moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Pochówek ostatniego z żołnierzy niezłomnych

Sierżant Józef Franczak „Lalek” był ostatnim żołnierzem walczącym z władzą komunistyczną. Służbie Bezpieczeństwa wymykał się aż do jesieni 1963 roku. Po latach poszukiwań IPN odnalazł jego szczątki. Dziś złożono je w rodzinnym grobie sierżanta.

Sierż. Józef Franczak „Lalek" - na zdjęciu w środku.

– Oddajemy hołd bohaterowi, człowiekowi niezłomnej wiary w to, że Polska będzie niepodległa, on w tym wytrwał i zwyciężył – mówił Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na cmentarzu parafialnym w podlubelskich Piaskach podczas uroczystości pochówku szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalka”. Dziś do rodzinnego grobowca złożono odnalezioną przez śledczych IPN czaszkę zabitego przez komunistów partyzanta.

Podoficer był ostatnim żołnierzem niepodległościowego podziemia prowadzącym zbrojny opór przeciw komunistom. Jan Stanisław Ciechanowski podkreślał, że sierżant był wielkim Polakiem, który dla ojczyzny poświęcił wszystko. – Niech pamięć o tym bohaterze i innych żołnierzach niezłomnych nie zaginie – zakończył szef Urzędu.

Ostatni partyzant

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku na Lubelszczyźnie. Podczas kampanii wrześniowej walczył na Kresach Wschodnich, potem był żołnierzem Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Sowietów w 1944 roku sierż. Franczak został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był tam świadkiem skazywania na śmierć żołnierzy AK i bojąc się podobnego losu, zdezerterował. Wrócił w rodzinne strony i dołączył do oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Dowodzony przez Franczaka patrol zbierał informacje o operacjach prowadzonych przez Urząd Bezpieczeństwa i organizował zasadzki na funkcjonariuszy milicji.

Na początku 1947 roku władze ogłosiły amnestię, w której ujawniło się ponad 50 tys. żołnierzy. „Lalek” jednak nie ufał komunistom i pozostał w konspiracji. Stał się szybko jedną z najbardziej poszukiwanych osób w PRL-u. Mimo to sierż. Franczak pozostał nieuchwytny aż do 21 października 1963 roku. Wtedy dzięki informacjom Stanisława Mazura, stryjecznego brata narzeczonej „Lalka”, SB odnalazło kryjówkę partyzanta. W miejscowości Majdan Kozic Górnych „Lalek” został śmiertelnie ranny podczas obławy.

Ostatniego poległego w boju polskiego partyzanta pochowano w anonimowym grobie na lubelskim cmentarzu komunalnym. Dopiero po 20 latach rodzina dostała zgodę na przeniesienie ciała do rodzinnego grobowca w Piaskach. Okazało się wtedy, że zwłoki zostały pozbawione głowy. Podczas śledztwa lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ustalił, że odcięta głowa miała posłużyć prokuraturze do zbadania, który z dentystów leczył ukrywającego się Franczaka. Potem czaszkę przekazano uczelni medycznej do celów naukowych. IPN odnalazł ją pod koniec 2014 roku w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Wreszcie mój ojciec będzie mógł odpocząć po śmierci – mówił wówczas Marek Franczak, syn „Lalka”.

Wojskowy pochówek

Dziś po mszy w archikatedrze lubelskiej w intencji Józefa Franczaka jego szczątki złożono w rodzinnym grobowcu w Piaskach. Uroczystość uświetniła asysta honorowa Kompanii Reprezentacyjnej WP oraz kilkadziesiąt pocztów sztandarowych, m.in. organizacji kombatanckich i szkół kultywujących tradycje AK.

– Dziękuję Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych za zorganizowanie pochówku, Instytutowi Pamięci Narodowej za odnalezienie ostatnich szczątków mojego ojca, a kombatantom, że mnie wspierali i tak licznie tu przybyli – podkreślał na cmentarzu syn „Lalka”.

Po uroczystości Jan Stanisław Ciechanowski, szef Urzędu, Marek Franczak, przedstawiciele MON, lokalnych władz i kombatanci złożyli kwiaty przy pomniku sierż. Franczaka.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Polacy jadą na misję szkoleniową do Iraku
Półmaratończycy z Czarnej Dywizji najlepsi w wojsku
W walce na dwa fronty nie mieliśmy żadnych szans
Sportowe zmagania spadochroniarzy
Jastrzębie wracają z Litwy do domu
Decyzja w sprawie „Orki” do końca roku
Miejsca na studium dla przyszłych oficerów
Tarzan strzela, Bartek defiluje
Ogniowy tydzień artylerzystów
Nowa instrukcja lotów HEAD do końca roku
Lądowcy świętują w Giżycku
Samoobrona kobiet – chwyt za nadgarstek
Brązowy medal pięciobojowej sztafety mieszanej
Kobiety na misjach obserwacyjnych
PGZ powołuje Centrum Usług Biznesowych
Gala MMA w Siedlcach
Trzy medale szermierzy na wojskowych mistrzostwach
Senatorowie za zwiększeniem budżetu obronnego
Królewscy kaprowie kontra Krzyżacy
Defendery 2017 – nagrody dla przemysłu obronnego
Jack Strong odwraca układ
Londyńskie targi zbrojeniowe zakończone
W śmiertelnym uścisku
Rumunia kupuje Patrioty
Sejmowa debata na temat zwiększenia wydatków na obronność
Terytorialsi pobiegną pod Warszawą
Ruszył „Dragon’17”!
Kościuszko, bohater dwóch narodów
MSPO 2017 – Nagrody dla sprzętu szkoleniowego i saperskiego
Minister Macierewicz z wizytą w Waszyngtonie
W co gra Kim?
Oddaj głos na polskiego pilota
Wsparcie dla misji Air Policing
Czy w szkołach będzie wychowanie proobronne?
Konflikt bratanków
Grot, karabinek z potencjałem
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Wsparcie dla weteranów będzie większe
Jubileusz klubów z lotniczym rodowodem
Muzeum, które upamiętnia więźniów obozu Dulag 121
Rosja i deja vu
Wypadek podczas ćwiczeń
„Dragon”: sprawdzian współpracy
Amerykański noblista wygłosił wykład na WIM
6 BPD – łącznik między wojskami lądowymi a specjalnymi
Francusko-niemiecki myśliwiec 5. generacji
Przedsiębiorcy na rzecz obronności
Sekretarz generalny NATO chwali Polskę
Tomasz Szatkowski: SPO to bardzo skomplikowany proces
12 Dywizja Zmechanizowana – najważniejsi na „Dragonie ’17”
Życie „po Katyniu” – los rodzin doświadczonych sowiecką zbrodnią
Ruszyła amerykańska rotacja
Wiceszef MON obserwował ćwiczenia w Drawsku
MON chce zmienić kluczowe dla wojska ustawy
Zbierają doświadczenia w pustynnych warunkach

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO