moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Tankietka TKS

W latach 1932–1933 potrzeba nasycenia oddziałów polskiego wojska opancerzonymi pojazdami rozpoznawczymi oraz różne doświadczenia z użytkowania tankietek TK-3 spowodowały rozpoczęcie prac nad ulepszoną wersją tych pojazdów.


Odpowiednie prace ruszyły w marcu 1933 roku. Nowy pojazd rozpoznawczy oznaczono jako TKS. Była to głęboko zmodyfikowana konstrukcja pojazdu TK-3, ale wyposażona w nieco mocniejszy silnik tankietki TKF. W kwietniu roku 1933 ta nowa konstrukcja pomyślnie przeszła próby poligonowe (w ćwiczeniach dywizyjnych) oraz testy techniczne. Wóz TKS, po pozytywnym zaopiniowaniu, wszedł do służby w Wojsku Polskim w 1934 roku.

Jego produkcję rozpoczęto w lutym 1934 roku. Pierwsza seria wozów TKS wyniosła 20 sztuk a ich produkcję zakończono w roku 1936, gdy osiągnęła liczbę 280 sztuk. Od początku TKS był projektowany wraz z ciężkim karabinem maszynowym wz.30 Browning, chłodzonym wodą, gdyż konstrukcja tego karabinu była nowa i udana. Jednak w praktyce okazało się, że ten ckm wz. 30 był niestabilny w jarzmie i zachodziło ryzyko zranienia czy wybicia zębów strzelcowi (a prototyp pojazdu TKS miał właśnie tę broń). Jednak w tym czasie w Wojsku Polskim wycofywano z szeregu jednostek ciężkie karabiny maszynowe Hotchkiss i Schwarzlose. Ostatecznie do wozów TKS wybrano polski ckm Hotchkiss wz. 25 (czyli właściwie francuski wz. 14 przerobiony na amunicję kalibru 7,92 mm). W praktyce okazało się, że dotychczasowa tendencja tego typu ckm do zacinania się z powodu zanieczyszczeń, wewnątrz pojazdu rozpoznawczego TKS była znikoma.


Tankietka TKS – podstawowe dane:

masa: 2650 kg
załoga: 2 żołnierzy
wymiary: długość 256 cm, szerokość 176 cm, wysokość 133 cm
uzbrojenie: karabin maszynowy 7,92 mm wz. 25
pancerz: nitowany o grubości 6–8 mm (przód i tył), boki 8 mm, góra 3–4 mm, dno 4–7 mm
napęd: silnik gaźnikowy (Polski Fiat 122B), 46 KM, 6 cylindrów
prędkość maksymalna: 40 km/h



W latach 1935–1938 podjęto program zwiększenia siły ognia tankietek TKS. Rozpoczęto eksperymenty z działkiem 37 mm Puteaux wz. 18, ale duża ilość dymu emitowana przez tę broń i brak wydajnej wentylacji pojazdu wykluczyły jej użycie. Z kolei próby zamontowania uzbrojenia wieży i opracowania modelu TKW szybko zostały przerwane z uwagi na zbyt dużą wysokość całej konstrukcji oraz brak możliwości porozumiewania się dowódcy z kierowcą pojazdu. Następnie, w roku 1937, pojawił się pomysł wykorzystania najcięższego karabinu maszynowego (nkm). Wybór padł na nkm 20 mm. W połowie roku 1937 skonstruowano do niego specjalne jarzmo i przyrządy celownicze. Po tych przeróbkach nowo przezbrojone tankietki TKS poddano badaniom poligonowym, które zakończyły się sukcesem. W styczniu roku 1939 zmodyfikowane tankietki TKS zostały więc przyjęte do wyposażenia Wojska Polskiego.


Istotną wadą tak uzbrojonej TKS była jednak mała liczba amunicji, jaką można było do niej załadować, a także szczupłe jej zapasy w wojskowych magazynach. Ponieważ przezbrojenie TKS wiązało się też z przeróbką pancerza, do września 1939 roku zdążono przezbroić jedynie 24 sztuki tych pojazdów. W wojnie obronnej 1939 roku tankietki TKS miały prowadzić rozpoznanie i ubezpieczenie piechoty – zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Ich konfrontacja z ciężkimi pojazdami pancernymi przeciwnika okazywała się jednak często tragiczna w skutkach ze względu na ich słabe uzbrojenie. Jedynie TKS-y uzbrojone w nkm 20 mm okazywały się równym przeciwnikiem dla większości niemieckich czołgów.

Mikołaj Klorek

autor zdjęć: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą

dodaj komentarz

komentarze


Kierunek – wschodnia flanka
Sukces Trumpa czy Kima?
Rusza V Festiwal Orkiestr Wojskowych
Nowy inspektor marynarki wojennej
Polski komandos szkolił afgańskich nawigatorów naprowadzania
NATO utworzy nową strukturę dowodzenia
Srebrny medal st. szer. Mateusza Polaczyka
Święto Dowództwa Generalnego
LOT Szkoły Orląt
Kotwica Polski Walczącej dla WOT
Sąd zdecyduje o losach pomnika katyńskiego w Jersey City
Wykaż się lotniczą wiedzą zdając do Szkoły Orląt
Egzamin „Kormorana” na Świnie
Na jakich zasadach powrót do armii?
Eurosatory 2018 zakończone
Świnoujście świętowało 100-lecie marynarki
Terytorialsi na kursie dla ratowników wodnych
Eurosatory 2018: Robotyzacja pola walki
Porady z paragrafem
Francja inwestuje w obronność
W Radomiu o przygotowaniach do Air Show
„Saber Strike ’18” – decydujące starcie
Wojskowi judocy na tatami
Scenariusze dla Tygrysów
Koszykarze z Czarnej Dywizji mistrzami Wojska Polskiego
15–30 czerwca 1918 – Błękitna Armia pod polskimi sztandarami
Szachiści najlepsi w mistrzostwach NATO
Polskie Bryzy nad Afryką
Naukowcy przypomnieli dorobek Wyższej Szkoły Wojennej
Polskie skrzydła w Afryce
Ławka, która łączy tradycję z nowoczesnością
Więcej pieniędzy dla cywilów w wojsku
Minister obrony na spotkaniu w Rumunii
Dzieci wyśpiewały i wytańczyły Niepodległą
Gen. Sokołowski: Judo świetnie kształtuje charakter
Pomnik katyński w Jersey City. Prawda historyczna kontra polityczna poprawność
Polscy piloci wracają z Kuwejtu
Polityka fałszywego uśmiechu
IPN odnalazł szczątki kolejnego niezłomnego
Myśliwce F-16 dla Chorwacji
Eurosatory – królestwo militarnych pojazdów
Wielka parada na jubileusz marynarki wojennej
Co z kierowcami pojazdów uprzywilejowanych?
Załoga Bergepanzera w akcji
Puma i Kuguar na Mazurach
Trening z koktajlami Mołotowa
GROM, jak rodziła się legenda
Bliski Wschód – definicja chaosu
Z ziemi widzą więcej niż piloci
Akademia Wojsk Lądowych otwiera drzwi
Legenda polskiej partyzantki
Eurosatory – osobiste wymogi
Amerykańskie inwestycje w obronność krajów bałtyckich
Przyjaciele nie tylko w służbie
Starcie pancernych plutonów
Jak polscy partyzanci zdobyli niemiecki garnizon

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO