15 października w Sali Senatu WAT odbyła się uroczystość inaugurująca pierwszy rok akademicki Szkoły Doktorskiej Wojskowej Akademii Technicznej. Studia w nowej formule wprowadzonej przez Konstytucję dla Nauki rozpoczęło 46 doktorantów. W uroczystości wzięły udział władze uczelni, kierownicy dyscyplin naukowych, dziekani, dyrekcja nowej placówki, doktoranci i przyszli promotorzy ‒ profesorowie WAT.

Szkoła Doktorska naszej uczelni to obecnie jedyna taka szkoła wyższego szkolnictwa wojskowego. Dyrektor Szkoły dr inż. Piotr Zalewski w swoim wystąpieniu nawiązał do historii Akademii, która już od kilkudziesięciu lat umożliwia zdobywanie stopnia naukowego doktora. „Szkoła Doktorska to przede wszystkim zasadniczy element procesu doktoryzacji w WAT, w wyniku którego do dnia dzisiejszego w Uczelni nadano 2019 stopni naukowych doktora – w zdecydowanej większości nauk technicznych” – zaznaczył dyrektor. Przypomniał, że pierwszym doktorem nauk technicznych WAT, nazywanym wówczas kandydatem nauk technicznych, został kpt. mgr inż. Sylwester Damazy Kaliski, późniejszy wieloletni rektor-komendant Akademii. Publiczna obrona pierwszej dysertacji pt. „Stateczność udarowa pręta” odbyła się 15 lipca 1954 roku przed Radą Naukową Wojskowej Akademii Technicznej. Promotorem rozprawy doktorskiej był późniejszy Członek Rzeczywisty PAN, profesor Stefan Ziemba. „Pierwsza rozprawa doktorska wyglądała skromnie, ale zapoczątkowała wspaniałą karierę naukową prof. Kaliskiego, czego Wam młodzi badacze życzę” – mówił dr inż. Zalewski. Wspomniał również, że początkowo obrony rozpraw doktorskich odbywały się przy pełnym składzie Rady Naukowej Wojskowej Akademii Technicznej, która obradowała także w Sali Senatu WAT, tej samej, w której odbyła się uroczystość inauguracyjna.

Dotychczas uprawnienia do doktoryzowania były przypisane konkretnym wydziałom, a kandydaci przygotowywali się do uzyskania stopnia na studiach doktoranckich – studiach III stopnia. Nowa ustawa  „Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce” wprowadziła zasadę, że kształcenie doktorantów będzie mogło odbywać się wyłącznie w szkołach doktorskich. Powołanie Szkoły Doktorskiej Wojskowej Akademii Technicznej jest więc wypełnieniem wymogów Ustawy. Nowo powstała placówka będzie prowadziła kształcenie w siedmiu dyscyplinach naukowych: automatyce, elektronice i elektrotechnice, informatyce technicznej i telekomunikacji, inżynierii lądowej i transporcie, inżynierii materiałowej, inżynierii mechanicznej, naukach o bezpieczeństwie oraz naukach chemicznych. Kształcenie doktorantów potrwa  osiem semestrów. Będzie odbywało się w formie zajęć dydaktycznych (obowiązkowych i fakultatywnych) oraz według indywidualnego planu badawczego przygotowanego przez doktoranta i promotora. Rolę dawnego opiekuna naukowego przejmie formalnie powołany promotor, wyznaczony już po trzech miesiącach kształcenia kandydata w szkole doktorskiej. Promotorem będzie mógł zostać nauczyciel akademicki z tytułem naukowym lub stopniem naukowym doktora habilitowanego, zatrudniony w Akademii jako podstawowym miejscu pracy, deklarujący działalność naukową w dyscyplinach prowadzonych w Szkole Doktorskiej.  Postępowanie o nadanie stopnia naukowego doktora odbywać się będzie przed radami dyscyplin naukowych.  

Szkoła Doktorska Wojskowej Akademii Technicznej została powołana zarządzeniem Rektora-Komendanta WAT gen. bryg. dr. hab. inż. Tadeusza Szczurka z dnia 16 maja 2019 r., ale prace nad jej utworzeniem rozpoczęte zostały w grudniu ubiegłego roku. Wtedy to rektor powołał pełnomocnika ds. organizacji szkoły doktorskiej oraz zespół merytoryczno-organizacyjny pod kierownictwem prorektora ds. naukowych prof. dr. hab. inż. Krzysztofa Czupryńskiego.

Szkoła doktorska jest nową formą zdobywania wiedzy i sposobem na uzyskanie stopnia doktora. „Ustawa precyzyjnie określa zasady. W szkole doktorskiej nie ma studentów III stopnia.  Jesteście już młodymi naukowcami, partnerami w badaniach naukowych swoich starszych koleżanek i kolegów-promotorów” – mówił prof. Czupryński, zwracając się do doktorantów.  „Nie będziecie mieli indeksów, ocen z egzaminów i zaliczeń. To Wy, razem z promotorami decydujecie, które wykłady są dla Was ważne. Każdy z Państwa, wspólnie  z promotorem, opracuje indywidualny plan projektu badawczego, który pozwoli na przygotowanie rozprawy doktorskiej. (…) Jest to eksperymentalny powrót do sprawdzonych w przeszłości relacji mistrz-uczeń. Powodzenie, zarówno Szkoły Doktorskiej, jak i Wasza kariera zawodowa, zależą przede wszystkim od Was samych” – podkreślał prorektor ds. naukowych.

Uroczystość inauguracyjną uświetnił wykład prof. dr. hab. inż. Zygmunta Mierczyka, byłego rektora-komendanta WAT. Tematem wystąpienia były technologie podwójnego zastosowania jako wynik prac naukowo-badawczych prowadzonych w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa.

Podczas uroczystości doktoranci pierwszego roku Szkoły Doktorskiej złożyli ślubowanie. Słowa przysięgi przyjął prorektor ds. naukowych prof. dr hab. inż. Krzysztof Czupryński. Dyrektor Szkoły życzył wszystkim doktorantom intensywnego rozwoju. „Życzę Wam, żeby to był czas zdobywania kompetencji, które będą owocować w przyszłej pracy zawodowej” – mówił dr inż. Piotr Zalewski. Zapewnił również, że zespół pracowników Szkoły będzie wspierał swoich doktorantów. „Liczę na dobrą współpracę, a nawet na przyjacielskie kontakty z Państwem” – dodał dyrektor.

Przewodnicząca Rady Doktorantów mgr inż. Edyta Budzyńska powitała w murach Uczelni wszystkich doktorantów rozpoczynających kształcenie w pierwszej w szkolnictwie wojskowym Szkole Doktorskiej. „Życzę Wam, aby kształcenie w Szkole Doktorskiej było początkiem dynamicznie rozwijającej się kariery naukowej. Pamiętajcie, że to Wy w przyszłości zasilicie elity naukowe naszego kraju” – powiedziała przewodnicząca Budzyńska. Zachęcała również doktorantów do włączenia się w aktywności społeczne Akademii poprzez udział w konferencjach, stażach naukowych, jak również członkostwo w samorządzie.

W pierwszej przeprowadzonej rekrutacji do Szkoły Doktorskiej WAT o przyjęcie ubiegały się 72 osoby. Najwięcej, bo 31 osób ubiegało się o miejsca w ramach dyscypliny naukowej „nauki o bezpieczeństwie”. Ogółem kształcenie rozpoczęło 46 osób. Warto podkreślić, że rozpoczynająca swoją działalność Szkoła Doktorska WAT jest już rozpoznawalna w kraju, 22 kandydatów tj. 31% ogólnej liczby to absolwenci uczelni innych niż Wojskowa Akademia Techniczna. Wśród przyjętych 74% to wyróżniający się absolwenci studiów magisterskich, którzy ukończyli studia z wynikiem bardzo dobry z wyróżnieniem i bardzo dobrym

Tekst: Ewa Jankiewicz