moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Polski karabin odnaleziony w USA

Karabin samopowtarzalny wz. 38M, skonstruowany przed wojną przez polskiego inżyniera Józefa Maroszka, był jednym z pierwszych tego typu na świecie. Do dziś zachowało się zaledwie kilka egzemplarzy tej broni. Jeden z nich wrócił właśnie do Polski ze Stanów Zjednoczonych, gdzie trafił w wyniku wojennych migracji. Można go oglądać w Muzeum Powstania Warszawskiego.


Polski karabin wz. 38M powstał w okresie międzywojennym. Jako broń samopowtarzalna umożliwiał danie dziesięciu strzałów bez przeładowywania. Ułatwiało to korzystanie z niego na polu walki. – Była to wówczas konstrukcja wyznaczająca nowe standardy w broni strzeleckiej piechoty – mówił Bogusław Winid, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystego przekazania zabytkowej broni Muzeum Powstania Warszawskiego.

– To eksponat niezwykle cenny, jeden z pierwszych tego typu karabinów na świecie, na ówczesne czasy absolutnie nowoczesny – dodał minister kultury Bogdan Zdrojewski. W polskich zbiorach był dotychczas tylko jeden niekompletny egzemplarz, który znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Prace nad karabinem rozpoczęły się w połowie lat 30. XX wieku. Skonstruował go polski inżynier Józef Maroszek na konkurs na nową broń strzelecką. Choć rozpoczęto seryjną produkcję, do wybuchu II wojny zdołano wyprodukować 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej karabiny wpadły w ręce okupanta. Do dzisiaj zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Kompletna broń o numerze 1019, przekazana Muzeum Powstania Warszawskiego, jest jednym z najlepiej zachowanych egzemplarzy.


Zabytek trafił do nas z USA. Na początku 2013 roku został tam wystawiony na aukcji internetowej przez prywatnego kolekcjonera Christophera Gąsiora, Amerykanina polskiego pochodzenia. Najprawdopodobniej jakiś amerykański żołnierz przywiózł broń do USA jako wojenny łup. Być może zabrał ją z magazynu w Niemczech, gdzie przechowywano egzemplarze zdobyte w Polsce we wrześniu 1939 roku.

Dzięki pomocy Ministerstwa Spraw Zagranicznych, polskiej ambasady w Waszyngtonie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego udało się sprowadzić karabin do kraju. Kolekcjoner w wyniku ugody sądowej otrzymał za nią 25 tys. dolarów rekompensaty z funduszu Muzeum Historii Polski, które jest teraz właścicielem zabytku.

Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski, wyjaśnia, że placówka nie ma na razie stałej siedziby, dlatego karabin będzie czasowo eksponowany w Muzeum Powstania Warszawskiego. Można go oglądać w części ekspozycji poświęconej walkom w 1939 roku.

* * * * *

Karabin samopowtarzalny wz. 38M powstał na konkurs rozpisany w połowie lat 30. przez Instytut Badań Materiałów Uzbrojenia. Chodziło o opracowanie polskiego karabinu samopowtarzalnego. Spośród dziewięciu zgłoszonych konstrukcji najlepsza okazała się broń kalibru 7,92 mm inżyniera Józefa Maroszka. Był to pierwszy polski karabin samopowtarzalny, automatycznie przeładowujący się po strzale. W 1938 roku prototyp został przetestowany i przyjęty do uzbrojenia wojska, po czym rozpoczęto produkcję przerwaną wybuchem wojny. Badacze oceniają, że do września 1939 roku w Zbrojowni nr 2 na warszawskiej Pradze zdołano wyprodukować zaledwie serię próbną 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej broń wpadła w ręce wroga, a po wojnie znaczną jej część zniszczono. Do dzisiaj zachowało się na świecie kilka sztuk tego karabinu: w Centralnym Muzeum Sił Zbrojnych w Moskwie, amerykańskim muzeum w Fairfax oraz trzy w kolekcjach prywatnych w USA i Niemczech.

* * * * *

Józef Maroszek, polski konstruktor broni, zatrudniony był przed wojną w Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Warszawie. W latach 1934–1935 opracował karabin przeciwpancerny wz. 35 Ur, a na przełomie lat 1938/1939 skonstruował karabin samopowtarzalny wz. 38M. Po wojnie pracował na Politechnice Warszawskiej.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. Muzeum Powstania Warszawskiego, Anna Dąbrowska

dodaj komentarz

komentarze

~Nikabrik
1397422440
Myślę, że to dobry moment, by zapytać, co z MSBS? Kiedy wreszcie zaczną trafiać do jednostek. Nie wystarczy zaprojektować broń na poziomie. Ona musi być w jednostkach liniowych.
E3-5B-02-5E

Cyberspecjaliści na poligonie
Pancerny poligon
Zatrzymać masywny krwotok
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Marsz z weteranem
Promień nie do zniesienia
Wiceszef MON-u w Kijowie
Pokład okrętu… pod dachem
ORP „Albatros” w akcji
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Generał z cienia
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Sulechów z brygadą artylerii
Więcej Piorunów i Jelczy
Flanka pod strażą
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Ratunek pod ogniem
Gorący lipiec PKW Łotwa
Bombowiec na dnie Bałtyku
MON zmienia system gotowości obronnej
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
„Kurs generalski” dla podoficerów
Constans historii
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Samotna placówka
Nigdy nie zostawiamy swoich
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Roboty zamiast saperów
Pancerny atak z wody
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Kosmiczny Bursztyn
Borsuki w Poznaniu
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Okno dla gigantów
Ojcowie polskiej niepodległości
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Flight into the Future
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Tak rodzą się piloci myśliwców
Road to Life
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Złoto i brąz w sportach walki
Jak prowadzić Leoparda?
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Szlify na moście
AI za sterami Gripena
Vipery wracają do Czech
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Gladius, czyli polski miecz
„Horyzont” przedłużony
Medalowy finisz strzelców
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Medycy bojowi na poligonie
„Ślązak” czeka na modernizację
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Sokół na ratunek w górach

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO