moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


Piłkarska jesień wojskowych drużyn – czas na podsumowania
Rezerwiści opanowali poligon
Nowa współpraca wojskowa UE
Bałtyckie ciemności
Więcej pieniędzy na obronność
Minister Macierewicz wygrał w sądzie z gen. Dukaczewskim
Trzy medale przełajowców na wojskowych mistrzostwach świata
Twórcy SPO odznaczeni
MON zapowiada: strzelnica w każdym powiecie
Zielone światło dla stoczni
Spartakiada: Zmechanizowani ze Szczecina kontra Czarna Dywizja
Łączka oddała komandorów
Kawaleryjski trening na koniach
Posłowie o budżecie obronnym na 2018 rok
W sporcie nie ma mocnych na 11 LDKPanc
Rząd Mateusza Morawieckiego zaprzysiężony
Kombatanci na spotkaniu opłatkowym
Resort obrony opracował zmiany w ustawie o weteranach
Na ASzWoj o wyzwaniach bezpieczeństwa międzynarodowego
Świąteczne paczki dla żołnierzy na misjach
Zwiad w oparach iperytu
Wojsko pomogło komunistom utrzymać monopol władzy
Wojsko zaangażowane w „Szlachetną Paczkę”
Jastrzębie wracają z Litwy do domu
Żołnierze najlepsi w szachowych mistrzostwach kraju
Dołącz do najprzystojniejszego batalionu
Zatrzymanie generała Pytla
Wyższe dodatki dla żołnierzy
Siła ognia
Jeszcze mobilniejsze NATO
„Bechowiec” – karabin prosto z kuźni
Centrum dowodzenia NATO w Polsce?
MON i MSZ o katastrofie smoleńskiej
Wypadek lotniczy w Dęblinie
Czołgi T-72 będą modernizowane
Podchorążowie Szkoły Orląt wylądowali
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym
Specżandarmi szkolą się z antyterrorystami
Drugie życie Challengerów
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Wilki morskie na suchym lądzie
Pierwsze paszporty przyznane!
O co walczą Polki w mundurze
Rano żołnierz, po południu student
Wierzba do dowodzenia
PKW Łotwa – druga zmiana wyrusza na misję
Wsparcie dla misji Air Policing
Skrycie i pod osłoną nocy, czyli zwiadowcy na poligonie
Wojskową ciężarówką na górskich stokach
Z okazji urodzin wielkiego Polaka
Raport MON o książce Tomasza Piątka
Świętowali na sportowo
Wyjątkowa kolekcja
Zielone światło dla Pilicy
Polacy jadą na misję szkoleniową do Iraku

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO