moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Grudzień ’70 – MON ujawni nieznane materiały

Generałowie Wojciech Jaruzelski i Czesław Kiszczak jako zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi zostaną pozbawieni stopni wojskowych – ogłosił dziś minister obronny narodowej Antoni Macierewicz. Podczas konferencji prasowej zaprezentowano też nieznane dotąd archiwalia dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku.


– Wydarzenia z grudnia 1970 roku były pierwowzorem stanu wojennego, pierwszą wielką operacją wojskową przeciwko polskim robotnikom realizowaną przez Wojciecha Jaruzelskiego – mówił Antoni Macierewicz. W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981 roku dziennikarzom zaprezentowano materiały archiwalne pochodzące z Wojskowego Biura Historycznego, dotyczące pacyfikacji protestów robotniczych z Grudnia ’70. Jak podkreślał szef MON, są one świadectwem tego, że stan wojenny był przygotowywany dużo wcześniej, a żołnierzy ludowego Wojska Polskiego użyto jako siły okupacyjnej, mającej Polaków za cel ataku i pacyfikacji.

Użycie broni

Wśród archiwaliów znalazły się między innymi materiały operacyjne Sztabu Generalnego WP: mapy, plany rozmieszczenia i użycia wojsk przeciwko protestującym na Wybrzeżu robotnikom oraz meldunki dowódców.

Z jednej z map można się dowiedzieć, że 17 grudnia do tłumienia protestów w Gdańsku skierowano ponad 9400 żołnierzy, prawie 290 czołgów i 350 transporterów opancerzonych, m.in. z 16 Dywizji Pancernej z Elbląga, 8 Dywizji Zmechanizowanej z Koszalina i 7 Dywizji Desantowej z Gdańska.


Film: MON

Jak podkreślił dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, najciekawszym dokumentem nieznanym dotąd historykom jest zapis spotkania kierownictwa państwa i dowództwa LWP, do którego doszło 15 grudnia w gabinecie Wiesława Gomułki, I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR. Byli na nim obecni m.in. premier Józef Cyrankiewicz, wicepremier Stanisław Kociołek, gen. dyw. Bolesław Chocha, szef SGWP, minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski i wiceminister gen. broni Tadeusz Tuczapski.

Gomułka przekazywał im wytyczne dotyczące działań przeciwko robotnikom. Wśród nich znalazł się punkt: „stosowanie broni (strzały ostrzegawcze w powietrze, druga salwa w ziemię i za trzecim razem bezpośredni do napastników)”. Materiały te przez lata znajdowały się w archiwach SGWP, w 2010 roku trafiły do Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który prowadził sprawę Grudnia ’70, a cztery lata potem – do Centralnego Archiwum Wojskowego.


– Dzięki tym dokumentom widać rolę Jaruzelskiego, który nie sprzeciwił się użyciu broni, a potem kierował pacyfikacjami na Wybrzeżu – podkreślał dyrektor WBH. Zapowiedział, że w ciągu kilku dni skany tych dokumentów znajdą się na stronie internetowej Biura.

Podczas konferencji minister Macierewicz poinformował też, że MON podejmuje kroki prawne, aby odebrać stopnie wojskowe autorom stanu wojennego: gen. Jaruzelskiemu i gen. Czesławowi Kiszczakowi. – Zbrodniarze odpowiedzialni za działania zbrojne przeciwko własnemu narodowi nie zasługują na to, aby nosić stopnie wojskowe – stwierdził szef MON. Jak dodał minister, taka decyzja wymaga wcześniejszej nowelizacji przez sejm ustawy o powszechnym obowiązku obrony.

Wydarzenia grudnia

Protesty robotników na Wybrzeżu rozpoczęły się 14 grudnia 1970 roku. Ich bezpośrednią przyczyną była wprowadzona przez władze podwyżka cen artykułów spożywczych. 15 grudnia w Stoczni Gdańskiej ogłoszono strajk powszechny. Przyłączyli się do niego robotnicy ze stoczni w Gdyni oraz pracownicy elbląskiego Zamechu.

Generałowie Jaruzelski i Kiszczak (szósty i piąty od prawej) na posiedzeniu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego.

Strajk rozszerzył się na kolejne zakłady, m.in. w Szczecinie i Elblągu. W czwartek 17 grudnia władze PZPR wydały rozkaz użycia broni palnej przeciwko demonstrującym. Strzały padły m.in. w Gdyni na przystanku kolejki, gdzie oddziały milicji i wojska ostrzelały tłum pracowników stoczni. Zginęło wówczas 10 osób.

W sumie w pacyfikacji na Wybrzeżu wzięło udział 5 tys. milicjantów i 27 tys. żołnierzy, 550 czołgów i 700 transporterów opancerzonych. Zabitych zostało 41 osób, rannych było ponad 1160. W 1996 roku Sąd Wojewódzki w Gdańsku rozpoczął kontynuowany potem w Warszawie proces przeciwko władzom oraz dowódcom wojsk tłumiących protest. Nie skazano w nim jednak żadnego z głównych decydentów PRL.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: mjr Robert Siemaszko i Anna Jakubczyk/CO MON, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze

~wz.34
1481666340
Niezwykła szkoda ze degradacje nie odbędą się za życia "jaruzela" i "kiszczaka" chciałbym to zobaczyć, Chociaż z drugiej strony czy Polski minister ma prawo degradować sowieckiego generała?.
D6-77-73-52
~partyzant z wyciętego lasu
1481666100
I dobrze tak komuchom, pozbawić wdowy emerytur po tych kanaliach co do swoich kazali strzelać a ich zdegradować do szeregowego. Precz z komuną, z zsrr, z rosją, z kacapami, z onucami, z samogonem i z psim smalcem!!! My wam zbrodniarze nie zapomnimy.
24-5F-CC-C8

Ruszyła selekcja do piłkarskiej reprezentacji Wojska Polskiego
Coraz mniej czasu na decyzję o studiach mundurowych
Moździerze dla OT
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Podchorąży zwycięzcą XVI Biegu Żołnierskiego
Jak rodziła się legenda Legii Cudzoziemskiej
Natowscy żołnierze odwiedzili Piotrków Trybunalski
Pancerniak z Żagania walczy o pas zawodowego mistrza Polski
Migawki z Afganistanu
Płk rez. Krzysztof Szopiński uhonorowany „Nagrodą specjalną”
Gen. Frank Tate: jesteście liderem w regionie
Nieznane zdjęcia „Hubala”
Zrozumieć Rosję
„Orka” powstanie w Polsce
Michał Dworczyk nowym wiceministrem w MON
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Dowództwo WOT gotowe do działania
Wystawa o Kościuszce w Muzeum WP
W Lublinie ruszyły spotkania z kandydatami na terytorialsów
Transportowce nad Powidzem
Konstruktorzy odebrali nagrody I3TO
Gen. Mika o zmianach w armii
Priorytety MON-u w 2017 roku
Dzieci napiszą do żołnierzy na misjach
Żołnierze wśród złotych medalistów czempionatu w Belgradzie
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Dżudoka najlepszy w walce w bliskim kontakcie
Kobiety na misjach
W Sejmie o jastrzębiach i ich możliwościach
Strzelcy konni atakują w Wędrzynie
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
„Poseidon” na Morzu Czarnym
Pancerniacy w Nowej Dębie
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
Natowski zespół bliżej Ukrainy
Ruszyła wielkanocna „Paczka dla bohatera”
Afgański policjant Ahmad Zia potrzebuje pomocy
„Grom” i „Błyskawica” – najnowocześniejsze okręty w II RP
Poszukiwali min u wybrzeży Grecji, teraz kierują się na Morze Czarne
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Nocne szkolenie lotników morskich
Słynna kotwica, symbol Polski Walczącej, ma 75 lat
Uwaga, rejon skażony!
Michał Jach: Wzmocnimy obronę wschodniej Polski
Legionista w boju
Saperskie zmagania na lądzie i wodzie
Powołanie do WOT krok po kroku
Mój dziadek, ostatni z niezłomnych
Płetwy dla komandosów
Finał olimpiady o bezpieczeństwie
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Uprowadzenie przywódców polskiego podziemia
Transportery we wsi. Dowódca ranny!

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO