moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


Polscy lotnicy kontra ISIS
Kwartalnik „Bellona” ma 100 lat
Motoryzacyjne zakupy armii
Górska taktyka piechoty
Drugi dzień obrad NATO w Brukseli
Prezydent podpisał ustawę budżetową na 2018 rok
Polacy na straży bezpieczeństwa NATO
Jeszcze mobilniejsze NATO
Oto kawałek mnie
Sprawdź swoją kondycję na AWL
Srebro polskich spadochroniarzy w futsalu
Posłowie o budżecie obronnym na 2018 rok
„Sophia” z polskim akcentem
Witamy w domu
Ćwierćmaraton Komandosa po raz czwarty
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Polish WAAF, czyli Pestki w służbie wojska
Terytorialsi przysięgali we Włodawie
Argentyńska zagadka
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym
Nowa współpraca wojskowa UE
Wisła – szybciej i taniej
Żołnierze na skoczniach narciarskich
Troje żołnierzy wystartuje w PyeongChang
Centrum dowodzenia NATO w Polsce?
Polonia bliżej marynarki
Nowe drony kamikadze
Lucyna, zuch dziewczyna
Strażacy na medal
Posłowie debatowali o modernizacji
Polska wigilia w Rumunii
W Elblągu powstał pułk wsparcia dowodzenia
Walka o Zamojszczyznę
Amunicja do radzieckich czołgów sprzedana
Trotyl pod zabytkowym mostem
Polskie niszczyciele min dla Belgii i Holandii?
Nowa kolekcja warszawskiego muzeum
Artylerzyści ćwiczyli przed „Błyskiem”
Za trzy lata Muzeum Wojska Polskiego będzie już na Cytadeli
Nowi wiceministrowie obrony
Rumuńsko-polskie ćwiczenia taktyczne
Komandosi szkolą się przed misją
Mastery nad Dęblinem
Mobilna strzelnica dla terytorialsów z Lublina
Resort obrony opracował zmiany w ustawie o weteranach
Wyższe dodatki dla żołnierzy
IPN wznowił poszukiwania ofiar totalitaryzmu
Biało-Czerwone Iskry w Pjongczangu
Prezydent z ministrem o dowodzeniu armią
Licytacja na rzecz weteranów
ORP „Drużno” po nowemu
Pierwszy zrzut cichociemnych
Prawie 80 dni z ORP „Wodnik”
Ministrowie obrony w Brukseli
Nurkowie muszą zachować zimną krew

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO