moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Żegnamy bohatera. Zmarł gen. Brochwicz-Lewiński, ps. „Gryf”

Należał do Batalionu AK „Parasol”. W powstaniu warszawskim dowodził legendarną obroną Pałacyku Michla na Woli. Młodzież chętnie słuchała jego wspomnień, tak jak żołnierze wojsk specjalnych, którzy przyjęli go wręcz w swoje szeregi. Dziś w nocy, we śnie, zmarł gen. bryg. Janusz Brochwicz-Lewiński „Gryf”. Minister obrony wystąpił o pośmiertny awans oficera.


– Wspomnień generała można było słuchać godzinami. Opowiadał nam, przy kieliszku sherry, które uwielbiał, między innymi o obronie Pałacyku Michla. Posługiwał się wtedy bardzo fachową terminologią, co świadczy o tym, że był przede wszystkim żołnierzem – mówi dowódca zespołu bojowego z Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca. – Był honorowym członkiem naszej jednostki. Dziś czujemy się tak, jakbyśmy stracili jednego z nas – podkreśla.

– Ciepło, życzliwość i dobro, które biły od generała, sprawiały, że człowiek czuł się przy nim spokojnie. A gdy jeszcze wziąć pod uwagę opowiadane przez niego niezwykle ciekawe historie z jego życia, to spotkanie z nim było bezcennym doświadczeniem – mówi Izabela Borańska-Chmielewska, redaktor naczelna miesięcznika „Polska Zbrojna”. Generał był honorowym gościem zeszłorocznej gali z okazji 95-lecia „Polski Zbrojnej”. – Był inspiracją i wzorem dla wielu młodych ludzi, dla żołnierzy. Ujmował skromnością i umiłowaniem ojczyzny. Sądzę jednak, że nie zdążyliśmy wystarczająco dużo nauczyć się od tego bohatera, że ta strata jest ogromna i bardzo bolesna – dodaje redaktor naczelna.

Tradycja rodzinna

Generał brygady Janusz Brochwicz-Lewiński, ps. „Gryf”, urodził się 17 września 1920 roku w Wołkowysku. Wstąpił do wojska, bo tak nakazywała rodzinna tradycja. Wśród jego bliskich – jak wspominał w wywiadzie dla „Polski Zbrojnej” – było bowiem „wielu generałów i pułkowników, posłów do Sejmu, senatorów, a w dawnych wiekach – także kardynałów, biskupów, przybocznych rycerzy królowej Jadwigi”.

30 sierpnia 1939 roku został wezwany do 76 Pułku Piechoty i wyruszył na front. W marcu 1944 roku włączono go do Batalionu Armii Krajowej „Parasol”, który sformował cichociemny mjr Adam Borys wraz z harcerzami Szarych Szeregów. Tuż po wybuchu powstania warszawskiego, 5 sierpnia 1944 roku, „Gryf” dowodził legendarną obroną Pałacyku Michla na Woli. Trzy dni później, podczas walk na cmentarzu ewangelickim na Woli, został ciężko ranny w szczękę, co wyeliminowało go z dalszej bitwy. Po kapitulacji powstania trafił do niemieckiej niewoli. Po wojnie przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Wstąpił do armii brytyjskiej, gdzie służył między innymi w elitarnych brytyjskich jednostkach komandosów oraz w wywiadzie. Jako agent wywiadu działał również w Palestynie i Sudanie. Do Polski wrócił w 2002 roku.

Pamięć o powstaniu

– Jak wróciłem do kraju, to na Woli nie było ani jednej tabliczki, pomnika. Nikt nie wiedział, gdzie co było – mówił w sierpniu ubiegłego roku ministrowi Antoniemu Macierewiczowi, nawiązując do miejsc powstańczych walk. – Spotykałem się wówczas z przewodnikami, wycieczkami. Mówiłem im, co i gdzie miało miejsce. My walczyliśmy o każdy kamień, który upamiętnia powstanie warszawskie – zaznaczał.

Mimo sędziwego wieku gen. Brochwicz-Lewiński chętnie dzielił się bowiem wspomnieniami z czasów powstańczych. – Muszę przyznać, że gdy po 58 latach emigracji wróciłem do Polski, byłem trochę zaskoczony zainteresowaniem, jakie budziłem wśród młodych ludzi. Odbywałem wiele spotkań, zapraszały mnie szkoły i drużyny harcerskie oraz młodzież wojskowa – opowiadał w wywiadzie dla „Polski Zbrojnej”. Szymon Rębisz, student Akademii Marynarki Wojennej, właśnie „Gryfowi” poświęcił swoją pracę, nagrodzoną w konkursie literackim „PZ”. „Legendarny obrońca Pałacyku Michla z pewnością na wiele lat pozostanie niedoścignionym wzorem dla nas żołnierzy. Wzorem tego, jakimi wartościami w życiu należy się kierować i jakim być człowiekiem, zarówno podczas służby, jak i po niej” – pisał o generale.



Ramię w ramię z komandosami

O „Gryfie” nigdy nie zapomnieli też żołnierze wojsk specjalnych. Komandosi z Lublińca, którzy dziedziczą tradycje batalionu „Parasol”, cały czas utrzymywali z nim kontakt. „Gryf” bywał na uroczystościach, które organizowali. – Ze względów zdrowotnych nie mógł uczestniczyć osobiście w ostatnich obchodach naszego święta, ale mogliśmy się z nim skontaktować dzięki wideokonferencji – mówi jeden z komandosów. Wspomina, że generał zawsze starał się przekazać żołnierzom coś od siebie. Ostatnio wojskowi otrzymali flagę i godło z dedykacją. Ale te spotkania z komandosami były bardzo ważne również dla samego „Gryfa”. – Widziałem w nich ten sam zapał do walki i szacunek do munduru, który mi także towarzyszył w młodości – mówił po jednym z nich.

Ojczyzna zawsze była dla niego najważniejsza. – Generał był bardzo dobrze zorientowany w sytuacji politycznej. Wiedział, co dzieje się w kraju i poza jego granicami. Wydaje mi się, że czekał na to, aż Polska stanie się tym krajem, do jakiego chciał wrócić – relacjonuje żołnierz JWK.

Kolejny awans

Za swoje zasługi Janusz Brochwicz-Lewiński otrzymał wiele odznaczeń, między innymi: Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych i złoty medal „Za zasługi dla obronności kraju”. Nominację na generała brygady otrzymał od prezydenta Lecha Kaczyńskiego w 2008 roku.



Zwierzchnik sił zbrojnych Andrzej Duda w 2015 roku z okazji Narodowego Święta Niepodległości odznaczył „Gryfa” Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Dziś minister obrony narodowej Antoni Macierewicz złożył wniosek do prezydenta Andrzeja Dudy o pośmiertny awans Brochwicz-Lewińskiego na stopień generała dywizji.

Generał Janusz Brochwicz-Lewiński, ps. „Gryf”, zmarł dziś w nocy, we śnie. Pogrzeb oficera odbędzie się w przyszłym tygodniu.

REKLAMA

MM

autor zdjęć: Łukasz Grzella, Michał Niwicz, Piotr Molecki/KPRM

dodaj komentarz

komentarze


Od 2018 roku będą nowe książeczki wojskowe
ALIS – cyfrowa rewolucja w lotnictwie wojskowym
Pobiegną Tropem Wilczym
Morskie ćwiczenia NATO pod rozkazami polskich oficerów
Swój czy obcy?
Na wojnie informacyjnej
Dzień otwarty w dęblińskiej uczelni
Wielki, amerykański, przetarg na samoloty szkolne
Nowe, lepiej uzbrojone Strykery dla US Army
Sprzęt ochronny dla żołnierzy
Tak uczcimy pamięć żołnierzy niezłomnych
Nowe szkolenia medyków pola walki
Nowe armaty dla „Ślązaka”
Pułkownik Łukasz Przybylski, weteran trzech powstań
Atak terrorystyczny – jak przetrwać?
Patrioty z polskimi podzespołami
Poszukiwany następca RPG-7
Zawodnicy z wrocławskiego WZS szykują się do mistrzostw
IPN bada przyczynę śmierci żołnierza w grudniu 1970
F-16 polecą na Litwę
Posłowie dyskutowali o natowskich wojskach w Polsce
Priorytety MON-u w 2017 roku
Michał Jach: Wzmocnimy obronę wschodniej Polski
„Wilk” na poligonie
Żołnierze spod znaku klonowego liścia
Zlot kolekcjonerów broni palnej
Jak w odrodzonej Polsce powstawały mapy morskie
WBH wspiera Muzeum Żołnierzy Wyklętych
Więcej wojska w Białymstoku
Czernicki okrętem flagowym zespołu NATO
Certyfikat NATO dla bydgoskiego centrum
W deszczu i błocie rywalizowali o tytuł najlepszego
Polowa szkoła wojowania
Bombą głębinową w okręt podwodny
Fregata wróciła z ćwiczeń w Norwegii
Arabia Saudyjska. Nadlatują F-15SA
„Bison Drawsko 2017”: Tarantina pokonana
Powołanie do WOT krok po kroku
Minister Macierewicz podsumował rok w MON
Zmodernizowana Anakonda
Po Pucharze Świata czas na igrzyska
„Bison Drawsko”, czyli sztuka walki również z… mrozem
Ostatnie piętro izraelskiej tarczy
Rekord Zimnara w Lublińcu
Polska – Kanada 6:1, ale w ćwierćfinale Syria i Egipt
ORP „Czernicki” na Morzu Tyrreńskim
Brązowy medal biatlonowej pary
Inżynieria strachu
Rok lotniczych wyzwań
AWACS na lotnisku w Warszawie
Operacja „Adolphus”, czyli pierwszy skok
Szkolenia i kursy dla terytorialsów
„Zima-17”: sprawdzian nowego systemu dowodzenia armią
Pieniądze dla żołnierzy WOT
Śmigłowcowy przetarg pod lupą CBA

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO