, jednak ze względów bezpieczeństwa na wizytę trzeba się wcześniej umawiać. Aby wejść do podziemi gmachu dawnej siedziby GZI trzeba przesłać prośbę o zwiedzanie i dane osobowe (imię, nazwisko, adres oraz numer PESEL) na adres: skw@skw.gov.pl. Pracownicy Służby Kontrwywiadu Wojskowego odpowiedzą i ustalą dogodny termin wizyty. Preferowane jest zwiedzanie wystawy przez zorganizowane grupy.

 

 

 

Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych przygotowaliśmy specjalne wydanie „Polski Zbrojnej”.

 

Mecenasem jednodniówki jest Polska Grupa Zbrojeniowa, a partnerem wydania Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL oraz Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki.

 

Zapraszamy do lektury!

 

 

 

AD

autor zdjęć: Michał Niwicz

dodaj komentarz

komentarze


Łączenie dwóch światów
 
Podchorążowie medycyny pomagają w szpitalach
Kpt. Jacek Siewiera – na pierwszej linii walki z pandemią
Mistrzowskie zagranie przegranych
Udany weekend żołnierzy
Ogień z trzech poligonów
Pierwsze kroki na linie
Bitwa pod Iganiami, czyli stracona szansa
Aplikacja dla kandydatów do wojska
Łask czeka na myśliwce V generacji
„Wolverine Strike” odpiera atak
Leopardy w natarciu
Pamiętaj o oświadczeniu majątkowym
IPN zaprasza na festiwal filmów o totalitaryzmie
Filip Bątkowski – menedżer sportu i… żołnierzy
Rumuński „Scorpion Spring”
Leki za zero złotych należą się rannym weteranom!
Afganistan. Czas wracać do domu
Jedyna taka brygada
Błękitni po raz trzeci w Libanie
Korekta do igrzysk: dwunasty złoty medal dla Polski
Course on Diplomacy
Osłonić konwój, ratować rozbitków
Artylerzyści będą stacjonowali w Nowej Dębie
Skok na wyższy poziom
Polska stawia na fregaty Miecznik
Kuźnie oficerskich kadr
Admirał Bauer nowym szefem Komitetu Wojskowego NATO
Przeciwlotnicy i artylerzyści wkrótce w 18 Dywizji
Ukraiński kurs na Zachód
Siły powietrzne czekają na F-35
Nowy etap w sporcie wojskowym rozpoczęty
Jak komuniści z LWP niszczyli tradycje polskiego wojska
Morskie targi zbrojeniowe, czyli surfowanie po sieci
Wojsko pomoże w organizacji punktów szczepień
Rosomaki na okrętach
Nowe książeczki wojskowe
Pamiętamy o katastrofie smoleńskiej
Test na flance
Złoto ustrzelone w Indiach
Kwalifikacja? Może w czerwcu
Budujemy infrastrukturę dla wojsk sojusznika
Polska obecność w europejskich projektach zbrojeniowych
Mężny duch dla ratowników
Nowy zarząd PGZ
Nowy karabin z Tarnowa
Kurs na dyplomację
Spadochroniarze gotowi do misji w Kosowie
Nowy batalion na Lubelszczyźnie
Większe uprawnienia dla wojskowych ratowników medycznych
Błękitna Armia wyrusza do Polski
Kolejne Herculesy dla wojska
Prezydent Duda: współpraca wojskowa z USA ponad polityką
Sto sekund do zagłady
Sportowy jubileusz
Michał Szeliga – przywraca pamięć o przodkach ze Wschodu
Opiniowanie po nowemu
Mjr rez. Wojciech „Zachar” Zacharków – nigdy nie chodzi na skróty
Nagroda nie tylko od dowódcy
Specjalsi zakończyli dyżur w Siłach Odpowiedzi NATO
Pierwszy ośrodek wychowania fizycznego armii polskiej
Buzdygan Internautów 2020 – zaczynamy głosowanie!
Jak wojsko walczy z pandemią
Katyń – symbol bezprzykładnej zbrodni
Ćwiczenia, szczepienie i odlot do Afganistanu
Niemcy donoszą światu o Katyniu
Na WAT nauczą się kierować Dunajem
Kierunek: certyfikacja

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO