Lekarze, rehabilitanci, dietetycy i psychologowie troszczą się o operatorów GROM-u, by jak najlepiej przygotować ich do trudów służby i zmniejszyć ryzyko odniesienia kontuzji. O programie „Super Warrior”, który ma zwiększyć wydajność szturmowców, w ramach cyklu z okazji 30-lecia istnienia jednostki, opowiada Grzegorz, zastępca szefa szkolenia JW GROM.

Kilka lat temu w jednostce GROM uruchomiliście program „Super Warrior”. Co to jest?

Grzegorz, zastępca szefa szkolenia JW GROM: Pierwsze przymiarki do tego projektu robiliśmy już w 2014 roku. Wówczas zainspirowaliśmy się podobnymi rozwiązaniami stosowanymi przez naszych sojuszników. Współpracując m.in. z przedstawicielami norweskich sił specjalnych usłyszeliśmy o ich programie HPP (Human Performance Programme – przyp. red.). Ma on zoptymalizować wydajność operatora we wszystkich obszarach jego aktywności. Podobne projekty realizowane były w amerykańskich i brytyjskich siłach specjalnych. Po przeanalizowaniu sytuacji na naszym „podwórku”, zwracając uwagę m.in. na absencje w szkoleniu i w czasie zadań spowodowane odniesionymi kontuzjami oraz obciążeniami, jakimi są nieustannie poddawani operatorzy, doszliśmy do wniosku, że niezbędny jest kompleksowy program, który pomógłby nam lepiej przygotować żołnierzy do służby. I tak, trzy lata temu w jednostce GROM, zapoczątkowano projekt „Super Warrior”.

Przygotować lepiej, czyli jak?

Powszechnie wiadomo, że do służby w GROM-ie trafiają najlepsi z najlepszych. To starannie wyselekcjonowana grupa ludzi, która spełnia „wyśrubowane” wymagania. Poprzeczka od lat jest zawieszona bardzo wysoko. Problem, z jakim się borykaliśmy to absencja żołnierzy na szkoleniach i przerwy w wykonywaniu zadań wynikające z odniesionych urazów i kontuzji. Analizując te kwestie uznaliśmy, że musimy znaleźć odpowiedź na dwa kluczowe pytania. Co zrobić, aby mimo bardzo dużego obciążenia zadaniowego było mniej kontuzji. A także, jakie kroki podjąć, żeby niedyspozycja zadaniowa żołnierza była jak najkrótsza.

Jak zatem postanowiliście zadbać o szturmowców?

Program „Super Warrior” dotyczy już etapu selekcji, bo wtedy mamy po raz pierwszy kontakt z kandydatem na żołnierza GROM-u. Podczas tego etapu wstępnie oceniamy, czy dany kandydat rokuje do służby w jednostce. Szukamy ludzi, którzy nie tylko są wyjątkowo odporni na trud fizyczny i psychiczny służby, ale także takich, którzy wytrzymają obciążenie funkcjonowania w zespole bojowym przez kilkanaście lat. Takich, którzy mimo upływu lat będą działali tak samo efektywnie, jak na początku służby, a może nawet lepiej. Dlatego kluczowa jest selekcja właściwych kandydatów. W trakcie selekcji, podczas testów sprawnościowych, wytrzymałościowych i psychologicznych są oni poddawani swoistej kwalifikacji medycznej. Takie sprawdzenie pozwala ujawnić, np. przebyte w przeszłości kontuzje. I jest to kluczowe. Zdarza się bowiem, że kandydat jest bardzo silny i wytrzymały, świetnie daje sobie radę podczas kilkudniowej selekcji, ale ze względu na przebytą w przeszłości np. operację kręgosłupa odpada w procesie ciężkiego i intensywnego szkolenia. Wiedząc o jego medycznej przeszłości, a tym samym o jego ograniczeniach, oszczędzamy nasz czas i pieniądze związane z ich przyszłym szkoleniem. Jednocześnie zabezpieczamy te osoby przed bardzo dużym ryzykiem nabycia poważnej kontuzji, która w najlepszym przypadku mogłaby „wyłączyć” kandydata ze szkolenia na długi okres, a w najgorszym skończyć się niezdolnością do służby wojskowej.

Czyli oszczędzacie swój czas i pieniądze na szkolenie, ale pozbawiacie też kandydatów złudzeń co do służby wśród specjalsów.

To pragmatyzm i troska o człowieka. Czy wie pani, że po przebytych operacjach, np. kręgosłupa oraz poważniejszych kontuzjach, ryzyko wystąpienia kolejnych poważnych urazów wzrasta aż o 50 procent? Oczywiście wiadomo, że kontuzja może przydarzyć się każdemu, zwłaszcza, że wykonywane zadania są bardzo intensywne i niejednokrotnie doprowadzają organizm do granic możliwości. Mając to na względzie, rezygnujemy na starcie z osób kontuzjowanych, aby nie zwiększać ryzyka urazu.

Może niepotrzebnie skreślacie ludzi?

Nie, po prostu szukamy i inwestujemy w tych najlepszych, z największym potencjałem. Wytłumaczę to na przykładzie. Kiedyś w naszych szeregach służył żołnierz, który świetnie poradził sobie podczas selekcji, a potem przeszedł całe szkolenie podstawowe. Jednak gdy już trafił do zespołu bojowego okazało się, że z powodu wcześniejszych, poważnych urazów miał ograniczony zakres ruchu w obszarze jednego stawu. Efekty urazu sprzed lat uniemożliwiały żołnierzowi podczas skoków spadochronowych swobodne otwieranie czaszy spadochronu. Potrzebowaliśmy sporo czasu, aby przywrócić mu pełny zakresu ruchu. Wyciągnęliśmy jednak wnioski i teraz podczas selekcji kandydatów sprawdza także fizjoterapeuta.

No dobrze, selekcję mamy za sobą. Co dalej?

„Super Warrior” wchodzi w kolejną fazę, która obejmuje proces szkolenia. Przyszłych operatorów czeka roczny kurs bazowy, który mocno eksploatuje ich zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Dlatego na tym etapie służby urazy zdarzają się najczęściej. W ramach programu, o którym rozmawiamy, skupiliśmy w GROM-ie grupę specjalistów, którzy mają opiekować się żołnierzami. Na początku każdy operator uczy się tego, jak o siebie dbać, by minimalizować ryzyko wystąpienia kontuzji. Dietetyk uczy poprawnych zasad żywienia, by organizm mógł się szybciej regenerować po wysiłku. Trenerzy uczą poprawnych wzorców ruchowych, zasad treningu oraz bezpiecznego i efektywnego wykonywania ćwiczeń fizycznych. Fizjoterapeuci prowadzą zajęcia z automasażu mięśniowo-powięziowego, mobilizacji mięśniowo-stawowej oraz organizują programy regeneracyjne, np. w kriosaunie.

Mimo to kontuzje się zdarzają…

Tak, choć muszę przyznać, że odkąd funkcjonuje „Super Warrior” mamy niemal o połowę kontuzji mniej. A jeśli już zdarzy się kontuzja w czasie szkolenia czy uraz podczas misji poza granicami, to do działania wkracza nasza służba medyczna. Lekarze GROM-u na bazie zaplecza medycznego jednostki lub przy współpracy z innymi ośrodkami medycznymi mają jak najszybciej przywrócić żołnierza do zdrowia. Po zakończeniu leczenia tworzony jest indywidualny program rehabilitacyjny. Słowem – robimy wszystko, by skrócić do minimum czas jego nieobecności w szkoleniu i podczas wykonywania zadań. Ten model działania jest zaczerpnięty ze świata sportu. Najlepsze kluby piłkarskie dbają o swoich zawodników tak, by w trakcie treningu, a następnie meczu, piłkarze mogli dać z siebie wszystko.

Kto dba o operatorów?

Jak już wcześniej wspomniałem, zespół wchodzący w skład programu „Super Warrior” tworzą lekarze, fizykoterapeuci i rehabilitanci, instruktorzy przygotowania fizycznego oraz psychologowie. Poza tym współpracujemy m.in. z Uniwersytetem Rzeszowskim, Wojskowym Instytutem Medycznym w Warszawie, Uniwersytetem Medycznym w Łodzi i Akademią Wychowania Fizycznego w Gdańsku. Instytucje te wspierają nas także w procesie diagnostyki.
Poprzez różnorodne badania i testy sprawdzamy, jakie zmiany zachodzą w organizmie pod wpływem ekstremalnych warunków służby w GROM-ie. Zdobytą wiedzę wykorzystujemy, by opracowywać programy przygotowujące fizycznie do tych obciążeń. Chodzi o to, by chronić żołnierzy przed oddziaływaniem niekorzystnych czynników, jak choćby fala uderzeniowa w czasie wysadzania ładunków wybuchowych czy strzelanie z broni strzeleckiej.

Czy „Super Warrior” dba tylko o ciało żołnierza?

Nie. Program skupia się również na zwiększeniu efektywności psychologicznej naszych żołnierzy, np. zdolności szybkiego uczenia się, zarządzania stresem oraz emocjami. Inspirujemy żołnierzy do ciągłego rozwoju i samodoskonalenia. Pracujemy nad tym, by potrafili skutecznie radzić sobie ze stresem w różnych sytuacjach. Wielu ludzi myśli, że w służbie operatora liczy się przede wszystkim kondycja i siła, a tymczasem to niezwykle stresująca i wymagająca „robota”, obciążająca głowę. Zamysł programu „Super Warrior” jest taki, aby była to droga, którą przechodzi żołnierz od początku do końca służby utrzymując niezmienną, wysoką formę fizyczną i psychiczną.

Grzegorz, jest absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej we Wrocławiu. Z jednostką związany jest od 17 lat. Ukończył kurs podstawowy, a potem przez wiele lat służył w zespole bojowym na różnych stanowiskach dowódczych. Czterokrotnie brał udział w misjach poza granicami kraju. Dziś jest zastępcą szefa szkolenia JW GROM i odpowiada m.in. za proces selekcyjny kandydatów, szkolenie żołnierzy zespołów bojowych i ich doskonalenie zawodowe.