moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Polski karabin odnaleziony w USA

Karabin samopowtarzalny wz. 38M, skonstruowany przed wojną przez polskiego inżyniera Józefa Maroszka, był jednym z pierwszych tego typu na świecie. Do dziś zachowało się zaledwie kilka egzemplarzy tej broni. Jeden z nich wrócił właśnie do Polski ze Stanów Zjednoczonych, gdzie trafił w wyniku wojennych migracji. Można go oglądać w Muzeum Powstania Warszawskiego.


Polski karabin wz. 38M powstał w okresie międzywojennym. Jako broń samopowtarzalna umożliwiał danie dziesięciu strzałów bez przeładowywania. Ułatwiało to korzystanie z niego na polu walki. – Była to wówczas konstrukcja wyznaczająca nowe standardy w broni strzeleckiej piechoty – mówił Bogusław Winid, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystego przekazania zabytkowej broni Muzeum Powstania Warszawskiego.

– To eksponat niezwykle cenny, jeden z pierwszych tego typu karabinów na świecie, na ówczesne czasy absolutnie nowoczesny – dodał minister kultury Bogdan Zdrojewski. W polskich zbiorach był dotychczas tylko jeden niekompletny egzemplarz, który znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Prace nad karabinem rozpoczęły się w połowie lat 30. XX wieku. Skonstruował go polski inżynier Józef Maroszek na konkurs na nową broń strzelecką. Choć rozpoczęto seryjną produkcję, do wybuchu II wojny zdołano wyprodukować 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej karabiny wpadły w ręce okupanta. Do dzisiaj zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Kompletna broń o numerze 1019, przekazana Muzeum Powstania Warszawskiego, jest jednym z najlepiej zachowanych egzemplarzy.


Zabytek trafił do nas z USA. Na początku 2013 roku został tam wystawiony na aukcji internetowej przez prywatnego kolekcjonera Christophera Gąsiora, Amerykanina polskiego pochodzenia. Najprawdopodobniej jakiś amerykański żołnierz przywiózł broń do USA jako wojenny łup. Być może zabrał ją z magazynu w Niemczech, gdzie przechowywano egzemplarze zdobyte w Polsce we wrześniu 1939 roku.

Dzięki pomocy Ministerstwa Spraw Zagranicznych, polskiej ambasady w Waszyngtonie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego udało się sprowadzić karabin do kraju. Kolekcjoner w wyniku ugody sądowej otrzymał za nią 25 tys. dolarów rekompensaty z funduszu Muzeum Historii Polski, które jest teraz właścicielem zabytku.

Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski, wyjaśnia, że placówka nie ma na razie stałej siedziby, dlatego karabin będzie czasowo eksponowany w Muzeum Powstania Warszawskiego. Można go oglądać w części ekspozycji poświęconej walkom w 1939 roku.

* * * * *

Karabin samopowtarzalny wz. 38M powstał na konkurs rozpisany w połowie lat 30. przez Instytut Badań Materiałów Uzbrojenia. Chodziło o opracowanie polskiego karabinu samopowtarzalnego. Spośród dziewięciu zgłoszonych konstrukcji najlepsza okazała się broń kalibru 7,92 mm inżyniera Józefa Maroszka. Był to pierwszy polski karabin samopowtarzalny, automatycznie przeładowujący się po strzale. W 1938 roku prototyp został przetestowany i przyjęty do uzbrojenia wojska, po czym rozpoczęto produkcję przerwaną wybuchem wojny. Badacze oceniają, że do września 1939 roku w Zbrojowni nr 2 na warszawskiej Pradze zdołano wyprodukować zaledwie serię próbną 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej broń wpadła w ręce wroga, a po wojnie znaczną jej część zniszczono. Do dzisiaj zachowało się na świecie kilka sztuk tego karabinu: w Centralnym Muzeum Sił Zbrojnych w Moskwie, amerykańskim muzeum w Fairfax oraz trzy w kolekcjach prywatnych w USA i Niemczech.

* * * * *

Józef Maroszek, polski konstruktor broni, zatrudniony był przed wojną w Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Warszawie. W latach 1934–1935 opracował karabin przeciwpancerny wz. 35 Ur, a na przełomie lat 1938/1939 skonstruował karabin samopowtarzalny wz. 38M. Po wojnie pracował na Politechnice Warszawskiej.

REKLAMA

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. Muzeum Powstania Warszawskiego, Anna Dąbrowska

dodaj komentarz

komentarze

~Nikabrik
1397422440
Myślę, że to dobry moment, by zapytać, co z MSBS? Kiedy wreszcie zaczną trafiać do jednostek. Nie wystarczy zaprojektować broń na poziomie. Ona musi być w jednostkach liniowych.
E3-5B-02-5E

Most do współpracy
 
Ogromne zainteresowanie Soną
Rosyjskie zagrożenie w kosmosie
Pięcioro laureatów sportowego plebiscytu „Polski Zbrojnej”
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
Informacja Prasowa
Poprady dla zawiszaków
Pełne wynagrodzenie za kwarantannę
Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego, wystąp!
Na legionowskim szpitalu zatknięto wiechę!
Amerykanie zredukują swój kontyngent w Niemczech
Wyjątkowy CWIX
10 mln zł na zapomogi dla żołnierzy
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
„Defender” – pracowity poligon saperów
Groty z granatnikiem
„Karakal ’20”: wyzwanie w Nowej Dębie
Terytorialsi nie stracą dodatku
Zagłosuj na „Wydarzenie historyczne roku”
Generał „Grot” – pierwszy dowódca AK
Monte Cassino. Aby dobrze wyryć w pamięci
Żołnierze usuwają skutki powodzi
F-16 kończą misję w Estonii
Response to Emergency
Ubiory ochronne z Maskpolu
„Wojownik Niezłomny” wśród terytorialsów
Powstaną kolejne strzelnice
Fordy, a nie Nissany
Podchorążowie szkolą się na ORP „Iskra”
Polskie F-16 w ćwiczeniach „Ramstein Alloy 20”
Online z mistrzami sportu
Kim przekracza granice
Byli specjalsi mogą wracać do służby
16 sekund Liberatora
Ofensywa Tuchaczewskiego
Na WAT o cyberbezpieczeństwie
Prezydent Andrzej Duda w Białym Domu
Testament Polski Walczącej
Wyzwania polskiej prezydencji
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Na misjach święta inne niż zwykle
Wzmacnianie sojuszu polsko-amerykańskiego
Kajmany na gąsienicach
Prezydent Duda jedzie do USA
Amerykanie odmładzają F-16
Poćwicz online z siedmioma sportsmenkami
Laserowa artyleria US Army
Wojsko przeciw wirusowi
Wojskowi chemicy na „Defenderze”
Zostań w domu i czytaj „Polskę Zbrojną”
Nowa strategia z podpisem prezydenta
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Szef MON w Żelaznej Dywizji
Z misji żołnierze wrócili z koronawirusem
Nowe karabinki dla specjalsów
Polskie porty bardziej otwarte
Współzawodnictwo rozwija
Kawalerzyści na Jeziorze Solińskim
Diagilewo – ostatnia bitwa AK
Weterani w pasiece
Prezydent z wizytą w Drawsku
Poćwicz z mistrzami sportu wojskowego!
Z menażką na wakacje

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO