moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Szwajcarski noblista z wykładem na WAT
Przetarg czy z wolnej ręki? Posłowie dyskutowali o samolotach dla VIP
Nowy samolot dla VIP-ów
Jastrzębie na posterunku
Arktyczny marsz Rosji
Czarnogóra już w NATO
Muzeum Gryf. Czołgi zamiast dywizjonu rakiet
MON dobrze zrealizowało budżet
Odnaleziono grób ostatniego żołnierza wyklętego?
LOT uczcił legendarnych cichociemnych
Polscy komandosi pomogli uwolnić zakładników w Afganistanie
Medal Florence Nightingale dla polskiej pielęgniarki
Skok dla Antosi
Metoda na samobójcę
Płk Ignacy Matuszewski – bohater, o którym trzeba pamiętać
Order Virtuti Militari ma już 225 lat
Afganistan – kolejna zmiana rozpoczęła dyżur
Orzysz, tu wykuwa się siła NATO
Będą podwyżki dla pracowników wojska
Żołnierze walczyli na Turnieju im. Feliksa Stamma
Wniosek o wotum nieufności odrzucony
Kawaleria wywalczyła awans do klasy okręgowej
Grupa Wyszehradzka – wspólnota zagrożeń i celów
Żołnierze walczą o medale w walce w bliskim kontakcie
Podchorążowie pod flagą NATO
Głos pomordowanych
Powstanie iwienieckie
Polskie drony na eksport
Czy żołnierze pokonają Gortata?
Rozpoznać cel – polscy piloci na misji w Kuwejcie
„Dragon” jakiego jeszcze nie było
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA
Nóż w wojsku, czyli 1001 sposobów wykorzystania narzędzia
Drugie miejsce „Machałka” w Diamentowej Lidze
Trwa odbiór pierwszego Gulfstreama
Dowództwo Generalne świętuje
Kwiatek dla weterana
Polscy politycy po szczycie NATO: uzyskaliśmy to, co chcieliśmy
Polki wojskowymi mistrzyniami świata!
Państwa Grupy Wyszehradzkiej chcą bliższej współpracy
Hiszpański desant
Bronić i wspierać
Krystyna Skarbek, czyli polski Bond
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
„Różaniec” w rozsypce
„Baltops 2017”: sojuszniczy desant w Ustce
Szefowie sztabów V4 debatują w Krakowie
„Baltops ’17” – nie tylko na wodzie
Comarch na targach Pro Defense
„Noble Jump '17” – test mobilności szpicy NATO
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Polska kluczowym krajem wschodniej flanki NATO
„Pierścień ’17” w Orzyszu
Bliskowschodni taniec Trumpa
W Senacie dyskutowano o wojskach obrony terytorialnej

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO