moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Sztab Generalny – „kotwica obronności”

Powstał razem z niepodległą Polską. Od 95 lat jest jednym z najważniejszych ogniw w systemie bezpieczeństwa kraju. Sztab Generalny Wojska Polskiego to główna instytucja planowania operacyjnego i dowodzenia. Od przyszłego roku, po wprowadzeniu reformy kierowania armią, czekają go nowe zadania.

 

– Jest jak kotwica w systemie obronności. Sztab Generalny był i będzie, a z mądrości tej instytucji korzystają już kolejne pokolenia – mówił minister obrony Tomasz Siemoniak podczas konferencji z okazji 95. rocznicy utworzenia sztabu. Szef tej instytucji gen. broni Mieczysław Gocuł podkreślał, że historia sztabu jest nierozerwalnie związana z dziejami naszego państwa.

Powstał 25 października 1918 roku. Powołała go Rada Regencyjna Królestwa Polskiego, a pierwszym jego szefem został gen. Tadeusz Rozwadowski. Sztab Generalny szybko przejął najważniejsze w armii zadania. W latach 1921 – 1926 był główną instytucją wojska odpowiedzialną za dowodzenie i przygotowanie do działań wojennych. Podlegał wtedy Ministrowi Spraw Wojskowych. Jednak po przewrocie majowym w 1926 roku sztab podporządkowano nowoutworzonemu Generalnemu Inspektorowi Sił Zbrojnych. Od tego czasu pełnił jedynie rolę organu planistycznego na wypadek wojny, w czasie której miał przejąć rolę sztabu Naczelnego Wodza. Dwa lata później nazwę instytucji przemianowano na Sztab Główny.

Swoje znaczenie Sztab odzyskał w 1935 roku, kiedy przywrócono mu uprawnienia w sprawach organizacyjno-mobilizacyjnych wojska, a na czele instytucji stanął gen. bryg. Wacław Stachiewicz. – Sztab Główny zajmował się wtedy unowocześnianiem armii m.in. jej rozbudową oraz przygotowaniami obronnymi – mówi historyk dr Andrzej Czesław Żak, dyrektor Centralnego Archiwum Wojskowego.

Jednocześnie przygotowywano nowy plan mobilizacyjny, którego autorem był płk Józef Wiatr. – Plan się świetnie sprawdził, bo dzięki niemu we wrześniu tajnie zmobilizowano dwie trzecie armii – przypomina dr Andrzej Wesołowski, zastępca dyrektora Centralnego Archiwum Wojskowego.

Wraz z wybuchem wojny Sztab Główny przekształcono w Sztab Naczelnego Wodza. Doktor Żak wyjaśnia, że instytucja była gotowa do wojny, ale nasza armia walcząc z dwoma potężnymi przeciwnikami nie miała szans na wygraną. Działalność sztabu zakończyła się 18 września 1939 roku gdy, jego kierownictwo zostało zatrzymane po przekroczeniu rumuńskiej granicy.

 

Instytucja utworzona na wzór sztabu działała do końca wojny w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie – we Francji i Anglii. Była sztabem Naczelnym Wodza gen. Władysława Sikorskiego.

8 sierpnia 1944 roku w Lublinie rozpoczęto organizować Sztab Główny Wojska Polskiego w ramach Naczelnego Dowództwa. Rok później przemianowano go na Sztab Generalny, główny organ dowodzenia Ministra Obrony Narodowej, któremu podlegał bezpośrednio szef Sztabu Generalnego. Zadaniem instytucji było opracowywanie planów obrony państwa, a także koordynacja działalności resortów cywilnych i urzędów centralnych na rzecz obronności.

Kiedy po przemianach ustrojowych po 1989 roku oddzielono funkcje dowodzenia wojskiem od politycznego kierowania resortem obrony, sztab stał się organem dowodzenia. Podporządkowano mu wszystkie rodzaje sił zbrojnych. Zajmował się też przygotowaniem armii do wstąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego.

1 stycznia 2014 roku, gdy wejdzie w życie reforma systemu kierowania i dowodzenia armią, Sztab Generalny zostanie przekształcony w instytucję planowania. Teraz za pośrednictwem szefa sztabu minister obrony kieruje armią, jednak nowe przepisy zakładają, że Sztab zajmie się planowaniem strategicznym i opracowywaniem wieloletnich programów rozwoju sił zbrojnych. Będzie też instytucją doradzająca ministrowi obrony.

„Sztab pozostanie najważniejszym i najwyższym strategicznym organem w Siłach Zbrojnych” – napisał prezydent Bronisław Komorowski w liście do uczestników jubileuszowej konferencji. Podkreślił, że przywrócona zostanie główna funkcja sztabu, czyli instytucji pracującej nad strategią modernizacji armii. Minister Siemoniak zapewnia, że rola sztabu zmieni się, ale nie zmaleje.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Arch. PZ

dodaj komentarz

komentarze


Nigdy nie zostawiamy swoich
Abordaż z polskim wsparciem
MON zmienia system gotowości obronnej
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Listopad z „Huraganem”
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Medycy bojowi na poligonie
Ojcowie polskiej niepodległości
Gladius, czyli polski miecz
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Pancerny atak z wody
„Horyzont” przedłużony
Gorący lipiec PKW Łotwa
Więcej Piorunów i Jelczy
Logistyczny kręgosłup „Koalicja 26.2”
Szkoły zasilają armię
Nowe-stare wcielenie „Błyskawicy"
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Generał z cienia
Promień nie do zniesienia
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Constans historii
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Stałe miejsce Polski w ETAP
Najpopularniejszy z „armii mistrzów”
Ratunek pod ogniem
Złoto i brąz w sportach walki
Okno dla gigantów
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Pokład okrętu… pod dachem
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Artyleria wsparta bezzałogowcami
Z wojska do biznesu
Flight into the Future
Modelowy test na poligonie
Sprawdzian bielskich desantowców
Szlify na moście
Tak rodzą się piloci myśliwców
Wojna, której nie widać
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Roboty zamiast saperów
Bombowiec na dnie Bałtyku
Flanka pod strażą
Samotna placówka
„Kurs generalski” dla podoficerów
Ratunek dla rannego nadleciał z powietrza
Wiceszef MON-u w Kijowie
Zatrzymać masywny krwotok
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Medalowy finisz strzelców
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Cyberspecjaliści na poligonie
AI za sterami Gripena
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO