moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


MON dobrze zrealizowało budżet
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Ułani na południowej flance NATO
Kontrakt na holowniki
Wsparcie dla weteranów będzie większe
Płk Ignacy Matuszewski – bohater, o którym trzeba pamiętać
PGZ zacieśnia współpracę z uczelniami
„Noble Jump '17” – test mobilności szpicy NATO
Nowy samolot dla VIP-ów
Order Virtuti Militari ma już 225 lat
Akrobacje lotnicze nad Krakowem
Państwa Grupy Wyszehradzkiej chcą bliższej współpracy
Wojskowy wkład w historyczny sukces lekkoatletów
Jastrzębie na posterunku
Metoda na samobójcę
Rozpoznać cel – polscy piloci na misji w Kuwejcie
Trwa odbiór pierwszego Gulfstreama
Minister będzie dochodził prawdy w sądzie
Polscy politycy po szczycie NATO: uzyskaliśmy to, co chcieliśmy
WOT z tradycjami Armii Krajowej
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Odnaleziono grób ostatniego żołnierza wyklętego?
Czarnogóra już w NATO
Kawaleria świętuje
Kawaleria wywalczyła awans do klasy okręgowej
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
Wyrok dopiero w lipcu
Hiszpański desant
Sztandar i patron dla LITPOLUKRBRIG
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Ćwiczenia CWIX 2017 – silni jednością
Piłkarze walczyli o medale
Będzie więcej pieniędzy na obronność
Żołnierze walczą o medale w walce w bliskim kontakcie
Sukces pięcioboisty w finale Pucharu Świata
Powstanie iwienieckie
„Baltops 2017”: sojuszniczy desant w Ustce
Bliskowschodni taniec Trumpa
Wysoka poprzeczka dla klas mundurowych
„Dragon” jakiego jeszcze nie było
Kwiatek dla weterana
Marynarka świętuje i zaprasza na pokłady okrętów
Komuniści chcieli wykorzystywać wojsko przeciwko cywilom
„Różaniec” w rozsypce
Polki wojskowymi mistrzyniami świata!
Polska zbrojeniówka walczy o ukraiński rynek
W Senacie dyskutowano o wojskach obrony terytorialnej
Podchorążowie pod flagą NATO
Arktyczny marsz Rosji
Cedynia, czyli wielka zagadka
Przetarg czy z wolnej ręki? Posłowie dyskutowali o samolotach dla VIP
Saperzy dla IPN
Dodatki za operacje bojowe
„Baltops ’17” – nie tylko na wodzie
Wakacje dla dzieci żołnierzy

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO