moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Polski karabin odnaleziony w USA

Karabin samopowtarzalny wz. 38M, skonstruowany przed wojną przez polskiego inżyniera Józefa Maroszka, był jednym z pierwszych tego typu na świecie. Do dziś zachowało się zaledwie kilka egzemplarzy tej broni. Jeden z nich wrócił właśnie do Polski ze Stanów Zjednoczonych, gdzie trafił w wyniku wojennych migracji. Można go oglądać w Muzeum Powstania Warszawskiego.


Polski karabin wz. 38M powstał w okresie międzywojennym. Jako broń samopowtarzalna umożliwiał danie dziesięciu strzałów bez przeładowywania. Ułatwiało to korzystanie z niego na polu walki. – Była to wówczas konstrukcja wyznaczająca nowe standardy w broni strzeleckiej piechoty – mówił Bogusław Winid, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystego przekazania zabytkowej broni Muzeum Powstania Warszawskiego.

– To eksponat niezwykle cenny, jeden z pierwszych tego typu karabinów na świecie, na ówczesne czasy absolutnie nowoczesny – dodał minister kultury Bogdan Zdrojewski. W polskich zbiorach był dotychczas tylko jeden niekompletny egzemplarz, który znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Prace nad karabinem rozpoczęły się w połowie lat 30. XX wieku. Skonstruował go polski inżynier Józef Maroszek na konkurs na nową broń strzelecką. Choć rozpoczęto seryjną produkcję, do wybuchu II wojny zdołano wyprodukować 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej karabiny wpadły w ręce okupanta. Do dzisiaj zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Kompletna broń o numerze 1019, przekazana Muzeum Powstania Warszawskiego, jest jednym z najlepiej zachowanych egzemplarzy.


Zabytek trafił do nas z USA. Na początku 2013 roku został tam wystawiony na aukcji internetowej przez prywatnego kolekcjonera Christophera Gąsiora, Amerykanina polskiego pochodzenia. Najprawdopodobniej jakiś amerykański żołnierz przywiózł broń do USA jako wojenny łup. Być może zabrał ją z magazynu w Niemczech, gdzie przechowywano egzemplarze zdobyte w Polsce we wrześniu 1939 roku.

Dzięki pomocy Ministerstwa Spraw Zagranicznych, polskiej ambasady w Waszyngtonie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego udało się sprowadzić karabin do kraju. Kolekcjoner w wyniku ugody sądowej otrzymał za nią 25 tys. dolarów rekompensaty z funduszu Muzeum Historii Polski, które jest teraz właścicielem zabytku.

Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski, wyjaśnia, że placówka nie ma na razie stałej siedziby, dlatego karabin będzie czasowo eksponowany w Muzeum Powstania Warszawskiego. Można go oglądać w części ekspozycji poświęconej walkom w 1939 roku.

* * * * *

Karabin samopowtarzalny wz. 38M powstał na konkurs rozpisany w połowie lat 30. przez Instytut Badań Materiałów Uzbrojenia. Chodziło o opracowanie polskiego karabinu samopowtarzalnego. Spośród dziewięciu zgłoszonych konstrukcji najlepsza okazała się broń kalibru 7,92 mm inżyniera Józefa Maroszka. Był to pierwszy polski karabin samopowtarzalny, automatycznie przeładowujący się po strzale. W 1938 roku prototyp został przetestowany i przyjęty do uzbrojenia wojska, po czym rozpoczęto produkcję przerwaną wybuchem wojny. Badacze oceniają, że do września 1939 roku w Zbrojowni nr 2 na warszawskiej Pradze zdołano wyprodukować zaledwie serię próbną 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej broń wpadła w ręce wroga, a po wojnie znaczną jej część zniszczono. Do dzisiaj zachowało się na świecie kilka sztuk tego karabinu: w Centralnym Muzeum Sił Zbrojnych w Moskwie, amerykańskim muzeum w Fairfax oraz trzy w kolekcjach prywatnych w USA i Niemczech.

* * * * *

Józef Maroszek, polski konstruktor broni, zatrudniony był przed wojną w Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Warszawie. W latach 1934–1935 opracował karabin przeciwpancerny wz. 35 Ur, a na przełomie lat 1938/1939 skonstruował karabin samopowtarzalny wz. 38M. Po wojnie pracował na Politechnice Warszawskiej.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. Muzeum Powstania Warszawskiego, Anna Dąbrowska

dodaj komentarz

komentarze

~Nikabrik
1397422440
Myślę, że to dobry moment, by zapytać, co z MSBS? Kiedy wreszcie zaczną trafiać do jednostek. Nie wystarczy zaprojektować broń na poziomie. Ona musi być w jednostkach liniowych.
E3-5B-02-5E

Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Sulechów z brygadą artylerii
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Wiceszef MON-u w Kijowie
MON zmienia system gotowości obronnej
Złoto i brąz w sportach walki
Ważne odkrycie na Westerplatte
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Więcej Piorunów i Jelczy
Promień nie do zniesienia
St. szer. spec. Kuklik na podium Dancon March
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Medalowy finisz strzelców
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Vipery wracają do Czech
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
AI za sterami Gripena
ORP „Albatros” w akcji
Pokład okrętu… pod dachem
Okno dla gigantów
Medycy bojowi na poligonie
Nieznany obiekt na terenie Polski
„Horyzont” przedłużony
Flight into the Future
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Amunicja do Szerszeni
Kosmiczny Bursztyn
Marsz z weteranem
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Ratunek pod ogniem
Jak prowadzić Leoparda?
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Constans historii
Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju
„Kurs generalski” dla podoficerów
Nigdy nie zostawiamy swoich
„Ślązak” czeka na modernizację
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Road to Life
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Flanka pod strażą
Rezerwy do wyszkolenia
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Bombowiec na dnie Bałtyku
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Zatrzymać masywny krwotok
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Ojcowie polskiej niepodległości
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Sokół na ratunek w górach
Borsuki w Poznaniu
Gorący lipiec PKW Łotwa
Kickbokserzy Bursztynowej Dywizji najlepsi
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Samotna placówka
Pancerny atak z wody
Pancerny poligon
Generał z cienia

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO