moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


Dziesiąte święto stołecznego garnizonu
Raki w fazie testów
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym
Atak z wody i spod wody
Minister obrony na spotkaniu w Rumunii
Walki żołnierzy na gali Armia Fight Night
Na jakich zasadach powrót do armii?
Trzy miesiące w lodach Antarktydy
W drodze do Santiago de Compostela
Polacy pod fryzyjską flagą
Na pomoc żydowskiemu Westerplatte
Trzecia zmiana gotowa do misji w Rumunii
Hiszpanie modernizują armię
Milionowe oszczędności dla wojska
Agat: zmieniamy zasady gry
Żonkile dla bohaterów getta
Co z kierowcami pojazdów uprzywilejowanych?
Polacy szkolą irackich żołnierzy
Przyszłość lotnictwa
Rosomaki dla Bułgarii?
Eksperci dyskutowali o WOT
Narodziny kłamstwa: berlingowcy w Katyniu
Zbrojeniowe inwestycje świętokrzyskiej politechniki
Francja inwestuje w obronność
Weterani przygotowują się do startu w Invictus Games
75 lat temu wybuchło powstanie w warszawskim getcie
Argentyńska zagadka
Sportowcy z WAT wygrali VII Puchar Rektorów
Minister Błaszczak: nie zapomnimy o katyńskiej zbrodni
Trzy medale biatlonistek na mistrzostwach świata
Myśliwce F-16 dla Chorwacji
Ćwierć wieku współpracy z amerykańskimi gwardzistami
Bliski Wschód – definicja chaosu
Raport z płonącego getta
Ministrowie obrony w Brukseli
Beryle dla Nigerii
Ustawa degradacyjna przyjęta przez rząd
Szer. Karolina Pilarska mistrzynią Polski w maratonie
Posłowie debatowali o modernizacji
Sport – przepustka do wojsk specjalnych?
Polacy na straży pokoju na Półwyspie Koreańskim
Mój ojciec widział katyńskie doły śmierci
Kompania manewrowa gotowa do misji
Nowe drony dla specjalsów
Prezydent podpisał ustawę budżetową na 2018 rok
WAT Rekrut pomoże przyszłym studentom
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
16–30 kwietnia 1918 – poszukiwania polskiego króla
Amerykańskie inwestycje w obronność krajów bałtyckich
Afgańska misja z nowymi siłami
Drugi dzień obrad NATO w Brukseli
Czarna Dywizja mistrzem wojska w futsalu
„Sophia” z polskim akcentem
Bryza już lata nad Morzem Śródziemnym
Szczęśliwa siódemka

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO