moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


Wymagający dowódca
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Migawki z Afganistanu
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Priorytety MON-u w 2017 roku
Podchorąży zwycięzcą XVI Biegu Żołnierskiego
Konstruktorzy odebrali nagrody I3TO
Wszechstronni proobronni
Mieczysław Darmaszek – konfident zastrzelony przez kobiety
Generał Jerzy Gut odchodzi z wojska
Mój dziadek, ostatni z niezłomnych
12 Dywizja przećwiczy dowodzenie operacją obronną
Poszukiwali min u wybrzeży Grecji, teraz kierują się na Morze Czarne
Psycholog z intuicją
Rotmistrz Pilecki: Mnie tutaj wykończyli. Oświęcim to była igraszka...
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Zima odpuszcza, bieg na raty zakończony
Wielka modernizacja Drawska
Dżudoka najlepszy w walce w bliskim kontakcie
Gen. Józef Bem – bohater trzech narodów
Zrozumieć Rosję
Michał Jach: Wzmocnimy obronę wschodniej Polski
Plut. Artur Pelo i Anna Kurdyk zwycięzcami I Setki Komandosa
Coraz mniej czasu na decyzję o studiach mundurowych
Powołanie do WOT krok po kroku
Płk rez. Krzysztof Szopiński uhonorowany „Nagrodą specjalną”
Przyszli podporucznicy WOT
Zmechanizowani w Drawsku. Kontratak z lasu
Gen. Mika o zmianach w armii
Kobiety na misjach
Słynna kotwica, symbol Polski Walczącej, ma 75 lat
Natowski zespół bliżej Ukrainy
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Żołnierze wśród złotych medalistów czempionatu w Belgradzie
Padre znaczy kapelan
Ostatnie testy Krabów
Tulipany z Belmy trafią do OT
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
Mastery czasowo uziemione
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
Michał Dworczyk nowym wiceministrem w MON
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
Płetwy dla komandosów
Przygotowania do „Noble Jump 17” rozpoczęte
Górski trening zwiadowców
Jak rodziła się legenda Legii Cudzoziemskiej
Proobronni walczą o paszport. Czas na rozpoznanie
Gen. Frank Tate: jesteście liderem w regionie
Mistrz w czynieniu dobra
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Przetarg na średnie samoloty dla VIP-ów unieważniony
ORP „Wigry” ćwiczył z niemieckimi marynarzami
Saperskie zmagania na lądzie i wodzie
„Poseidon” na Morzu Czarnym

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO