moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Grudzień ’70 – MON ujawni nieznane materiały

Generałowie Wojciech Jaruzelski i Czesław Kiszczak jako zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi zostaną pozbawieni stopni wojskowych – ogłosił dziś minister obronny narodowej Antoni Macierewicz. Podczas konferencji prasowej zaprezentowano też nieznane dotąd archiwalia dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku.


– Wydarzenia z grudnia 1970 roku były pierwowzorem stanu wojennego, pierwszą wielką operacją wojskową przeciwko polskim robotnikom realizowaną przez Wojciecha Jaruzelskiego – mówił Antoni Macierewicz. W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981 roku dziennikarzom zaprezentowano materiały archiwalne pochodzące z Wojskowego Biura Historycznego, dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych z Grudnia ’70. Jak podkreślał szef MON, są one świadectwem tego, że stan wojenny był przygotowywany dużo wcześniej, a żołnierzy ludowego Wojska Polskiego użyto jako siły okupacyjnej, mającej Polaków za cel ataku i pacyfikacji.

Użycie broni

Wśród archiwaliów znalazły się między innymi materiały operacyjne Sztabu Generalnego WP: mapy, plany rozmieszczenia i użycia wojsk przeciwko protestującym na Wybrzeżu robotnikom oraz meldunki dowódców.

Z jednej z map można się dowiedzieć, że 17 grudnia do tłumienia protestów w Gdańsku skierowano ponad 9400 żołnierzy, prawie 290 czołgów i 350 transporterów opancerzonych, m.in. z 16 Dywizji Pancernej z Elbląga, 8 Dywizji Zmechanizowanej z Koszalina i 7 Dywizji Desantowej z Gdańska.


Film: MON

Jak podkreślił dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, najciekawszym dokumentem nieznanym dotąd historykom jest zapis spotkania kierownictwa państwa i dowództwa LWP, do którego doszło 15 grudnia w gabinecie Wiesława Gomułki, I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR. Byli na nim obecni m.in. premier Józef Cyrankiewicz, wicepremier Stanisław Kociołek, gen. dyw. Bolesław Chocha, szef SGWP, minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski i wiceminister gen. broni Tadeusz Tuczapski.

Gomułka przekazywał im wytyczne dotyczące działań przeciwko robotnikom. Wśród nich znalazł się punkt: „stosowanie broni (strzały ostrzegawcze w powietrze, druga salwa w ziemię i za trzecim razem bezpośredni do napastników)”. Materiały te przez lata znajdowały się w archiwach SGWP, w 2010 roku trafiły do Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który prowadził sprawę Grudnia ’70, a cztery lata potem – do Centralnego Archiwum Wojskowego.


– Dzięki tym dokumentom widać rolę Jaruzelskiego, który nie sprzeciwił się użyciu broni, a potem kierował pacyfikacjami na Wybrzeżu – podkreślał dyrektor WBH. Zapowiedział, że w ciągu kilku dni skany tych dokumentów znajdą się na stronie internetowej Biura.

Podczas konferencji minister Macierewicz poinformował też, że MON podejmuje kroki prawne, aby odebrać stopnie wojskowe autorom stanu wojennego: gen. Jaruzelskiemu i gen. Czesławowi Kiszczakowi. – Zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi nie zasługują na to, aby nosić stopnie wojskowe – stwierdził szef MON. Jak dodał minister, taka decyzja wymaga wcześniejszej nowelizacji przez sejm ustawy o powszechnym obowiązku obrony.

Wydarzenia grudnia

Protesty robotników na Wybrzeżu rozpoczęły się 14 grudnia 1970 roku. Ich bezpośrednią przyczyną była wprowadzona przez władze podwyżka cen artykułów spożywczych. 15 grudnia w Stoczni Gdańskiej ogłoszono strajk powszechny. Przyłączyli się do niego robotnicy ze stoczni w Gdyni oraz pracownicy elbląskiego Zamechu.

Generałowie Jaruzelski i Kiszczak (szósty i piąty od prawej) na posiedzeniu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego.

Strajk rozszerzył się na kolejne zakłady, m.in. w Szczecinie i Elblągu. W czwartek 17 grudnia władze PZPR wydały rozkaz użycia broni palnej przeciwko demonstrującym. Strzały padły m.in. w Gdyni na przystanku kolejki, gdzie oddziały milicji i wojska ostrzelały tłum pracowników stoczni. Zginęło wówczas 10 osób.

W sumie w pacyfikacji na Wybrzeżu wzięło udział 5 tys. milicjantów i 27 tys. żołnierzy, 550 czołgów i 700 transporterów opancerzonych. Zabitych zostało 41 osób, rannych było ponad 1160. W 1996 roku Sąd Wojewódzki w Gdańsku rozpoczął kontynuowany potem w Warszawie proces przeciwko władzom oraz dowódcom wojsk tłumiących protest. Nie skazano w nim jednak żadnego z głównych decydentów PRL.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: mjr Robert Siemaszko i Anna Jakubczyk/CO MON, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze

~wz.34
1481666340
Niezwykła szkoda ze degradacje nie odbędą się za życia "jaruzela" i "kiszczaka" chciałbym to zobaczyć, Chociaż z drugiej strony czy Polski minister ma prawo degradować sowieckiego generała?.
D6-77-73-52
~partyzant z wyciętego lasu
1481666100
I dobrze tak komuchom, pozbawić wdowy emerytur po tych kanaliach co do swoich kazali strzelać a ich zdegradować do szeregowego. Precz z komuną, z zsrr, z rosją, z kacapami, z onucami, z samogonem i z psim smalcem!!! My wam zbrodniarze nie zapomnimy.
24-5F-CC-C8

ORP „Czernicki” na Morzu Tyrreńskim
Nowe armaty dla „Ślązaka”
GROM: indywidualistom dziękujemy
Pamiątki po dowódcy Błękitnej Armii
Trzy minuty z życia wrocławskiej uczelni
Nowe szkolenia medyków pola walki
Były żołnierz SEALs pomaga weteranom
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
Pieniądze dla żołnierzy WOT
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
„Wilk” na poligonie
IPN bada przyczynę śmierci żołnierza w grudniu 1970
Kolejni żołnierze lecą do Kuwejtu
Polska – Kanada 6:1, ale w ćwierćfinale Syria i Egipt
Brązowy medal biatlonowej pary
Po Pucharze Świata czas na igrzyska
Rakietowy sojusz PGZ i MBDA
Operacja „Adolphus”, czyli pierwszy skok
Priorytety MON-u w 2017 roku
Swój czy obcy?
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Jak w odrodzonej Polsce powstawały mapy morskie
Morskie ćwiczenia NATO pod rozkazami polskich oficerów
Camp Karliki, czyli amerykańscy żołnierze na wschodniej flance NATO
Powołanie do WOT krok po kroku
Fregata wróciła z ćwiczeń w Norwegii
Nowe, lepiej uzbrojone Strykery dla US Army
Atak terrorystyczny – jak przetrwać?
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Rekord Zimnara w Lublińcu
Poszukiwany następca RPG-7
Polowa szkoła wojowania
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Czernicki okrętem flagowym zespołu NATO
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Ranking najlepszych filmów wojennych wg „Kinomaniaka” – specjalnie dla „Polski Zbrojnej”
Żołnierz zapobiegł tragedii na torach
Inżynieria strachu
Bombą głębinową w okręt podwodny
Muzeum Pałac w Kocku, czyli jak mieszkańcy dbają o historię
Na wojnie informacyjnej
„Bison Drawsko”, czyli sztuka walki również z… mrozem
Nowe życie giżyckich schronów
„Bison Drawsko 2017”: Tarantina pokonana
Nurkowie zeszli pod lód
Przetarg na śmigłowce
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Zawodnicy z wrocławskiego WZS szykują się do mistrzostw
F-16 polecą na Litwę
Podchorążowie na ORP „Arctowski”
Szef MON podsumował rok i wskazał priorytety
Patrioty z polskimi podzespołami
Arabia Saudyjska. Nadlatują F-15SA
Zaślubiny Polski z morzem

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO