moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Józef Piłsudski – Pierwszy Marszałek Polski

W 1918 roku po 123 latach zaborów odradzała się niepodległa Polska. W nowym państwie wszystko trzeba było albo budować nieomal od podstaw, albo weryfikować stan odziedziczony po instytucjach państw zaborczych. Podobnie było z wojskiem, które tworzone było z różnych jednostek i osób zdobywających swoje doświadczenia i szarże, albo w strukturach obcych armii, albo w powstających pospiesznie polskich formacjach legionowych, powstańczych czy nawet emigracyjnych.

 

2 sierpnia 1919 roku Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o ustalaniu starszeństwa i nadawaniu stopni oficerskich w Wojsku Polskim. Na jej podstawie została powołana Ogólna Komisja Weryfikacyjna. Po raz pierwszy zebrała się ona 26 lutego 1920 roku. Wówczas to, na swoim pierwszym posiedzeniu, przez aklamację, „w dowód czci i hołdu dla Wodza Naczelnego zwróciła się do Niego z prośbą o przyjęcie Najwyższej Godności Wojskowej – stopnia Pierwszego Marszałka Polski”. Formalności zostały dopełnione 19 marca 1920 roku, kiedy to Józef Piłsudski przyjął stopień Pierwszego Marszałka Polski.

W ten sposób ówczesne Wojsko Polskie, będące przed historycznym wyzwaniem, jakim była obrona niepodległości przez bolszewicką nawałnicą, otrzymało wsparcie w postaci podniesienia autorytetu i rangi swojego najważniejszego dowódcy. Stanęło wówczas przed Józefem Piłsudskim wyzwanie jego życia, obrona tego, co z takim trudem po latach niewoli jego pokoleniu odzyskało. Zakończona historycznym sukcesem wojna 1920 roku dopełniła symbolicznie marszałkowskiego awansu dla Komendanta. Gdyby nie wygrana w tej wojnie, gdyby nie Bitwa Warszawska, niepodległość 1918 roku przeszłaby do historii jako jeszcze jedno zakończone klęską powstanie.

Gdy opadł już pył na polach bitewnych tej najważniejszej z wojen na drodze Józefa Piłsudskiego, mógł on celebrować swój wojskowy awans. 15 listopada 1920 roku z rąk frontowego żołnierza odebrał marszałkowską buławę, symbolizującą jego wojskową rangę. Powstająca z zaborczej zawieruchy Polska zadbała, aby także w wymiarze symbolicznym Wojsko Polskie nawiązywało do swojej chlubnej tradycji. Niczym hetmani z czasów największych sukcesów Rzeczypospolitej Obojga Narodów także odrodzona Druga Rzeczpospolita, ofiarowywała swojemu Naczelnemu Wodzowi buławę jako znak najwyższej wojskowej godności.

Gdy w imieniu narodu 18 maja 1935 roku, stojąc nad trumną Pierwszego Marszałka Polski, przemawiał prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy Mościcki, wypowiedział znamienne słowa: „Cieniom królewskim przybył towarzysz wiecznego snu. Skroni jego nie okala korona, a dłoń nie dzierży berła. A królem był serc i władcą woli naszej”. To właśnie poruszenie „polskiej woli” było tym fundamentem, na którym dźwignięta została z zaborczych gruzów wolna Polska.

Kilka pokoleń życia w trzech zaborach, a zwłaszcza klęska powstania styczniowego, spowodowały, że u wielu, nawet najwybitniejszych patriotów, tej woli zdawało się brakować. Dominowało przekonanie, że jedynie bezwolne podporządkowanie się swojemu władcy i zgodne z nim współdziałanie może przynieść Polsce, a właściwie Polakom korzyści w postaci polepszenia sytuacji ekonomicznej i kulturalnej. Jak trafnie zauważył Daniel Grinberg: „Trująca koncepcja trójlojalizmu nieubłaganie odsuwała od siebie Polaków”. Musiał pojawić się Józef Piłsudski, aby swoją silną wolę tchnąć w zatrute lojalizmem polskie społeczeństwo. Zrobił to zgodnie z hasłem, które sam głosił, że „jedna silna wola porusza inne słabe”.

Cytowany już prezydent Ignacy Mościcki ujął to nad trumną Pierwszego Marszałka tak trafnie, że nikt inny nie jest w stanie zrobić tego lepiej: „Półwiekowym trudem swego życia brał we władanie serce po sercu, duszę po duszy, aż pod purpurę królestwa swego ducha zagarnął niepodzielnie całą Polskę. Śmiałością swej myśli, odwagą zamierzeń, potęgą czynów z niewolnych rąk kajdany zrzucił, bezbronnym miecz wykuł, granice nim wyrąbał, a sztandary naszych pułków sławą uwieńczył. Skażonych niewolą nauczył honoru bronić, wiarę we własne siły wskrzeszać, dumne marzenia z orlich szlaków na ziemię sprowadzać i twardą rzeczywistość zmieniać. Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek”.

„Niebezpieczny rewolucjonista” czasów przedwojennych, „nieodpowiedzialny awanturnik” u zarania Wielkiej Wojny, wreszcie „ogarnięty manią wielkością Polski i swoją – megaloman” u zarania niepodległości, okazał się wytrwałym i skutecznym politykiem, który – jak trafnie zauważył współczesny mu arcybiskup warszawski Aleksander kardynał Kakowski – „wszystkich ubiegł i podczas wojny, i po wojnie”. Tak też było 19 marca 1920 roku, gdy składał podpis pod dekretem L. 2093, w którym przyjmował i zatwierdzał dla samego siebie stopień Pierwszego Marszałka Polski. Niczym Napoleon I sam wkładający sobie koronę na skronie w 1804 roku, Józef Piłsudski przyjął tę jedyną w naszej historii rangę wojskową. Dopełnił się w ten sposób testament tych, którzy jako pierwsi w początkach zaborczej niewoli, przy boku Napoleona właśnie, chcieli „z ziemi włoskiej do polskiej” na czele Legionów przynieść nam niepodległość.

Dr Zbigniew Girzyński jest historykiem z Zakładu Historii XX wieku Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wspólnie z prof. Jarosławem Kłaczkowem jest współredaktorem książki „Józef Piłsudski (1867–1935). Człowiek, żołnierz, polityk” (Toruń 2016). W latach 2005–2015 był posłem na Sejm RP, przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu Miłośników Historii.

dr Zbigniew Girzyński , historyk z Zakładu Historii XX wieku Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

dodaj komentarz

komentarze

~NN
1490021160
Piłsudski sam się mianował marszałkiem, a podczas nawały bolszewickiej złożył dymisję na piśmie i zaszył się w odosobnieniu do czasu odparcia bolszewików. Dodatkowa był TeWusem austriackim, japońskim i być może niemieckim - tako to bohater.... ŻENADA !!! Nic nikomu nie darował, to Polacy odzyskali niepodległość własnymi rękoma !!!!
BB-5C-12-62

Tabor dla wojska
Jak powstańcy zdobyli „Gęsiówkę”
Zbierają doświadczenia w pustynnych warunkach
Dwa medale triatlonistek
Polska zainteresowana kolejnymi Leopardami
ORP „Czajka” pomoże Łotyszom
Konkurs literacki „Polski Zbrojnej”: Pana misja nie była daremna
Dwa medale spadochroniarzy w Pucharze Świata
Będą dodatkowe wejściówki na Air Show
Przedsiębiorcy na rzecz obronności
Przełom w finansowaniu armii
Rumunia kupuje Patrioty
Tomasz Szatkowski: Chcemy współpracy w przygotowywaniu reformy dowodzenia armią
Wojsko pomoże wszystkim potrzebującym
Dezinformacja – potężna broń w rękach Kremla
Żołnierze NATO w Dolinie Rospudy
Sprzęt na potrzeby misji
Zmechanizowani na „Brave Warrior”
Poczet żołnierzy AK
Sojusz pod presją
Szczeciński finał The Tall Ships Races
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
Wsparcie dla weteranów będzie większe
Brązowy medal szpadzistek
Trump przypomniał Polsce o jej znaczeniu w Europie
Czy w szkołach będzie wychowanie proobronne?
Wojsko ruszyło na pomoc poszkodowanym
Muzeum Bitwy Warszawskiej – jest wstępna koncepcja
Kobiety na misjach obserwacyjnych
Muzeum w lubelskim zamku
Bitwa, która uratowała Europę
Jakie są procedury wydawania koncesji na broń
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Borsuk po czesku
Operacja „Hydra”
Żołnierze 6 Brygady Powietrznodesantowej na ćwiczeniach
Zgrupowanie „Chojnice” pomaga nad Brdą
Pożegnanie trzeciej zmiany PKW OIR w Kuwejcie
Francusko-niemiecki myśliwiec 5. generacji
Większe wsparcie MON dla poszkodowanych w nawałnicach
Emigracyjna II Kadrówka
Krab, Piorun i nie tylko, czyli armia bardziej nowoczesna
Islandzka mangusta
Konkurs literacki „Polski Zbrojnej”: „Upłaz”, skromny bohater
Sukces eksportowy Jakusza
„Zapora” – bohater wyklęty i niezłomny
JWK – najlepsze miejsce dla podoficera
ORP „Czernicki” bliżej domu
Falaise i Studzianki – dwie pancerne bitwy Polaków
Pięcioboistki wojskowe zmotywowane do pracy
Święto Wojska Polskiego – relacja
Wirus wzmocni polskie wojska rozpoznania
USA zapewniają o wsparciu dla Europy Środkowo-Wschodniej
Zmieszani z błotem
Zadanie logistyków – zaopatrzyć kontyngent w Kuwejcie

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO