Najpierw przyswajali wojskowe abecadło, potem uczyli się, jak dowodzić drużyną. W Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu praktyczne szkolenie w ramach dwóch modułów: podstawowego i podoficerskiego, ukończyło w sumie 81 studentów. – Ogromny wysiłek, mnóstwo nowej wiedzy. Łatwo nie było, lecz daliśmy radę – mówi Jakub Pyśk, uczestnik szkolenia.

Pierwszy turnus praktycznego szkolenia w ramach pilotażowego programu Legii Akademickiej rozpoczął się 1 lipca. – Stawiło się u nas 158 osób. Przyjęliśmy ich, umundurowaliśmy i rozpoczęliśmy szkolenie – mówi kpt. Krzysztof Baran, oficer prasowy Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu. Najpierw studenci przeszli 21-dniowe szkolenie podstawowe. Tu zgłębiali tajniki wojskowego rzemiosła, uczestniczyli w zajęciach ze szkolenia strzeleckiego, taktyki, terenoznawstwa oraz ochrony środowiska. Pod nadzorem instruktorów przeszli też m.in. szkolenie medyczne i saperskie.

Trudy szkolenia

Okazało się, że nie dla wszystkich wojskowe szkolenie w ramach Legii jest trafionym pomysłem. – Niemal już na samym początku niektórzy uczestnicy się wykruszali. Dla nas nie było to żadnym zaskoczeniem, bo ochotników do służby w różnych formach szkolimy na co dzień. Krótko mówiąc, ci, co rezygnowali, stwierdzali, że to „nie ich bajka”, a ich wyobrażenia o wojsku minęły się z rzeczywistością – mówi mjr Marek Liszewski, komendant Ośrodka Szkolenia Podstawowego CSŁiI w Zegrzu.

Ale byli i tacy, którzy zwyczajnie nie podołali ogromnemu wysiłkowi fizycznemu i obciążeniu psychicznemu. – W służbie przygotowawczej, której szkolenie jest realizowane od lat, też zdarzają się odejścia z tych powodów, ale skala „wykruszeń” jest mniejsza. Trzeba jednak przyznać, że studenci mieli o wiele trudniej – mówi major. Wskazuje przy tym, że program Legii jest bardzo skondensowany i w odróżnieniu od programu służby przygotowawczej składa się przede wszystkim z praktyki. – Studenci zostali rzuceni na głęboką wodę. Nie mieli – jak ma to miejsce w przypadku służby przygotowawczej, gdzie szkolenie zaczyna się teorią – czasu na aklimatyzację, bo już trzeciego dnia wyszli w teren i na strzelnicę. Od poniedziałku do piątku mieli po 11 godzin zajęć, a w soboty dodatkowe sześć godzin szkolenia. Niektórzy uznali więc, że to dla nich zbyt dużo. Dodatkowo we znaki dały się panujące w tym czasie upały – mówi major. W sumie w trakcie modułu podstawowego zrezygnowało 31 osób. Ci, którzy zostali (127 osób ), moduł podstawowy zakończyli egzaminem i uzyskaniem stopnia starszego szeregowego.

To nie było wojskowe przedszkole

Ale na tym szkolenie się nie zakończyło. Z grona ochotników 81 osób zadeklarowało chęć dalszego szkolenia w ramach modułu podoficerskiego. – Ta część była oparta przede wszystkim na metodyce szkolenia wojskowego. Studenci wcielali się w rolę dowódców najniższego szczebla, czyli drużyny, i sami uczyli się prowadzenia zajęć z taktyki, strzelania itp. Na zajęciach nie pokonywali już więc np. terenu, lecz w roli dowódców drużyn prowadzili zajęcia na ten temat – dodaje major.

Jak przyznaje komendant OSP, studenci zaskoczyli kadrę dowódczą swoją determinacją i zaangażowaniem. – Widać było ambicję, wolę walki, by być najlepszym. Instruktorzy nawet specjalnie nie musieli ich motywować. Studenci dopytywali się o różne rzeczy, cały czas chcieli pogłębiać swoją wiedzę, po prostu chcieli się uczyć – mówi mjr Liszewski.

I to wszystko wbrew niepochlebnym komentarzom, jakie na portalach społecznościowych publikowali przeciwnicy programu MON. Wytykano, że w ciągu tak krótkiego czasu z nikogo nie da zrobić się żołnierza. Pojawiły się nawet pogardliwe określenia „wakacyjnego wojska” czy „wojskowego przedszkola”. – Oczywiście niektórzy mogą uznać, że te sześć tygodni to zbyt krótko, by czegoś się nauczyć. Trzeba jednak pamiętać, że dla nas, studentów, to jedyna możliwość, by się przeszkolić, by w razie powołania wiedzieć, gdzie iść, co zrobić, jak założyć mundur czy wziąć do ręki broń. Jako uczestnik zapewniam, że przedszkola nie było, było za to trudne, intensywne szkolenie i ogrom wiedzy do przyswojenia. W ciągu czterech lat studiów nie uczyłem się tyle, co w ciągu tego pobytu w wojsku – mówi Jakub Pyśk, który w październiku rozpocznie piąty rok studiów na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego w Akademii Sztuki Wojennej.

Podobnego zdania jest Maja Wojtach, wkrótce studentka czwartego roku pedagogiki resocjalizacyjnej na Akademii Pedagogiki Specjalnej. – Na studiach jesteśmy przyzwyczajeni do siedzenia w auli, notowania, dłuższych przerw. Jesteśmy panami swojego losu i czasu. Tu był rygor, dyscyplina, harmonogram dnia, którego trzeba się było trzymać. Nauczyłam się, że nie ma złej pogody na szkolenie. Deszcz czy słońce, trzeba zrobić swoje – podkreśla Maja.

Jakub Pyśk zauważa, że o trudności szkolenia świadczą m.in. liczby. – Wystarczy spojrzeć, ilu nas zaczęło, a ilu skończyło. Nie było łatwo, lecz ja osobiście czuję ogromną satysfakcję. Na zawsze zapamiętam jeden z pierwszych dni szkolenia, gdy poszliśmy na plac ćwiczeń, a tam strzelanie, bieganie, non stop wysiłek i adrenalina. Po powrocie do koszar czułem się jak wrak. Do tego stopnia, że wzięcie prysznica urosło do gigantycznego wyzwania. I mimo że potem, gdy wszyscy leżeliśmy na łóżkach plackiem i nie mieliśmy siły nawet rozmawiać, to każdy z nas miał uśmiech od ucha do ucha – opowiada Jakub.

Czy będą żołnierzami?

Studenci pierwszego turnusu zakończyli już szkolenie i po zdanych egzaminach otrzymali stopień kaprala. Czy kiedyś ponownie włożą mundur? Dowódcom z Ośrodka Szkolenia Podstawowego trudno to oceniać, ale przyznają, że większość osób z pierwszego turnusu nie deklarowała chęci zostania żołnierzem zawodowym. – Wielu z nich przyszło ze świadomością założeń programu Legii, że po szkoleniu zasilą rezerwy armii. I chcieli po prostu skorzystać z możliwości przeszkolenia, by w razie konieczności, kiedy przyjdzie im wziąć broń do ręki, być do tego przygotowanym. Na pewno jednak każdy z nich ma uchyloną już furtkę, gdyby jednak zechciał w przyszłości wstąpić do wojska – mówi mjr Liszewski.

Jakub Widomski, student V roku prawa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, przyznaje, że do udziału w Legii skłoniła go m.in. ciekawość. Chciał zobaczyć, jak wygląda wojsko z bliska. – Póki co, nie jestem zainteresowany służbą, lecz – kto wie – może kiedyś połączę kierunek studiów z mundurem? Może wojskowy radca prawny, może prokurator? Ważne, że mogłem skorzystać z możliwości przeszkolenia – mówi Widomski.

Wśród tych, którzy planują związać swą przyszłość z mundurem, jest Łukasz Kurowski, student trzeciego roku logistyki na Politechnice Białostockiej. – Wcześniej byłem w klasie mundurowej, a potem, wybierając kierunek studiów, brałem pod uwagę taki, który mógłbym połączyć z pracą w mundurze, który byłby przydatny w armii. Z tym wiążę swoją przyszłość – mówi mężczyzna.

W przypadku Mai Wojtach udział w Legii nieco zmienił jej plany. – Od wielu lat widzę siebie w mundurze. Jeszcze do niedawna jednak miałam plany związane z resocjalizacją w więziennictwie. Tak bardzo spodobało mi się jednak w wojsku, że już nie widzę dla siebie innej drogi. Chcę wstąpić do armii – mówi Maja. Żołnierzem zawodowym chce też zostać Jakub Pyśk. – Moim marzeniem jest czerwony beret. Mam nadzieję, że udział w Legii pomoże mi je spełnić – mówi Jakub.

Obecnie w CSŁiI w Zegrzu trwa drugi turnus szkolenia podstawowego studentów. Zakończy się on 31 sierpnia, a 2 września studenci złożą przysięgę wojskową. Ochotnicy będą mogli następnie kontynuować szkolenie w module podoficerskim, który rozpocznie się 4 września i potrwa 21 dni. Po pomyślnym złożeniu egzaminu na podoficera zostaną kapralami rezerwy.

Pilotażowy program Legii Akademickiej jest adresowany do studentów ochotników, którzy w trakcie studiów chcą przejść wojskowe przeszkolenie. Uczestniczy w nim 59 szkół wyższych, w tym pięć wojskowych, z całego kraju. Szkolenie jest podzielone na dwie części. Pierwszą, teoretyczną, studenci zaliczali na swoich uczelniach. W wykładach uczestniczyło niemal 5 tys. studentów. Do udziału w praktycznym etapie, realizowanym w jednostkach i centrach szkolenia, zgłosiło się 3,3 tys. osób, w tym 1,2 tys. kobiet.