moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Grudzień ’70 – MON ujawni nieznane materiały

Generałowie Wojciech Jaruzelski i Czesław Kiszczak jako zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi zostaną pozbawieni stopni wojskowych – ogłosił dziś minister obronny narodowej Antoni Macierewicz. Podczas konferencji prasowej zaprezentowano też nieznane dotąd archiwalia dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku.


– Wydarzenia z grudnia 1970 roku były pierwowzorem stanu wojennego, pierwszą wielką operacją wojskową przeciwko polskim robotnikom realizowaną przez Wojciecha Jaruzelskiego – mówił Antoni Macierewicz. W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981 roku dziennikarzom zaprezentowano materiały archiwalne pochodzące z Wojskowego Biura Historycznego, dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych z Grudnia ’70. Jak podkreślał szef MON, są one świadectwem tego, że stan wojenny był przygotowywany dużo wcześniej, a żołnierzy ludowego Wojska Polskiego użyto jako siły okupacyjnej, mającej Polaków za cel ataku i pacyfikacji.

Użycie broni

Wśród archiwaliów znalazły się między innymi materiały operacyjne Sztabu Generalnego WP: mapy, plany rozmieszczenia i użycia wojsk przeciwko protestującym na Wybrzeżu robotnikom oraz meldunki dowódców.

Z jednej z map można się dowiedzieć, że 17 grudnia do tłumienia protestów w Gdańsku skierowano ponad 9400 żołnierzy, prawie 290 czołgów i 350 transporterów opancerzonych, m.in. z 16 Dywizji Pancernej z Elbląga, 8 Dywizji Zmechanizowanej z Koszalina i 7 Dywizji Desantowej z Gdańska.


Film: MON

Jak podkreślił dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, najciekawszym dokumentem nieznanym dotąd historykom jest zapis spotkania kierownictwa państwa i dowództwa LWP, do którego doszło 15 grudnia w gabinecie Wiesława Gomułki, I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR. Byli na nim obecni m.in. premier Józef Cyrankiewicz, wicepremier Stanisław Kociołek, gen. dyw. Bolesław Chocha, szef SGWP, minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski i wiceminister gen. broni Tadeusz Tuczapski.

Gomułka przekazywał im wytyczne dotyczące działań przeciwko robotnikom. Wśród nich znalazł się punkt: „stosowanie broni (strzały ostrzegawcze w powietrze, druga salwa w ziemię i za trzecim razem bezpośredni do napastników)”. Materiały te przez lata znajdowały się w archiwach SGWP, w 2010 roku trafiły do Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który prowadził sprawę Grudnia ’70, a cztery lata potem – do Centralnego Archiwum Wojskowego.


– Dzięki tym dokumentom widać rolę Jaruzelskiego, który nie sprzeciwił się użyciu broni, a potem kierował pacyfikacjami na Wybrzeżu – podkreślał dyrektor WBH. Zapowiedział, że w ciągu kilku dni skany tych dokumentów znajdą się na stronie internetowej Biura.

Podczas konferencji minister Macierewicz poinformował też, że MON podejmuje kroki prawne, aby odebrać stopnie wojskowe autorom stanu wojennego: gen. Jaruzelskiemu i gen. Czesławowi Kiszczakowi. – Zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi nie zasługują na to, aby nosić stopnie wojskowe – stwierdził szef MON. Jak dodał minister, taka decyzja wymaga wcześniejszej nowelizacji przez sejm ustawy o powszechnym obowiązku obrony.

Wydarzenia grudnia

Protesty robotników na Wybrzeżu rozpoczęły się 14 grudnia 1970 roku. Ich bezpośrednią przyczyną była wprowadzona przez władze podwyżka cen artykułów spożywczych. 15 grudnia w Stoczni Gdańskiej ogłoszono strajk powszechny. Przyłączyli się do niego robotnicy ze stoczni w Gdyni oraz pracownicy elbląskiego Zamechu.

Generałowie Jaruzelski i Kiszczak (szósty i piąty od prawej) na posiedzeniu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego.

Strajk rozszerzył się na kolejne zakłady, m.in. w Szczecinie i Elblągu. W czwartek 17 grudnia władze PZPR wydały rozkaz użycia broni palnej przeciwko demonstrującym. Strzały padły m.in. w Gdyni na przystanku kolejki, gdzie oddziały milicji i wojska ostrzelały tłum pracowników stoczni. Zginęło wówczas 10 osób.

W sumie w pacyfikacji na Wybrzeżu wzięło udział 5 tys. milicjantów i 27 tys. żołnierzy, 550 czołgów i 700 transporterów opancerzonych. Zabitych zostało 41 osób, rannych było ponad 1160. W 1996 roku Sąd Wojewódzki w Gdańsku rozpoczął kontynuowany potem w Warszawie proces przeciwko władzom oraz dowódcom wojsk tłumiących protest. Nie skazano w nim jednak żadnego z głównych decydentów PRL.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: mjr Robert Siemaszko i Anna Jakubczyk/CO MON, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze

~wz.34
1481666340
Niezwykła szkoda ze degradacje nie odbędą się za życia "jaruzela" i "kiszczaka" chciałbym to zobaczyć, Chociaż z drugiej strony czy Polski minister ma prawo degradować sowieckiego generała?.
D6-77-73-52
~partyzant z wyciętego lasu
1481666100
I dobrze tak komuchom, pozbawić wdowy emerytur po tych kanaliach co do swoich kazali strzelać a ich zdegradować do szeregowego. Precz z komuną, z zsrr, z rosją, z kacapami, z onucami, z samogonem i z psim smalcem!!! My wam zbrodniarze nie zapomnimy.
24-5F-CC-C8

Czołgi T-72 będą modernizowane
Siła ognia
Świętowali na sportowo
Twórcy SPO odznaczeni
Raport MON o książce Tomasza Piątka
Zielone światło dla Pilicy
W sporcie nie ma mocnych na 11 LDKPanc
Rezerwiści opanowali poligon
Wsparcie dla misji Air Policing
Rząd Mateusza Morawieckiego zaprzysiężony
MON i MSZ o katastrofie smoleńskiej
Wojsko zaangażowane w „Szlachetną Paczkę”
Specżandarmi szkolą się z antyterrorystami
Wojsko pomogło komunistom utrzymać monopol władzy
Wojskową ciężarówką na górskich stokach
Minister Macierewicz wygrał w sądzie z gen. Dukaczewskim
Spartakiada: Zmechanizowani ze Szczecina kontra Czarna Dywizja
Podchorążowie Szkoły Orląt wylądowali
Zatrzymanie generała Pytla
PKW Łotwa – druga zmiana wyrusza na misję
Skrycie i pod osłoną nocy, czyli zwiadowcy na poligonie
Kawaleryjski trening na koniach
Drugie życie Challengerów
Centrum dowodzenia NATO w Polsce?
Wyjątkowa kolekcja
Świąteczne paczki dla żołnierzy na misjach
Polacy jadą na misję szkoleniową do Iraku
Jeszcze mobilniejsze NATO
Więcej pieniędzy na obronność
Rano żołnierz, po południu student
Żołnierze najlepsi w szachowych mistrzostwach kraju
Trzy medale przełajowców na wojskowych mistrzostwach świata
Nowa współpraca wojskowa UE
Zielone światło dla stoczni
Kombatanci na spotkaniu opłatkowym
Łączka oddała komandorów
Jastrzębie wracają z Litwy do domu
MON zapowiada: strzelnica w każdym powiecie
Bałtyckie ciemności
Posłowie o budżecie obronnym na 2018 rok
Wyższe dodatki dla żołnierzy
Pierwsze paszporty przyznane!
Zwiad w oparach iperytu
Na ASzWoj o wyzwaniach bezpieczeństwa międzynarodowego
Wilki morskie na suchym lądzie
„Bechowiec” – karabin prosto z kuźni
Z okazji urodzin wielkiego Polaka
O co walczą Polki w mundurze
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Wierzba do dowodzenia
Dołącz do najprzystojniejszego batalionu
Resort obrony opracował zmiany w ustawie o weteranach
Piłkarska jesień wojskowych drużyn – czas na podsumowania
Wypadek lotniczy w Dęblinie
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO