moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Pomnik nieznanych bohaterów

„Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę” – taki napis widnieje na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Trumnę z ciałem bezimiennego polskiego obrońcy Lwowa złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego 2 listopada 1925 roku. Pierwszą wartę zaciągnęli przy nim kombatanci powstania styczniowego.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Dowództwo Garnizonu Warszawa

W tym miejscu płonie wieczny znicz, a żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego pełnią wartę honorową przez całą dobę. Odwiedziny Grobu Nieznanego Żołnierza to – zgodnie z protokołem dyplomatycznym – obowiązkowy punkt wizyty każdej zagranicznej delegacji.

Ochotnik w maciejówce

Prace nad pomnikiem-grobem oddającym hołd bezimiennym żołnierzom rozpoczęto w 1921 roku. Rozważano różne lokalizacje w Warszawie, m.in. niedaleko Cytadeli lub w Forcie Legionów. – Ostatecznie zapadła decyzja, aby umieścić grób pod kolumnadą Pałacu Saskiego, który był wówczas siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – mówi historyk Waldemar Strzałkowski. Opracowanie projektu powierzono rzeźbiarzowi Stanisławowi Ostrowskiemu.



Pobojowisko, z którego zostaną ekshumowane szczątki żołnierza, wybrał 4 kwietnia 1925 roku najmłodszy kawaler Orderu Virtuti Militari, ogniomistrz Józef Buczkowski. Los padł na Cmentarz Orląt Lwowskich.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Sławek Kasper/IPN

29 października wydobyto tam z bezimiennych grobów trzy trumny: sierżanta, kaprala oraz młodego ochotnika w maciejówce. Jadwiga Zarugiewiczowa, matka innego poległego żołnierza, losowo wybrała trumnę ze szczątkami – tę z maciejówką. „Z pogruchotanych kości lewej nogi i czaszki wnosić należy, że żołnierz padł na polu bitwy”, podawała wówczas „Polska Zbrojna”.

Trumnę z prochami obrońcy Lwowa sprowadzono do Warszawy specjalnym pociągiem i 2 listopada złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Prezydent Stanisław Wojciechowski umieścił tam również akt erekcyjny mówiący o tym, że grób powstał, aby wyrazić cześć Narodu Polskiego dla tysięcy żołnierzy, którzy przelali krew z imieniem Polski na ustach.

Przy grobie zapłonął wieczny znicz, a pierwszą wartę zaciągnęli kombatanci powstania styczniowego. – W okresie międzywojennym przed grobem obowiązywał zwyczaj zdejmowania nakrycia głowy, a żołnierze przechodząc obok niego, salutowali – mówi Waldemar Strzałkowski.

Kobieca warta

Grób przetrwał II wojnę. Choć pod koniec grudnia 1944 roku niemieckie oddziały wysadziły w powietrze Pałac Saski, to fragment arkad z grobowcem ocalał. Po wejściu do Warszawy 17 stycznia 1945 roku, polscy żołnierze rozpalili przy nim ognisko zamiast znicza. Pierwszą wartę zaciągnęły kobiety z 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Po wojnie odbudowano grób odnawiając trzy środkowe arkady kolumnady i odsłonięto go ponownie 9 maja 1946 roku. Jednocześnie został wprowadzony całodobowy posterunek honorowy.

Po 1989 roku na filarach grobu umieszczono kopie czterech tablic z 1925 roku i odsłonięto 14 nowych płyt upamiętniających 180 najważniejszych bitew z historii Polski. Złożono tu też ziemię z mogił katyńskich.

Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom zrodziła się po I wojnie we Francji. Jednak pierwszy taki symboliczny grób powstał 11 listopada 1920 roku w londyńskim Opactwie Westminsterskim. Natomiast w Paryżu pod Łukiem Triumfalnym trumnę ze szczątkami nieznanego żołnierza spod Verdun złożono 28 stycznia 1921 roku.

AD

autor zdjęć: Dowództwo Garnizonu Warszawa, Sławek Kasper/IPN, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze


Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Sulechów z brygadą artylerii
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
MON zmienia system gotowości obronnej
Constans historii
Listopad z „Huraganem”
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Samotna placówka
Kosmiczny Bursztyn
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
ORP „Albatros” w akcji
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Wiceszef MON-u w Kijowie
„Ślązak” czeka na modernizację
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Ratunek pod ogniem
Ojcowie polskiej niepodległości
Gorący lipiec PKW Łotwa
Flanka pod strażą
Medalowy finisz strzelców
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
„Horyzont” przedłużony
Gladius, czyli polski miecz
Okno dla gigantów
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Więcej Piorunów i Jelczy
Vipery wracają do Czech
Abordaż z polskim wsparciem
Generał z cienia
Tak rodzą się piloci myśliwców
Pancerny poligon
Pancerny atak z wody
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Jak prowadzić Leoparda?
Sokół na ratunek w górach
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Medycy bojowi na poligonie
Road to Life
AI za sterami Gripena
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Cyberspecjaliści na poligonie
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Pokład okrętu… pod dachem
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Szlify na moście
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Promień nie do zniesienia
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Bombowiec na dnie Bałtyku
Roboty zamiast saperów
Złoto i brąz w sportach walki
Sprawdzian bielskich desantowców
„Kurs generalski” dla podoficerów
Zatrzymać masywny krwotok
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Flight into the Future
Nigdy nie zostawiamy swoich

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO