moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

1–15 marca 1918 – koniec Wielkiej Wojny na wschodzie

Wiosną 1918 roku bolszewicy, którzy po zwycięstwie w rewolucji październikowej rządzili w Rosji, podpisali traktat pokojowy. W wyniku jego postanowień Rosja zrzekła się na rzecz Niemiec znacznych terenów, m.in. Królestwa Polskiego. Po niemieckiej stronie znalazł się też obszar, na którym stacjonował I Korpus Polski. Rozpoczęła się walka o przetrwanie oddziału.

3 marca 1918

Jednym z głównych postulatów bolszewików po przejęciu przez nich władzy w Rosji było wycofanie się kraju z wojny. Miało to pozwolić na łatwiejsze rozprawienie się nowej władzy z wewnętrznymi wrogami. Od grudnia 1917 roku w Brześciu nad Bugiem toczyły się negocjacje z przedstawicielami państw centralnych.

W momencie rozpoczęcia rozmów pokojowych wojska państw centralnych okupowały znaczne tereny byłego imperium carów. Rosja dążyła więc do sytuacji, w której podpisanie traktatu nie oznaczałoby aneksji tego obszaru do Niemiec. Cesarstwo miało oczywiście zupełnie inne plany. Niemcy chciały zrealizować koncepcję utworzenia w Europie Wschodniej politycznie i gospodarczo uzależnionych od siebie państw, tzw. Mitteleuropy. Kiedy po nieudanych rokowaniach Niemcy wznowili ofensywę i parli na wschód nie napotykając większego oporu Armii Czerwonej, bolszewicy zostali zmuszeni do podpisania pokoju na niekorzystnych dla siebie warunkach.

W myśl traktatu zawartego 3 marca między Rosją a Niemcami, Austro-Węgrami, Turcją i Bułgarią, bolszewicy zgodzili się na pozostawienie Niemcom znacznych obszarów. Były to tereny Królestwa Polskiego, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i części Białorusi. Natomiast na Zakaukaziu na rzecz Turcji Rosja przekazała Kars, Ardahan i Batumi.

Traktat brzeski oznaczał wycofanie się jednego z trzech polskich zaborców z I wojny oraz z sojuszu z ententą. Postanowienia pokojowe z 3 marca obowiązywały jednak tylko do listopada. Klęska państw centralnych, w tym Niemiec i Austro-Węgier, przekreśliła ustalenia traktatu.

4 marca 1918

W ostatnim roku wojny wyczerpanych żołnierzy i cywili dziesiątkowały nie tylko walki frontowe, lecz także jedna z największych pandemii w historii ludzkości. Na grypę, nazwaną „hiszpanką”, zapadło w 1918 i 1919 roku ok. 500 mln ludzi, czyli jedna trzecia populacji świata.

Umownie za początek pandemii uważa się przypadek odnotowany w wojskowym Forcie Riley w Kansas, gdzie 4 marca kucharz Albert Gitchell zgłosił się do lekarza z temperaturą 39,5oC. W ciągu tygodnia u ponad tysiąca mężczyzn w obozie zaobserwowano objawy infekcji.

Choroba rozprzestrzeniała się szybko i objęła praktycznie wszystkie kontynenty. Na ziemiach polskich pierwsze przypadki odnotowano w lipcu we Lwowie, a pod koniec września grypa zaatakowała Warszawę. W momencie odradzania się polskiego państwa miasto było oklejone odezwami ostrzegającymi o niebezpieczeństwie zakażenia, a gazety były pełne nekrologów osób „zmarłych po krótkich, ale ciężkich cierpieniach”.

Epidemia wygasła w drugiej połowie 1919 roku. Choroba zabiła, według szacunków, od 50 do 100 mln osób, czyli o wiele więcej, niż zginęło na wojennych frontach (10 mln). Nie sposób ustalić liczby ofiar w Polsce, w kraju nie prowadzono bowiem wówczas rejestrów epidemiologicznych.

11 marca 1918

Pod koniec lutego 1918 roku, zdobyty przez I Korpus Polski gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, Bobrujsk znalazł się po niemieckiej stronie frontu. Niedługo potem na mocy traktatu brzeskiego bolszewicka Rosja przekazała te tereny Niemcom. Szukając rozwiązania, które pozwoli ocalić oddział przed rozwiązaniem, gen. Dowbor-Muśnicki rozpoczął rokowania z Niemcami. Udało mu się wynegocjować neutralność I Korpusu kosztem podporządkowania się niemieckim władzom wojskowym.

Jednocześnie generał wysłał delegację do Rady Regencyjnej, poddając się jej politycznemu zwierzchnictwu. Dopełnieniem przejęcia tej zwierzchności nad Korpusem była złożona przez żołnierzy jednostki przysięga na wierność Radzie. Taka samodzielność nie spodobała się Niemcom, l Korpus stał się dla nich niewygodny. Niemieckie władze wojskowe dążyły do rozbrojenia i likwidacji polskich oddziałów, nie uznając zwierzchnictwa Rady nad nimi.

Czy gen. Dowborowi-Muśnickiemu uda się uzyskać wsparcie Rady Regencyjnej i uniknie złożenia broni Niemcom? Będzie można dowiedzieć się z kolejnych odcinków naszego cyklu.

Bibliografia

Tadeusz A. Kisielewski, „Wielka Wojna i niepodległość Polski”, Poznań 2014

Wacław Lipiński, „Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918”, Warszawa 1990

Jacek Woyno, „Materiały archiwalne do dziejów polskich formacji wojskowych w Rosji (1914–1920)”, Warszawa 2012

Stanisław Wrzosek, „Polskie ochotnicze formacje wojskowe w pierwszej wojnie światowej”, Białystok 2012

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: wikipedia

dodaj komentarz

komentarze


Starcie pancernych plutonów
Eurosatory 2018: Robotyzacja pola walki
Na jakich zasadach powrót do armii?
Sukces Trumpa czy Kima?
Święto Dowództwa Generalnego
Wojskowi judocy na tatami
Porady z paragrafem
Ławka, która łączy tradycję z nowoczesnością
Najszybsza selekcja w Polsce
Sąd zdecyduje o losach pomnika katyńskiego w Jersey City
„Tygrys” z radarem
W Radomiu o przygotowaniach do Air Show
Wykaż się lotniczą wiedzą zdając do Szkoły Orląt
„Saber Strike ’18” – decydujące starcie
Wielka parada na jubileusz marynarki wojennej
Nowy inspektor marynarki wojennej
Egzamin „Kormorana” na Świnie
Jak polscy partyzanci zdobyli niemiecki garnizon
Minister obrony na spotkaniu w Rumunii
Scenariusze dla Tygrysów
Polskie Bryzy nad Afryką
Koszykarze z Czarnej Dywizji mistrzami Wojska Polskiego
Eurosatory – osobiste wymogi
Więcej pieniędzy dla cywilów w wojsku
Myśliwce F-16 dla Chorwacji
Eurosatory 2018 zakończone
Co z kierowcami pojazdów uprzywilejowanych?
15–30 czerwca 1918 – Błękitna Armia pod polskimi sztandarami
Polskie skrzydła w Afryce
Szpadzistka, florecistka i żeglarze na podium
Trening z koktajlami Mołotowa
Terytorialsi na kursie dla ratowników wodnych
Rusza V Festiwal Orkiestr Wojskowych
Przyjaciele nie tylko w służbie
Gen. Sokołowski: Judo świetnie kształtuje charakter
Pomnik katyński w Jersey City. Prawda historyczna kontra polityczna poprawność
Piłkarze z Czarnej Dywizji najlepsi w armii
Puma i Kuguar na Mazurach
Amerykańskie inwestycje w obronność krajów bałtyckich
Załoga Bergepanzera w akcji
Polityka fałszywego uśmiechu
Szachiści najlepsi w mistrzostwach NATO
Polski komandos szkolił afgańskich nawigatorów naprowadzania
Kierunek – wschodnia flanka
Polscy piloci wracają z Kuwejtu
Marsz dla Rafała
Francja inwestuje w obronność
LOT Szkoły Orląt
IPN odnalazł szczątki kolejnego niezłomnego
NATO utworzy nową strukturę dowodzenia
Naukowcy przypomnieli dorobek Wyższej Szkoły Wojennej
Bliski Wschód – definicja chaosu
Srebrny medal st. szer. Mateusza Polaczyka
Legenda polskiej partyzantki
Rosomaki w patriotycznym zdobieniu
Dzieci wyśpiewały i wytańczyły Niepodległą
Kotwica Polski Walczącej dla WOT

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO