moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Monument pamięci

Warszawski Grób Nieznanego Żołnierza, miejsce państwowych uroczystości i ważny symbol pamięci, ma już 88 lat. 2 listopada 1925 roku złożono tutaj ciało nieznanego polskiego żołnierza, obrońcy Lwowa. Dziś płonie tu wieczny znicz, służbę pełni warta honorowa, a odwiedzić grób protokół dyplomatyczny nakazuje wszystkim zagranicznym delegacjom.


Pomysł budowy symbolicznego grobu upamiętniającego bezimiennych poległych żołnierzy narodził się po I wojnie. – W Polsce zabiegi o wybudowanie w Warszawie takiego pomnika-grobu podjęto w 1921 roku – mówi historyk Waldemar Strzałkowski, autor książek o Grobie Nieznanego Żołnierza.

Jednak dopiero cztery lata później na lokalizację grobu wybrano centralny punkt kolumnady warszawskiego Pałacu Saskiego, wówczas będącego siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

W listopadzie 1925 roku podczas specjalnej ceremonii sprowadzono z Cmentarza Obrońców Lwowa szczątki bezimiennego polskiego żołnierza. Pobojowisko, z którego ekshumowano jego ciało, wybrano w drodze losowania spośród 15 pól bitewnych z lat 1918–1920.

Szczątki nieznanego obrońcy Lwowa – 14-letniego ochotnika w maciejówce – 2 listopada 1925 r. spoczęły w zaprojektowanym przez rzeźbiarza Stanisława Ostrowskiego grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Prezydent Stanisław Wojciechowski zapalił przy grobie wieczny ogień, a pierwszą wartę zaciągnęli kombatanci powstania styczniowego.

– W okresie międzywojennym młode pary zaraz po ślubie składały tam kwiaty – opowiada Waldemar Strzałkowski. Jak dodaje, przed grobem obowiązywał też zwyczaj zdejmowania nakrycia głowy, a żołnierze przechodząc obok niego, salutowali.


Grób nie uniknął zniszczenia podczas wojny. Pod koniec 1944 roku wycofujące się z Warszawy niemieckie oddziały wysadziły w powietrze Pałac Saski. Ocalała tylko część arkad nad samym grobem. Po wkroczeniu polskich wojsk 17 stycznia 1945 roku żołnierze rozpalili przy jego gruzach ognisko. Honorową wartę zaciągnęły kobiety z 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater.

Monument odbudowano, odnawiając trzy środkowe arkady pałacu, i odsłonięto ponownie 9 maja 1946 roku. Komunistyczne władze dodały na nim tablice upamiętniające walki z okresu II wojny, usunęły za to przedwojenne płyty z nazwami pól bitewnych z lat 1914–1920.

Grób Nieznanego Żołnierza był potem kilkakrotnie remontowany, jednak najważniejsze zmiany nastąpiły po 1989 roku. Dzięki pracy zespołu pod kierunkiem Waldemara Strzałkowskiego, powołanego przez ówczesnego wiceministra obrony Bronisława Komorowskiego, 11 listopada 1990 roku na filarach grobu zamontowano kopie czterech tablic z 1925 roku. Odsłonięto też 14 nowych płyt, które upamiętniają 180 najważniejszych bitew w historii Polski. – To była jedna z najważniejszych chwil w historii grobu – uważa historyk.

– Dziś przy Grobie Nieznanego Żołnierza płonie wieczny znicz, a wartę honorową pełnią żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego WP – wylicza pomocnik dowódcy Garnizonu Warszawa ds. ceremoniału wojskowego płk Mariusz Kubarek. Protokół dyplomatyczny nakazuje odwiedzić grób wszystkim przybywającym do Polski delegacjom zagranicznym.

Obchodzone są tutaj też najważniejsze święta państwowe. Teraz wkoło grobu kończy się trwający od pół roku remont. Nowa nawierzchnia placu Marszałka Józefa Piłsudskiego ma być gotowa na uroczystości Święta Niepodległości 11 listopada.

* * * * *

Pomysł oddania hołdu poległym w walkach nieznanym żołnierzom narodził się po I wojnie światowej we Francji. Jednak pierwszy taki symboliczny grób powstał 11 listopada 1920 r. w Wielkiej Brytanii w londyńskim opactwie westminsterskim. Tego samo dnia do Paryża dotarł pociąg z ciałem nieznanego żołnierza spod Verdun, jednak grób pod Łukiem Triumfalnym nie był jeszcze wykończony. Trumnę umieszczono tam dopiero 28 stycznia 1921 r. W tym samym roku w podobny sposób uczczono poległych wojskowych w USA na waszyngtońskim cmentarzu Arlington.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Zbigniew Furman

dodaj komentarz

komentarze


Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi
Kampania wyborcza poza armią
Wywiad AK w służbie aliantów
Szef NATO w Warszawie
Tu się zadań nie wybiera
Legionowo – kolebka polskiego spadochroniarstwa
Mogiły bohaterów pod szczególną ochroną
Targi Air Fair 2019
Rodziny cichociemnych spotkały się w Warszawie
Uchylone wrota piekieł
Defilada 15 sierpnia w tym roku w Katowicach
Dołącz do zawodowców
Obrady Rady Unii Europejskiej
Zmiany w przepisach mundurowych
Wojownicy z 16 Dywizji Zmechanizowanej najlepsi w oktagonie
I poszli! Jak zawsze się bić!
St. szer. Radosław Zawrotniak drugi w Pucharze Świata
Fabryka dżihadystów
Bitwa o Monte Cassino we wspomnieniach Aleksandra Grobickiego
ORP „Lech” niósł pomoc ofiarom symulowanej kolizji na morzu
Specjalsi dołączyli do „Projektu Wojownik”
Modernizacja bombowców
Raport w sprawie reparacji od Niemiec
Ich zadanie – zdobyć informację
Weterani 2 Korpusu przynieśli nam wolność
Modernizacja floty powietrznej
F-16 wracają do Polski
MON planuje zwiększenie pomocy dla weteranów
„Dragon ’19” na lądzie, morzu, w powietrzu i w cyberprzestrzeni
Don’t Be Stupid, Don’t Get Killed
FENIXFS - ręczny inhibitor aerozolowy
ORP „Czajka” pomaga Łotyszom
Generałowie i olimpijczycy z „Sokoła”
WOT pomaga na Lubelszczyźnie
Podchorążowie szkolą się na Bielikach
Nowy batalion podhalańczyków
Bieg na Monte Cassino – coś więcej niż sport
75 lat temu Polacy zdobyli Monte Cassino. Cześć i chwała bohaterom!
Jelcze dla Wisły
Polki najszybsze w sztafecie 4x400 m
W Polsce uczczono żołnierzy gen. Andersa
Nie bądź głupi, nie daj się zabić
Region Without a Key
„Baltic Protector”
Zmiana warty na Mazurach
Jihadist Mill
22 maja 1919 – błękitna odsiecz Lwowa
Śmigłowiec na „Ślązaku”
My, Włosi zawsze będziemy kustoszami pamięci o polskich żołnierzach
Ostatnie dni na oświadczenia żołnierzy
Polacy na zawodach amerykańskich wojowników
Grupa Bojowa gotowa do unijnego dyżuru
W Warszawie rozmawiano o pokoju na Bliskim Wschodzie
Być krok przed Bielikiem
Kierunek: Afganistan
Szpadzistki bezkonkurencyjne w zawodach o Puchar Świata
Unijny dyżur grupy bojowej V4 w 2023 roku
Medale dla uczestników walk w Karbali
You Don’t Get to Choose Your Tasks Here

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO