moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Grudzień ’70 – MON ujawni nieznane materiały

Generałowie Wojciech Jaruzelski i Czesław Kiszczak jako zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi zostaną pozbawieni stopni wojskowych – ogłosił dziś minister obronny narodowej Antoni Macierewicz. Podczas konferencji prasowej zaprezentowano też nieznane dotąd archiwalia dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku.


– Wydarzenia z grudnia 1970 roku były pierwowzorem stanu wojennego, pierwszą wielką operacją wojskową przeciwko polskim robotnikom realizowaną przez Wojciecha Jaruzelskiego – mówił Antoni Macierewicz. W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981 roku dziennikarzom zaprezentowano materiały archiwalne pochodzące z Wojskowego Biura Historycznego, dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych z Grudnia ’70. Jak podkreślał szef MON, są one świadectwem tego, że stan wojenny był przygotowywany dużo wcześniej, a żołnierzy ludowego Wojska Polskiego użyto jako siły okupacyjnej, mającej Polaków za cel ataku i pacyfikacji.

Użycie broni

Wśród archiwaliów znalazły się między innymi materiały operacyjne Sztabu Generalnego WP: mapy, plany rozmieszczenia i użycia wojsk przeciwko protestującym na Wybrzeżu robotnikom oraz meldunki dowódców.

Z jednej z map można się dowiedzieć, że 17 grudnia do tłumienia protestów w Gdańsku skierowano ponad 9400 żołnierzy, prawie 290 czołgów i 350 transporterów opancerzonych, m.in. z 16 Dywizji Pancernej z Elbląga, 8 Dywizji Zmechanizowanej z Koszalina i 7 Dywizji Desantowej z Gdańska.


Film: MON

Jak podkreślił dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, najciekawszym dokumentem nieznanym dotąd historykom jest zapis spotkania kierownictwa państwa i dowództwa LWP, do którego doszło 15 grudnia w gabinecie Wiesława Gomułki, I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR. Byli na nim obecni m.in. premier Józef Cyrankiewicz, wicepremier Stanisław Kociołek, gen. dyw. Bolesław Chocha, szef SGWP, minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski i wiceminister gen. broni Tadeusz Tuczapski.

Gomułka przekazywał im wytyczne dotyczące działań przeciwko robotnikom. Wśród nich znalazł się punkt: „stosowanie broni (strzały ostrzegawcze w powietrze, druga salwa w ziemię i za trzecim razem bezpośredni do napastników)”. Materiały te przez lata znajdowały się w archiwach SGWP, w 2010 roku trafiły do Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który prowadził sprawę Grudnia ’70, a cztery lata potem – do Centralnego Archiwum Wojskowego.


– Dzięki tym dokumentom widać rolę Jaruzelskiego, który nie sprzeciwił się użyciu broni, a potem kierował pacyfikacjami na Wybrzeżu – podkreślał dyrektor WBH. Zapowiedział, że w ciągu kilku dni skany tych dokumentów znajdą się na stronie internetowej Biura.

Podczas konferencji minister Macierewicz poinformował też, że MON podejmuje kroki prawne, aby odebrać stopnie wojskowe autorom stanu wojennego: gen. Jaruzelskiemu i gen. Czesławowi Kiszczakowi. – Zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi nie zasługują na to, aby nosić stopnie wojskowe – stwierdził szef MON. Jak dodał minister, taka decyzja wymaga wcześniejszej nowelizacji przez sejm ustawy o powszechnym obowiązku obrony.

Wydarzenia grudnia

Protesty robotników na Wybrzeżu rozpoczęły się 14 grudnia 1970 roku. Ich bezpośrednią przyczyną była wprowadzona przez władze podwyżka cen artykułów spożywczych. 15 grudnia w Stoczni Gdańskiej ogłoszono strajk powszechny. Przyłączyli się do niego robotnicy ze stoczni w Gdyni oraz pracownicy elbląskiego Zamechu.

Generałowie Jaruzelski i Kiszczak (szósty i piąty od prawej) na posiedzeniu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego.

Strajk rozszerzył się na kolejne zakłady, m.in. w Szczecinie i Elblągu. W czwartek 17 grudnia władze PZPR wydały rozkaz użycia broni palnej przeciwko demonstrującym. Strzały padły m.in. w Gdyni na przystanku kolejki, gdzie oddziały milicji i wojska ostrzelały tłum pracowników stoczni. Zginęło wówczas 10 osób.

W sumie w pacyfikacji na Wybrzeżu wzięło udział 5 tys. milicjantów i 27 tys. żołnierzy, 550 czołgów i 700 transporterów opancerzonych. Zabitych zostało 41 osób, rannych było ponad 1160. W 1996 roku Sąd Wojewódzki w Gdańsku rozpoczął kontynuowany potem w Warszawie proces przeciwko władzom oraz dowódcom wojsk tłumiących protest. Nie skazano w nim jednak żadnego z głównych decydentów PRL.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: mjr Robert Siemaszko i Anna Jakubczyk/CO MON, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze

~wz.34
1481666340
Niezwykła szkoda ze degradacje nie odbędą się za życia "jaruzela" i "kiszczaka" chciałbym to zobaczyć, Chociaż z drugiej strony czy Polski minister ma prawo degradować sowieckiego generała?.
D6-77-73-52
~partyzant z wyciętego lasu
1481666100
I dobrze tak komuchom, pozbawić wdowy emerytur po tych kanaliach co do swoich kazali strzelać a ich zdegradować do szeregowego. Precz z komuną, z zsrr, z rosją, z kacapami, z onucami, z samogonem i z psim smalcem!!! My wam zbrodniarze nie zapomnimy.
24-5F-CC-C8

Wigilia na misji u wybrzeży Zatoki Perskiej
Nowy bombowiec Państwa Środka
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
Zmiana pokoleniowa w siłach powietrznych Izraela
Priorytety MON-u w 2017 roku
Studenci pomagają kombatantom
Powołanie do WOT krok po kroku
Pensje żołnierzy w 2017 roku wzrosną średnio o 380 zł
Polscy piłkarze remisują z Egiptem
Oficer z tytułem zawodowym
Wojownicy w turbanach
Szef MON podsumował rok i wskazał priorytety
Holenderska lista przebojów słuchanych podczas misji
Polska bardziej bezpieczna
Burzliwy początek misji PKW „Czernicki”
Zimowe manewry podhalańczyków
Czernicki okrętem flagowym zespołu NATO
Porażka z Syrią nie zamyka Polakom drogi do ćwierćfinału
Drony uderzeniowe coraz bliżej
Podchorążowie na poligonie
„Kusy” – mistrz i dobry człowiek
Przyszłość tuż za rogiem – rój bezzałogowców
Brawurowe rozbicie więzień w Pińsku i Lidzie
„Wir” będzie szkolił medyków z obrony terytorialnej
Siła pancernego wsparcia - 2. część
Koreańskie brygady zabójców
Punkty informacyjne dla kandydatów do OT
Mazury pamiętają o swoich bohaterach
Manewry „Bison Drawsko”
Żołnierska Wigilia w afgańską zimę stulecia
Przygotowania do „Bison Drawsko 2017”
Sprzedaż gdyńskiej Stoczni Marynarki Wojennej przesunięta
Proobronni walczyli w Orzyszu
„Czarno to widzę”, czyli Ćwierćmaraton Komandosa
ORP „Kościuszko” szykuje się do ćwiczeń na północy Europy
Pieniądze dla żołnierzy WOT
Powstali przeciw rosyjskiej potędze
Żołnierze – piłkarze walczą o puchar świata
Najmłodszy kawaler Virtuti Militari
Górskie wyzwania naukowców i żołnierzy
Najlepsze gry wojenne 2016
Na wojnie informacyjnej
WOT rozpoczynają działanie
W Sejmie o ustawie powołującej WOT
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Plany Centrum Szkolenia NATO w Bydgoszczy
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Muzeum – Dom Rodziny Pileckich
Armia chce kupić 58 tys. karabinów Beryl
Symbol amerykańskich wojsk pancernych – model zmodernizowany
Polska – Kanada 6:1, ale w ćwierćfinale Syria i Egipt
Nieudane „Polowanie”
Nowoczesna flota wojenna potrzebna od zaraz!
Kolejni żołnierze lecą do Kuwejtu
Bitwa o Ławicę

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO