moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Jeszcze mobilniejsze NATO
Posłowie o budżecie obronnym na 2018 rok
„Kwartalnik Bellona” ma 100 lat
Trotyl pod zabytkowym mostem
Rumuńsko-polskie ćwiczenia taktyczne
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Biało-Czerwone Iskry w Pjongczangu
Mastery nad Dęblinem
Sprawdź swoją kondycję na AWL
Pierwszy zrzut cichociemnych
Centrum dowodzenia NATO w Polsce?
Resort obrony opracował zmiany w ustawie o weteranach
Za trzy lata Muzeum Wojska Polskiego będzie już na Cytadeli
Terytorialsi przysięgali we Włodawie
Zostań lekarzem w mundurze
Oto kawałek mnie
Lotnik z Radomia wrócił z medalami z Antarktydy i Chile
Prawie 80 dni z ORP „Wodnik”
Walka o Zamojszczyznę
Drugi dzień obrad NATO w Brukseli
„Sophia” z polskim akcentem
Nowa współpraca wojskowa UE
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym
Argentyńska zagadka
Nowe drony kamikadze
Nowa kolekcja warszawskiego muzeum
Ministrowie obrony w Brukseli
IPN wznowił poszukiwania ofiar totalitaryzmu
Polska wigilia w Rumunii
Kolej na poligon. A może i dla pasażerów?
Polacy na straży bezpieczeństwa NATO
Żołnierze na skoczniach narciarskich
Polish WAAF, czyli Pestki w służbie wojska
Prezydent z ministrem o dowodzeniu armią
Awanse generalskie w Narodowym Dniu Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”
Posłowie debatowali o modernizacji
Lucyna, zuch dziewczyna
Nowi wiceministrowie obrony
W Elblągu powstał pułk wsparcia dowodzenia
ORP „Drużno” po nowemu
Komandosi szkolą się przed misją
Troje żołnierzy wystartuje w PyeongChang
Polskie niszczyciele min dla Belgii i Holandii?
Artylerzyści ćwiczyli przed „Błyskiem”
Srebro polskich spadochroniarzy w futsalu
Amunicja do radzieckich czołgów sprzedana
Polonia bliżej marynarki
Polscy lotnicy kontra ISIS
Strażacy na medal
Nurkowie muszą zachować zimną krew
Ćwierćmaraton Komandosa po raz czwarty
Motoryzacyjne zakupy armii
Prezydent podpisał ustawę budżetową na 2018 rok
Wyższe dodatki dla żołnierzy
Witamy w domu

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO