moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Zrozumieć Rosję
Ruszyła wielkanocna „Paczka dla bohatera”
W Sejmie o jastrzębiach i ich możliwościach
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Słynna kotwica, symbol Polski Walczącej, ma 75 lat
Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
Nocne szkolenie lotników morskich
Natowski zespół bliżej Ukrainy
Strzelcy konni atakują w Wędrzynie
Płetwy dla komandosów
Moździerze dla OT
Legionista w boju
Nieznane zdjęcia „Hubala”
„Grom” i „Błyskawica” – najnowocześniejsze okręty w II RP
Dżudoka najlepszy w walce w bliskim kontakcie
Jak rodziła się legenda Legii Cudzoziemskiej
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
Natowscy żołnierze odwiedzili Piotrków Trybunalski
Wystawa o Kościuszce w Muzeum WP
Gen. Frank Tate: jesteście liderem w regionie
Uwaga, rejon skażony!
W Lublinie ruszyły spotkania z kandydatami na terytorialsów
Ruszyła selekcja do piłkarskiej reprezentacji Wojska Polskiego
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
Coraz mniej czasu na decyzję o studiach mundurowych
Dowództwo WOT gotowe do działania
Michał Dworczyk nowym wiceministrem w MON
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
„Orka” powstanie w Polsce
Maroszek na sprzedaż
Afgański policjant Ahmad Zia potrzebuje pomocy
Pancerniak z Żagania walczy o pas zawodowego mistrza Polski
Migawki z Afganistanu
Kobiety na misjach
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Płk rez. Krzysztof Szopiński uhonorowany „Nagrodą specjalną”
Transportery we wsi. Dowódca ranny!
Konstruktorzy odebrali nagrody I3TO
Podchorąży zwycięzcą XVI Biegu Żołnierskiego
Poszukiwali min u wybrzeży Grecji, teraz kierują się na Morze Czarne
Mój dziadek, ostatni z niezłomnych
Pancerniacy w Nowej Dębie
Saperskie zmagania na lądzie i wodzie
Powołanie do WOT krok po kroku
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Dzieci napiszą do żołnierzy na misjach
„Poseidon” na Morzu Czarnym
Michał Jach: Wzmocnimy obronę wschodniej Polski
Transportowce nad Powidzem
Gen. Mika o zmianach w armii
Priorytety MON-u w 2017 roku
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Finał olimpiady o bezpieczeństwie
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Uprowadzenie przywódców polskiego podziemia

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO