Chcesz zmienić nawyki żywieniowe, zadbać o kondycję fizyczną i zacząć żyć zdrowiej? Bezpłatną pomoc w tym zakresie oferuje Centrum Dietetyczne dla Służb Mundurowych, działające przy Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. Żołnierze i funkcjonariusze mogą zbadać tam m.in. skład ciała, wykonać kontrolne badania krwi, a także otrzymać indywidualny jadłospis. Chętne jednostki mogą z kolei zgłosić się do udziału w bezpłatnych szkoleniach z zakresu m.in. racjonalnego żywienia.

Centrum Dietetyczne dla Służb Mundurowych działa przy Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie. Od 2016 roku, w ramach Narodowego Programu Zdrowia, eksperci z Instytutu prowadzą projekt pod nazwą EZAF („Edukacja Żywieniowa oraz Aktywność Fizyczna”). – Jego głównym celem jest promowanie inicjatyw i prowadzenie szerokich akcji informacyjno-edukacyjnych dotyczących prawidłowego żywienia i podejmowania aktywności fizycznej przez funkcjonariuszy służb mundurowych, a także zwiększenie wiedzy i świadomości w tym zakresie – wyjaśnia dr Agata Gaździńska z WIML, kierownik projektu.

Z wizytą u dietetyka

Jednym z elementów projektu są konsultacje psychodietetyczne prowadzone dla żołnierzy i funkcjonariuszy. Do tej pory skorzystało z nich ponad 1750 mundurowych, w tym najwięcej żołnierzy. Zainteresowani wciąż mogą się zgłaszać. Jak wygląda konsultacja w praktyce? Na początek psychodietetycy przeprowadzają wywiad na temat stanu zdrowia, aktywności fizycznej i prowadzonego stylu życia. Wizyta obejmuje także badanie składu ciału, badania antropometryczne oraz badanie krwi. To ostatnie zawiera m.in. lipidogram, poziom glukozy na czczo, stężenie insuliny, hormonów tarczycy i witamy D3. Wyniki badań pozwalają kompleksowo ustalić indywidualne zalecenia żywieniowe dla pacjenta. – Warto podkreślić, że oprócz redukcji masy ciała oraz poprawy parametrów biochemicznych, naszym głównym celem jest przede wszystkim trwała zmiana nawyków żywieniowych naszych pacjentów. Jako psychodietetycy motywujemy i mobilizujemy ich do zmiany stylu życia. Staramy się działać kompleksowo i stale wspieramy naszych pacjentów w procesie zmiany – mówi dr Gaździńska.

W praktyce na jednej konsultacji się nie kończy i każdy pacjent może liczyć na stałą opiekę. Raz na miesiąc lub dwa odbywają się bowiem wizyty kontrolne, podczas których żołnierz lub funkcjonariusz zostaje ponownie poddany m.in. analizie składu ciała, w tym pomiarowi tkanki tłuszczowej, masy mięśniowej oraz zawartości wody w organizmie. Eksperci oceniają wtedy skuteczność dietoterapii.

Specjaliści z WIML pozytywnie oceniają efekty przeprowadzonych konsultacji. – Prowadzona przez nas edukacja żywieniowa powoduje, że mundurowi coraz bardziej świadomie podchodzą do tego, co dla nich dobre w kwestii racjonalnego odżywiania się. Jedni zaczynają jeść więcej warzyw, inni włączają do diety produkty mleczne, a kolejni wprowadzają nawyk regularnego picia wody. Nawet jeśli masa ciała spada tylko w nieznacznym stopniu, to już sama zmiana sposobu żywienia przynosi wiele dobrego, w tym np. poprawę parametrów krwi czy lepsze samopoczucie – mówi mgr Marta Turczyńska, asystent Pracowni Dietetyki i Leczenia Otyłości w Zakładzie Patofizjologii Lotniczej i Bezpieczeństwa Lotów WIML.

Z porad Centrum korzystają mundurowi w różnym wielu. Nie brak wśród nich młodych żołnierzy, z krótkim stażem w służbie, którzy postanowili skorzystać ze wsparcia zachęceni prowadzonymi przez ekspertów WIML szkoleniami. Na konsultacje psychodietetyczne do Centrum rejestrują się też często żołnierze z jednostek i instytucji, w których eksperci prowadzili prelekcje. – Zgłaszają się do nas osoby z różnymi problemami. Większości faktycznie zależy na redukcji masy ciała, ale zdarzają się osoby z różnymi zaburzeniami metabolicznymi lub tacy, którzy chcą po prostu zdrowo się odżywiać – dodaje dr Gaździńska.

Konsultacje prowadzone są w WIML (po telefonicznym uzgodnieniu), ale można z nich skorzystać również on-line. Wystarczy skontaktować się drogą e-mailową, a następnie wypełnić otrzymany z WIML specjalny kwestionariusz. Znajdują się tam pytania dotyczące m.in. stanu zdrowia, aktywności fizycznej, prowadzonego stylu życia czy preferencji produktów spożywczych.

Szkolenia i edu-platforma

Wsparcie Centrum nie ogranicza się jednak wyłącznie do indywidualnych konsultacji. Eksperci prowadzą też szkolenia dotyczące zasad prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej i ich wpływu na zdrowie, prewencji nadwagi i otyłości czy chorób układu krążenia i dieteoterapii. Szkolenie trwa zazwyczaj 2–3 godziny i poza częścią teoretyczną obejmuje też część praktyczną, w tym pomiary składu ciała wraz z indywidualnym omówieniem wyników badań oraz krótką konsultacją. Do tej pory w 90 takich przedsięwzięciach w latach 2017–19 wzięło udział ponad 3 tys. żołnierzy z całej Polski, w tym ci służący w 3 Flotylli Okrętów, Jednostce Wojskowej AGAT, 1 Brzeskim Pułku Saperów, a także Dowództwie Generalnym RSZ i Sztabie Generalnym WP. Specjaliści z WIML zachęcają, by do projektu przyłączyły się kolejne jednostki. Tym bardziej, że bieżący rok został ogłoszony przez szefa Sztabu Generalnego WP rokiem zdrowego stylu życia i dbania o kondycję.

Poza konsultacjami i szkoleniami, częścią projektu EZAF jest też specjalna platforma edukacyjno-informacyjna dla służb mundurowych. Opracowana została przez ekspertów WIML w oparciu o aktualne badania naukowe. Działa od początku 2019 roku. – To potężna dawka rzetelnej wiedzy dla wszystkich, którzy chcą żyć zdrowiej. Poza artykułami na temat odżywiania, aktywności fizycznej, psychodietetyki oraz zdrowia, na stronie udostępniamy również wypowiedzi ekspertów, filmy treningowe, gotowe jadłospisy, kalkulatory dietetyczne czy alfabet żywieniowy. W zakładce „odżywianie” z kolei można znaleźć przepisy kulinarne oraz wykaz produktów spożywczych z „dobrym” składem, które warto dołączyć do swojej codziennej diety. Lista ta jest na bieżąco uzupełniana – mówi mgr Turczyńska.

Do pobrania jest mnóstwo przydatnych materiałów edukacyjnych. Wśród nich specjalnie przygotowane przez ekspertów WIML e-booki, w tym dziennik do rejestracji postępów w diecie i aktywności oraz praktyczny poradnik dotyczący odżywiania się w delegacji.

EZAF to jeden z trzech projektów realizowanych przez WIML z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016–2020. Drugim jest projekt poświęcony kompleksowej ocenie sposobu żywienia i stanu odżywienia żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy z identyfikacją czynników ryzyka rozwoju otyłości, połączony z oceną aktywności fizycznej (kryptonim OBESITY). Celem trzeciego projektu „Military – NPZ” jest ocena wpływu czynników szkodliwych na stan zdrowia żołnierzy lotnictwa wojskowego we wszystkich rodzajach wojsk i ich rodzin. Wyniki mają pozwolić ograniczyć ryzyko zdrowotne wynikające z zagrożeń fizycznych, chemicznych i biologicznych.
Wszystkie trzy projekty są koordynowane przez Departament Wojskowej Służby Zdrowia.