moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Unia Europejska dyskutowała o wspólnej polityce obronnej
Dzień Weterana w Giżycku
Mistrzowie rozpoznania
Zwycięzcy ze Świętoszowa
Wynagrodzenia żołnierzy będą rosły
Przygotowania spadochroniarzy do sezonu
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Jak rodziła się legenda Legii Cudzoziemskiej
Krwiodawcy w mundurach
Bomby z Nitro-Chemu dla jastrzębi
St. szer. Monika Michalik mistrzynią Europy w zapasach
Żołnierz nowym mistrzem Polski w biegu na 10 000 m
Gotowi do misji nad krajami bałtyckimi
Wniosek o wotum nieufności odrzucony
Polski kontyngent w drodze na misję
Samoloty piątej generacji na świecie
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Metoda na samobójcę
Kawaleria lata w górach
Pamięci bohaterskich skoczków AK
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Wiwat specjalsi!
Minister spotkał się z weteranami
Szkoliliśmy Afgańskie Tygrysy
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
Sto lat płk. Stachiewicza
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Lepiej wynająć niż sprzedać. MON o powojskowych nieruchomościach
Polscy żołnierze w Rumunii i na Łotwie
Żołnierze walczyli na Turnieju im. Feliksa Stamma
Strategiczny Przegląd Obronny – MON ujawniło szczegóły
„Uskok” patronem batalionu OT?
Dotrzemy do prawdy
Polscy czołgiści na międzynarodowych zawodach
Marynarze z ORP „Czernicki” oddali hołd „Kujawiakowi”
Siła polskich specjalsów
Kolejny rekordowy kontrakt Jelcza
W Łodzi stanął pomnik ku czci ofiar katastrofy smoleńskiej
Żołnierze AK uwolnili setki więźniów z obozu NKWD
Polscy lotnicy na misji przeciw Daesz
Kawalerzyści wzmocnią wschodnią flankę NATO
Saperzy w dolinie Wisły
Arktyczny marsz Rosji
Gotowi do „Noble Jump’17”
Jan Olszewski: W Polsce obserwujemy działania agentury wpływu
Samoloty AWACS, czyli radary na polskim niebie
Strategiczne kontrakty Belmy
Drugie miejsce „Machałka” w Diamentowej Lidze
Polska kluczowym krajem wschodniej flanki NATO
W Senacie o zasługach gen. Hallera dla polskiej niepodległości
Obrona terytorialna stanęła do przysięgi
Zwycięstwo Polaków na Monte Cassino
Witold Pilecki: twórca konspiracji w obozie Auschwitz
Gen. Rozwadowski – bohater Bitwy Warszawskiej
Nowy polski automatyczny granatnik

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO