moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


„Combat Alert” zakończony
Śmierć pachnie musztardą
PGZ zacieśnia współpracę z Bellem
Kolejni cywile zostaną komandosami
Zadanie logistyków – zaopatrzyć kontyngent w Kuwejcie
Ułani na południowej flance NATO
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Zabytkowe czołgi w nowym miejscu
„Polska Zbrojna Historia”. Ta opowieść naprawdę wciąga
Terytorialsi stają do przysięgi
Trump przypomniał Polsce o jej znaczeniu w Europie
„Wołyń”, czyli ludobójstwo w soczewce
ORP „Czernicki” bliżej domu
Ankona ’44. Wyzwolenie w polskim wykonaniu
Jastrzębie na posterunku
Islandzka mangusta
Sojusz pod presją
Borsuk po czesku
„Mazurek Dąbrowskiego” ma już 220 lat
Poszkodowani weterani będą badani w Zabrzu
Zwycięstwa żołnierzy w Diamentowej Lidze
Szef MON: misja „Czernickiego” to jedna z najważniejszych
„Dwunastka” zdobywa złoto na Spartakiadzie Letniej
Walka czołgów w Orzyszu
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Vęgoria utrzymała się w klasie okręgowej
Ćwiczenia CWIX 2017 – silni jednością
Joanna Żubr: pierwsza dama Orderu Virtuti Militari
Amerykański Homar
Wojskowi piloci w „Akcji Serce”
„Korona Gór Polski dla Emilka”
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
XIV zmiana gotowa do misji w Bośni i Hercegowinie
Orliki wystąpią na Air Show
Dołącz do zawodowców
Obchody święta Zawiszaków
W Brukseli o bezpieczeństwie wschodniej flanki
Pożegnanie trzeciej zmiany PKW OIR w Kuwejcie
W WIM otwarto nowoczesny zakład radioterapii
Cyberbezpieczeństwo wymaga zaufania
Prezydent Donald Trump w Polsce
ORP „Kormoran”: testy pod okiem ekspertów
Bliskowschodni taniec Trumpa
Elephant– rewolucyjny projekt studentów WAT
Wsparcie dla weteranów będzie większe
Cena bezpieczeństwa
Polska ma zgodę na zakup amerykańskich Patriotów
Dezinformacja – potężna broń w rękach Kremla
Z Pogromu Wichra na mistrzostwa świata?
Mustangi raz jeszcze
Rumunia kupuje Patrioty
Na Łączce nie ma już szczątków pomordowanych bohaterów
Przełom w finansowaniu armii
Sukces pięcioboisty w finale Pucharu Świata

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO