moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
1–15 marca 1918 – koniec Wielkiej Wojny na wschodzie

Wiosną 1918 roku bolszewicy, którzy po zwycięstwie w rewolucji październikowej rządzili w Rosji, podpisali traktat pokojowy. W wyniku jego postanowień Rosja zrzekła się na rzecz Niemiec znacznych terenów, m.in. Królestwa Polskiego. Po niemieckiej stronie znalazł się też obszar, na którym stacjonował I Korpus Polski. Rozpoczęła się walka o przetrwanie oddziału.

3 marca 1918

Jednym z głównych postulatów bolszewików po przejęciu przez nich władzy w Rosji było wycofanie się kraju z wojny. Miało to pozwolić na łatwiejsze rozprawienie się nowej władzy z wewnętrznymi wrogami. Od grudnia 1917 roku w Brześciu nad Bugiem toczyły się negocjacje z przedstawicielami państw centralnych.

W momencie rozpoczęcia rozmów pokojowych wojska państw centralnych okupowały znaczne tereny byłego imperium carów. Rosja dążyła więc do sytuacji, w której podpisanie traktatu nie oznaczałoby aneksji tego obszaru do Niemiec. Cesarstwo miało oczywiście zupełnie inne plany. Niemcy chciały zrealizować koncepcję utworzenia w Europie Wschodniej politycznie i gospodarczo uzależnionych od siebie państw, tzw. Mitteleuropy. Kiedy po nieudanych rokowaniach Niemcy wznowili ofensywę i parli na wschód nie napotykając większego oporu Armii Czerwonej, bolszewicy zostali zmuszeni do podpisania pokoju na niekorzystnych dla siebie warunkach.

W myśl traktatu zawartego 3 marca między Rosją a Niemcami, Austro-Węgrami, Turcją i Bułgarią, bolszewicy zgodzili się na pozostawienie Niemcom znacznych obszarów. Były to tereny Królestwa Polskiego, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i części Białorusi. Natomiast na Zakaukaziu na rzecz Turcji Rosja przekazała Kars, Ardahan i Batumi.

Traktat brzeski oznaczał wycofanie się jednego z trzech polskich zaborców z I wojny oraz z sojuszu z ententą. Postanowienia pokojowe z 3 marca obowiązywały jednak tylko do listopada. Klęska państw centralnych, w tym Niemiec i Austro-Węgier, przekreśliła ustalenia traktatu.

4 marca 1918

W ostatnim roku wojny wyczerpanych żołnierzy i cywili dziesiątkowały nie tylko walki frontowe, lecz także jedna z największych pandemii w historii ludzkości. Na grypę, nazwaną „hiszpanką”, zapadło w 1918 i 1919 roku ok. 500 mln ludzi, czyli jedna trzecia populacji świata.

Umownie za początek pandemii uważa się przypadek odnotowany w wojskowym Forcie Riley w Kansas, gdzie 4 marca kucharz Albert Gitchell zgłosił się do lekarza z temperaturą 39,5oC. W ciągu tygodnia u ponad tysiąca mężczyzn w obozie zaobserwowano objawy infekcji.

Choroba rozprzestrzeniała się szybko i objęła praktycznie wszystkie kontynenty. Na ziemiach polskich pierwsze przypadki odnotowano w lipcu we Lwowie, a pod koniec września grypa zaatakowała Warszawę. W momencie odradzania się polskiego państwa miasto było oklejone odezwami ostrzegającymi o niebezpieczeństwie zakażenia, a gazety były pełne nekrologów osób „zmarłych po krótkich, ale ciężkich cierpieniach”.

Epidemia wygasła w drugiej połowie 1919 roku. Choroba zabiła, według szacunków, od 50 do 100 mln osób, czyli o wiele więcej, niż zginęło na wojennych frontach (10 mln). Nie sposób ustalić liczby ofiar w Polsce, w kraju nie prowadzono bowiem wówczas rejestrów epidemiologicznych.

11 marca 1918

Pod koniec lutego 1918 roku, zdobyty przez I Korpus Polski gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, Bobrujsk znalazł się po niemieckiej stronie frontu. Niedługo potem na mocy traktatu brzeskiego bolszewicka Rosja przekazała te tereny Niemcom. Szukając rozwiązania, które pozwoli ocalić oddział przed rozwiązaniem, gen. Dowbor-Muśnicki rozpoczął rokowania z Niemcami. Udało mu się wynegocjować neutralność I Korpusu kosztem podporządkowania się niemieckim władzom wojskowym.

Jednocześnie generał wysłał delegację do Rady Regencyjnej, poddając się jej politycznemu zwierzchnictwu. Dopełnieniem przejęcia tej zwierzchności nad Korpusem była złożona przez żołnierzy jednostki przysięga na wierność Radzie. Taka samodzielność nie spodobała się Niemcom, l Korpus stał się dla nich niewygodny. Niemieckie władze wojskowe dążyły do rozbrojenia i likwidacji polskich oddziałów, nie uznając zwierzchnictwa Rady nad nimi.

Czy gen. Dowborowi-Muśnickiemu uda się uzyskać wsparcie Rady Regencyjnej i uniknie złożenia broni Niemcom? Będzie można dowiedzieć się z kolejnych odcinków naszego cyklu.

Bibliografia:

Tadeusz A. Kisielewski, „Wielka Wojna i niepodległość Polski”, Poznań 2014
Wacław Lipiński, „Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918”, Warszawa 1990
Jacek Woyno, „Materiały archiwalne do dziejów polskich formacji wojskowych w Rosji (1914–1920)”, Warszawa 2012
Stanisław Wrzosek, „Polskie ochotnicze formacje wojskowe w pierwszej wojnie światowej”, Białystok 2012

Mecenasem cyklu „Drogi do niepodległości" jest koncern PKN ORLEN.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: wikipedia

dodaj komentarz

komentarze


Polsko-niemieckie strzelanie w Jägerbrück
Zrobiłem to, co do mnie należało
„Strzelnica w powiecie” po raz drugi
Tysiące osób pożegnały prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza
Pamiętajmy o grobach bohaterów Niepodległej
Poszukiwana Harpia
Polscy generałowie w strukturach NATO
Testament geopolityczny prezydenta
W Sejmie o formowaniu nowej dywizji
Centrum w zawieszeniu
Buzdygan Internautów – rusza głosowanie
Franciszek Jach – pilot z fantazją
Cel – bezpieczna Europa
Pierwsze pomruki nadciągającej „Burzy”
Cybernetyczna foka lustruje dno
Jakie zmiany w programie „Legii Akademickiej”?
Komandosi z Agatu na Kaukazie
Mogiły bohaterów pod szczególną ochroną
Panie bez taryfy ulgowej
Józef Dowbor-Muśnicki: generał potrzebny od zaraz
Zostań żołnierzem Żelaznej Dywizji
Kolejna zmiana PKW „Orlik” już na Litwie
Spadochroniarze na kanadyjskich szlakach
Album na urodziny „Łuka”
Wspólny konkurs resortów obrony i edukacji
„Snipy” to oczy...
Ogień przez 48 godzin
Proobronna „Anakonda”
Pułkownik, który stworzył „Wojownika”
Dzieląc się tym, co najcenniejsze
Żołnierze zdominowali mistrzostwa Polski w biatlonie
Klątwa czarnego złota
W Brukseli o bezpieczeństwie
Morze niezgody
Granice są po to, by je przekraczać
Formowanie Żelaznej Dywizji
Szpadzistki drugie w Pucharze Świata, a szpadziści tuż za podium
Widzimy się na macie
Programy NATO dla ukraińskich saperów
„Sophia” do końca marca
Curse of the Black Gold
Ogniowy sprawdzian zmotoryzowanych
Powrót lekkich czołgów w US Army
See You On The Mat
Szer. rez. Justyna Święty-Ersetic czwartym sportowcem w kraju
Gdynia gościła polsko-szwedzkie forum
13 Desperadoes
Minister Błaszczak u żołnierzy w Bośni i Hercegowinie
IV zmiana PKW Rumunia rozpoczyna misję
Czarter samolotów dla VIP-ów
ORP „Drużno” po nowemu
Pilot z precyzją chirurga
Szef MON-u z wizytą w Chorwacji
Zabytkowe czołgi w nowej siedzibie
Polskie święta na misjach
Playing the World
Militaria z morskiego dna
Wynagrodzenia podchorążych po nowemu
Antoś, symbol Lwowa
Szturmani pojadą na zawody w Kanadzie
Więcej pieniędzy dla żołnierzy

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO