moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
100 lat polskiego wywiadu i kontrwywiadu

11 maja minie sto lat od utworzenia Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Ta data stała się symbolicznym początkiem wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. O tym, jak powstawała legendarna Dwójka, o bohaterach i spektakularnych akcjach mówili uczestnicy konferencji „Stulecie powstania Oddziału II Sztabu Generalnego – 100 lat polskiego wywiadu i kontrwywiadu wojskowego”.

Organizatorami konferencji w Akademii Sztuki Wojennej byli Służba Wywiadu Wojskowego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Wojskowe Biuro Historyczne. Spotkanie otworzył gen. bryg. Andrzej Kowalski, szef Służby Wywiadu Wojskowego, który nawiązał do etosu, jakim kierowali się oficerowie Oddziału II SG. – Mieli olbrzymi hart ducha, który pozwolił im przetrwać. Chciałbym, abyśmy  się zastanowili, na ile my jesteśmy godnymi spadkobiercami tamtego etosu, bo bez niego nie da się obronić Rzeczpospolitej – mówił gen. Kowalski. 

Czym zajmował się Oddział II Sztabu Generalnego? „Geneza służby wywiadowczej sięga początków II Rzeczypospolitej. Okres jej organizowania oraz kształtowania to lata 1918 -1921, kiedy Wojsko Polskie toczyło zacięte  i zwycięskie wojny o niepodległość Polski i jej kształt terytorialny”, pisze Konrad Paduszek z Akademii Sztuki Wojennej w wydaniu specjalnym „Polski Zbrojnej” poświęconym służbie wywiadowczej i kontrwywiadowczej. Odział II został powołany rozkazem nr 139 Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 9 maja 1919 roku. Zgodnie z nim, dwa dni później Oddział VI Informacyjny Sztabu Generalnego przekształcono w Oddział II, który potocznie nazywano Dwójką. „Wywiad formowali żołnierze, którzy wywodzili się z polskich organizacji konspiracyjnych, głównie z Polskiej Organizacji Wojskowej, formacji wojskowych walczących o niepodległość w I wojnie światowej, zwłaszcza Legionów Polskich a także – w znacznie mniejszej części – Polacy, którzy służyli w armiach państw zaborczych”, pisze Paduszek. Oddział II stał się symbolem polskiego wywiadu i kontrwywiadu aż do demobilizacji Wojska Polskiego na uchodźstwie w 1947 roku, choć nadal istniał na emigracji Sztab Główny ze swoimi agendami.

REKLAMA

– Stworzenie Dwójki było wydarzeniem historycznym, data 11 maja jest więc idealna, aby świętować jubileusz powstania wywiadu i kontrwywiadu wojskowego – mówił na konferencji dr Dominik Smyrgała, adiunkt w Instytucie Historii Wojskowości i Służb Specjalnych Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie.

W ciągu kolejnych 30 lat Oddział II przeprowadził co najmniej kilka spektakularnych akcji. Polscy oficerowie wywiadu zdobywali doświadczenia m.in. podczas Bitwy Warszawskiej, łamiąc sowieckie szyfry, blokując łączność i prowadząc operacje dezinformacyjne. Dzięki nim z czasem powstała polska szkoła kryptologii i kryptoanalizy. A kilkanaście lat później jej wielkim sukcesem stało się złamanie kodów Enigmy.

Wśród postaci szczególnie zasłużonych dla polskiego wywiadu Dominik Smyrgała wymienił mjr. Jerzego Sosnowskiego, który kierował w Niemczech placówką wywiadowczą. – Zdobył on dowody na łamanie przez Niemców postanowień traktatu wersalskiego, dowody współpracy niemiecko-sowieckiej, a także plany mobilizacyjne „Organizacji Kriegspiel”, które były planami wojny przeciwko Polsce – mówił Smyrgała.

Jednak za jedną z najbardziej spektakularnych akcji Dwójki uważa się zdemaskowanie sowieckiego szpiega w Oddziale IV Sztabu Głównego Wojska Polskiego. – Oficer został zatrzymany 11 lipca 1931 roku w Warszawie w czasie przekazywania zastępcy sowieckiego attache wojskowego tajnych dokumentów dotyczących Wojska Polskiego – mówił Smyrgała. Podkreślał jednocześnie, że akcje wywiadowcze kończyły się sukcesem także dzięki pracy kontrwywiadu wojskowego. – Zapewniał on ochronę przed działalnością służb specjalnych przeciwników. Polskie służby kontrwywiadu w latach 1939 – 1945 były jednymi z najlepiej zorganizowanych i najskuteczniejszych spośród służb informacyjnych aliantów. Przeszło połowa całego alianckiego dorobku wywiadowczego w II wojnie światowej stanowiła efekt działalności polskiego Oddziału II – zaznaczył Smyrgała.

Jednak uczestnicy konferencji przyznawali, że polski wywiad i kontrwywiad nie uniknął również porażek. – Jedną z najważniejszych było uwikłanie w sowiecką operację dezinformacyjną „Trust”, która na wiele lat sparaliżowała działalność polskiego wywiadu w Związku Radzieckim – mówił Dominik Smyrgała. Wykład na temat akcji, która rozgrywała się w latach 20. ubiegłego wieku, wygłosił dr Marek Świerczek z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. – Bolszewicy wpadli na prosty pomysł, aby do dezinformacji wykorzystać informacje wywiadowcze. Oficerów wywiadów zachodnich na terenie Rosji otoczono więc taką kontrolą operacyjną, która nie pozwalała im na rzeczywiste pozyskiwanie źródeł i informacji – wyjaśniał Świerczek. Natomiast wewnątrz zachodnich wywiadów umieszczono swoich ludzi, którzy przekazywali fałszywe informacje.

Specjaliści zajmujący się tematyką wywiadowczą podkreślali, że mimo pewnych słabości Oddziału II jego utworzenie było przełomowe dla polskiego wywiadu, a legendarne sukcesy oraz porażki są dziś dla oficerów wywiadu źródłem cennych doświadczeń.


 

Konferencję „Stulecie powstania Oddziału II Sztabu Generalnego – 100 lat polskiego wywiadu i kontrwywiadu wojskowego” objęła patronatem redakcja kwartalnika „Polska Zbrojna. Historia”. Z tej okazji przygotowaliśmy wydanie specjalne. Zapraszamy do lektury!

 

KE

autor zdjęć: Grafika PZ, SKW

dodaj komentarz

komentarze


USA nie zacznie wojny z Iranem
 
Deklaracja partnerstwa – Raytheon angażuje się w zapewnienie Polsce przewagi w powietrzu
Pomagali z narażeniem życia
Upamiętnijmy generała Andersa i zdobywców Monte Cassino
Powstanie bez sukcesu
Wesprzyj weteranów walk o niepodległość
Sojusznicze siły ponownie pod polskim dowództwem
Tak narodziło się kłamstwo katyńskie
Kajak idealny dla komandosa
Klasy wojskowe po nowemu
Zmiany emerytalne dla żołnierzy
Żandarmi pomogli poszkodowanym w wypadku
Za wolność naszą i waszą
Wszyscy jesteśmy Darfurczykami
Beagle dla żołnierzy?
Dr Kostrzewa-Zorbas: NATO potwierdziło swoją jedność
Prezydent Duda w Hucie Stalowa Wola
Misje na dłużej
Strykery znów na Mazurach
Żołnierze w dziesiątce najlepszych sportowców Polski
Ranking dowódców kampanii wrześniowej
Spadochroniarze otrzymali pojazdy do zrzutu
Głosuj na wojskowego sportowca roku
Mobilne moździerze dla armii
„Defender Europe 20”: wkrótce przerzut amerykańskich wojsk
Jak gra dowódca, grają wszyscy
Klasy wojskowe – MON czeka na wnioski szkół
Ostatni samochód Marszałka
PKW Orlik na straży bałtyckiego nieba
Arsenał Iranu
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
Kobieta technikiem pokładowym Casy
Podhalańczycy rozpoczynają natowski dyżur
Rekordowy budżet MON
Ferie z WOT: ruszyła kolejna edycja
Polskie okręty w operacji „Pustynna Burza”
Nowy wiceminister w MON
Polsko-łotewska „Zima”
„Polski Czołg”, czyli żołnierz niepokonany w oktagonie
„Defender Europe 20”, czyli amerykańskie manewry w Europie
Kpr. Danuta Dmowska-Andrzejuk ministrem sportu
Następcy Wstęg poszukiwani
Nowelizacja ustawy o weteranach w Sejmie
Jastrzębie przechwyciły rosyjskie myśliwce
Zostań żołnierzem Rzeczypospolitej
Ottokar-Brzoza będzie kołowy?
Obradowała Rada Gabinetowa
Terytorialsi za oceanem
Żołnierze najlepsi na festiwalu sztuk walki
We Are All Darfur
Defense Without Politics
Buzdygan Internautów – czas na głosowanie
Misja wojownika
Benemerenti 2020
Gen. Piotrowski: zagrożenie w Iraku nie wzrasta
Będziemy nadal szukać szczątków pomordowanych Polaków
Iran uderza w USA
They Train Together, They Fight Together
Wszystkie zbrodnie Jasienicy
Powstanie Wojskowa Akademia Medyczna

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO