moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Na straży historii

Upamiętnienie węgierskich żołnierzy, którzy pomagali powstańcom warszawskim, poszukiwania pozostałości po ostatniej bitwie Żelaznej Dywizji z września 1939 roku, odnalezienie szczątków żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) pomordowanych przez Sowietów oraz organizacja obchodów 80. rocznicy bohaterskich walk w obronie Wizny – to niektóre tegoroczne plany Stowarzyszenia „Wizna 1939”.

– Nasz cel to przywracanie pamięci o bohaterskich żołnierzach, dziś często zapomnianych, odnajdywanie ich mogił, godne pochowanie i upamiętnienie ich walki – mówi kpt. Marcin Sochoń, wiceprezes wołomińskiego Stowarzyszenia „Wizna 1939”, a jednocześnie oficer sekcji wychowawczej Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu.

W tym roku Stowarzyszenie planuje przeprowadzenie kilku akcji poszukiwawczych. Z pierwszymi pracami chcą ruszyć już na wiosnę. Wówczas pasjonaci historii wspólnie z ekipą programu „Było, nie minęło – Kronika Zwiadowców Historii”, będą poszukiwać w pobliżu Warszawy zapomnianych mogił żołnierzy węgierskich.

REKLAMA

Dwa bratanki

Węgrzy – choć oficjalnie pozostawali w sojuszu z Niemcami – potajemnie wspierali Polaków, także podczas powstania warszawskiego. Przepuszczali przez swoje pozycje partyzantów, ostrzegali o planowanych atakach niemieckich, przekazywali leki, żywność, broń i amunicję. Zdarzały się także dezercje i przyłączanie się Węgrów do jednostek powstańczych. Część sprzyjających Polakom Węgrów zginęła podczas walk lub została rozstrzelana przez Niemców, a ich groby znajdują się m.in. w Podkowie Leśnej, Raszynie czy Markach. – Takich mogił jest więcej, także w lasach w okolicach Ossowa, Ząbek i Wołomina, od mieszkańców mamy przekazy o trzech takich miejscach, ale może być ich więcej – mówi kpt. Sochoń.

Członkowie Stowarzyszenia chcą te prowizoryczne mogiły odszukać, otoczyć opieką, a w niektórych przypadkach ekshumować szczątki węgierskich żołnierzy i pochować ich na cmentarzu w Wołominie. – Naszą inicjatywę popiera resort obrony Węgier – zaznacza wiceprezes.

Ekipa Stowarzyszenia będzie też kontynuować poszukiwania rozpoczęte w poprzednich latach w gminie Andrzejewo w województwie mazowieckim. Na tamtejszych terenach we wrześniu 1939 roku ostatnie walki stoczyła 18 Dywizja Piechoty zwana Żelazną. Polscy żołnierze, otoczeni przez nieprzyjaciela na polach Andrzejewa i Łętownicy 12 września, bezskutecznie próbowali przerwać niemieckie okrążenie.

Pasjonaci historii szukają na tych terenach militariów i śladów walk pozwalających ustalić przebieg bitwy, miejsca, w których żołnierze próbowali się przebijać i gdzie ginęli. – To ostatni moment, aby zarejestrować opowieści i wspomnienia miejscowej ludności oraz zabezpieczyć znajdujące się w ziemi pozostałości po bitwie – tłumaczy oficer. Notabene, powstająca w Siedlcach 18 Dywizja Zmechanizowana dziedziczyć będzie tradycje przedwojennej jednostki. Stowarzyszenie chce nawiązać stałą współpracę z jednostką.

Mogiły w lasach

Dotychczas podczas prac prowadzonych od 2017 roku w ramach wspólnego projektu Stowarzyszenia i gminy Andrzejewo znaleziono m.in. łuski od naboi, części polskiego nieśmiertelnika, a pod koniec listopada 2017 roku natrafiono na zbiorową mogiłę dziesięciu polskich żołnierzy. Okazało się, że nie byli to obrońcy z 1939 roku, ale ochotnicy 201 Pułku Piechoty, którzy 4 sierpniu 1920 roku stoczyli pod Paprocią i Pęchratką koło Zambrowa bitwę z bolszewikami. Dzięki pracy członków Stowarzyszenia szczątki żołnierzy ekshumowano i pochowano w kwaterze wojennej na cmentarzu w Szumowie koło Zambrowa.

– Chcemy dalej prowadzić prace terenowe w miejscu bitwy z 1920 roku, spodziewamy się znaleźć tam pozostałości po walkach z bolszewikami oraz kolejne miejsca spoczynku polskich żołnierzy – mówi kpt. Sochoń. Jak dodaje, ekspedycje poprzedzone są kwerendą archiwalną oraz rozmowami z okolicznymi mieszkańcami i poszukiwaniem lokalnych przekazów dotyczących zapomnianych polskich mogił.

Kolejny projekt, który Stowarzyszenie chciałoby kontynuować, to poszukiwania żołnierzy 4 kompanii Batalionu Fortecznego „Sarny” Korpusu Ochrony Pogranicza w miejscowości Tynne na terenie obecnej Ukrainy. Żołnierze ci po 17 września 1939 roku przez kilka dni stawiali opór sowieckiemu najeźdźcy. Kilkuset z nich zginęło, a część wziętych do niewoli Polaków została rozstrzelana przez Sowietów w nieznanym miejscu.

Pasjonaci historii i wolontariusze ze straży granicznej podczas wcześniejszych ekspedycji zlokalizowali prawdopodobne miejsca rozstrzelania Polaków, a w 2015 roku odnaleźli pierwsze szczątki polskich żołnierzy. – Teraz chcielibyśmy tam wrócić, odszukać prochy kolejnych Polaków rozsiane po lasach i godnie ich pochować, wszystko jednak zależy od zgody strony ukraińskiej na nasze prace – mówi wiceprezes.

Stowarzyszenie w tym roku planuje też zorganizować, m.in. wspólnie z gminą Wizna, szczególnie uroczyste obchody 80. rocznicy obrony odcinka „Wizna”. Polska załoga pod dowództwem kpt. Władysława Raginisa od 7 do 10 września 1939 roku w nierównej walce stawiała tam opór siłom XIX Korpusu Pancernego gen. Heinza Guderiana. – Zamierzamy w szczególny sposób uczcić pamięć obrońców Wizny oraz poległych oficerów: kpt. Raginisa i por. Stanisława Brykalskiego, dowódcy artylerii, ale na razie nie chcemy zdradzać szczegółów naszych planów – dodaje kpt. Sochoń.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Arch. Stowarzyszenia Wizna 1939

dodaj komentarz

komentarze


Żołnierze z medalami w biegach przełajowych
Podpułkownik „Sokole Oko”
Kampania wyborcza poza armią
Leopardy w pułapce
Polscy biatloniści wygrali wojskowe zawody
Alarm dla Jastrzębi
Ostatnie dni na oświadczenia żołnierzy
Zwiadowcy wkroczyli do miast
Wojna w świętym mieście, epilog
Irackie zapiski gen. Bieńka
Szef MON-u z wizytą w Chorwacji
Wsparcie Państwa Podziemnego dla zrywu w getcie
Tryumf w cieniu Jałty
Panie bez taryfy ulgowej
Kontrola zbrojeń w polskich jednostkach
„Sophia” z nową zmianą
Życzenia od zwierzchnika sił zbrojnych i szefa MON
Wilno w polskich rękach
Region Without a Key
Komandosi uczcili we Włoszech swoich poprzedników
W Warszawie rozmawiano o pokoju na Bliskim Wschodzie
Szef NATO w Warszawie
Jaki sprzęt zobaczymy na defiladzie?
Czołgi błota się nie boją
Błękitna Armia przybywa do Polski
Cel – bezpieczna Europa
Prezydent Duda z wizytą na Bałkanach
MON planuje zwiększenie pomocy dla weteranów
Do Dęblina przylecą nowe Bieliki
Kurier podziemnego państwa
„Marsz ’19”. Systemy rakietowe wyjechały na ulice
Jakie egzaminy dla kandydatów na podchorążych
Selekcja do Agatu. Zobacz sam!
Bliski Wschód. Region bez klucza
Wodowanie „Artemisa”
Tarcza przeciwko agresji
Leopards in a Trap
Remont „Piasta” na finiszu
„Bukowo” u brzegów Łotwy
Mogiły bohaterów pod szczególną ochroną
Defilada 3 maja: formacje mundurowe
Natowscy żołnierze w Dolinie Rospudy
Premier złożył żołnierzom życzenia świąteczne
Żołnierskie podium mistrzostw Polski w maratonie
Bieliki wystartowały. Za sterami podchorążowie
Zajrzyj do poniemieckich bunkrów
Umowa offsetowa na śmigłowce ZOP/CSAR
Żołnierze WOT-u na litewskich zawodach
Minister Błaszczak w Drawsku Pomorskim
Ducha nie wolno tracić
Bohater Yoga
Załoga „Kaszuba” zdała test z obsługi nowej armaty
Defilada 3 maja. Kogo zobaczymy na Wisłostradzie?
Sukcesy biegających żołnierzy
Unijny dyżur grupy bojowej V4 w 2023 roku
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi
Okręty zespołu NATO ćwiczą z polską marynarką

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO