moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
IPN zidentyfikował bohaterów podziemia

Szczątki Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, legendarnego dowódcy oddziałów partyzanckich oraz ośmiu innych żołnierzy podziemia antykomunistycznego zidentyfikowano na podstawie badań DNA. Wcześniej wydobyto je z bezimiennych grobów na warszawskich Powązkach. Kolejne nazwiska poznamy prawdopodobnie zimą tego roku.

Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”

− Jestem szczęśliwa, że kości mojego narzeczonego, mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, zostały odnalezione i będzie miał prawdziwy grób – mówiła Lidia Lwow-Eberle ps. „Lala” w czasie uroczystości w Instytucie Pamięci Narodowej. Pani Lidia była łączniczką i sanitariuszką oddziału Łupaszki i została razem z nim aresztowana w 1948 r. – Ostatni raz widzieliśmy się w celi więzienia mokotowskiego w Warszawie miesiąc przed jego rozstrzelaniem. Mówił, że jeśli zginie, mam uczyć się i wyjść za mąż. I tak zrobiłam – opowiada pani Lidia.

– Dziś osoby, które miały zostać wymazane z historii, wracają do naszej świadomości – podkreślał Łukasz Kamiński, prezes IPN na konferencji, na której ogłoszono kolejne nazwiska zidentyfikowanych ofiar terroru komunistycznego. Jak podało IPN, poza Łupaszką ustalono dane Władysława Borowica, Henryka Borowego-Borowskiego, Hieronima Dekutowskiego, Zygfryda Kulińskiego, Józefa Łukaszewicza, Henryka Pawłowskiego, Wacława Walickiego i Ryszarda Widelskiego. Wszyscy zostali zamordowali w latach 40. i 50. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Jak opowiadał dr Krzysztof Szwagrzyk, pełnomocnik prezesa IPN ds. poszukiwań miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego, więźniowie pochowani byli w zbiorowych dołach, wszyscy zostali zamordowani strzałem w tył głowy.

– To dla mnie ważny dzień, całe dzieciństwo słyszałam o bracie mojej mamy, a dziś mogę podziękować osobom, które odnalazły jego szczątki – mówiła po odebraniu noty identyfikacyjnej Krystyna Frąszczak, siostrzenica mjr. Hieronima Dekutowskiego.


Rektor Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Andrzej Ciechanowicz tłumaczył, że identyfikacja była możliwa dzięki analizie DNA i pobraniu materiału genetycznego do porównań od rodzin zamordowanych. Przy identyfikacji naukowcy z IPN współpracowali też ze specjalistami z Zakładu Medycyny Sądowej we Wrocławiu oraz Instytutu Ekspertyz Sądowych z Krakowa. – Prace trwają, prawdopodobnie zimą przedstawimy kolejne nazwiska – zdradził dr Szwagrzyk.

Dotąd badaczom z IPN udało się odnaleźć na tzw. Łączce na warszawskich Wojskowych Powązkach szczątki ok. 200 ofiar komunistycznego terroru. W okresie stalinowskim grzebano tutaj w bezimiennych mogiłach więźniów zamordowanych przez UB w areszcie przy ulicy Rakowieckiej. Byli wśród nich przywódcy Polskiego Państwa Podziemnego, powstańcy warszawscy i żołnierze powojennego podziemia niepodległościowego.

Do tej pory udało się zidentyfikować 16 z ekshumowanych osób. Nie odnaleziono na razie takich legendarnych postaci jak gen. August Emil Fieldorf „Nil” – szef Kedywu Komendy Głównej AK, rotmistrz Witold Pilecki – dobrowolny więzień i organizator ruchu oporu w Auschwitz, ppłk Łukasz Ciepliński – przywódca Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Prace ekshumacyjne na Łączce prowadzone są w ramach projektu „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944−1956”. Finansuje go Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

* * * * *

Władysław Borowiec ps. „Żbik”, żołnierz Armii Krajowej. Brał udział w wojnie obronnej 1939 r. Potem aktywnie uczestniczył w konspiracji. Po zakończeniu II wojny światowej zatrudnił się w poznańskiej Delegaturze Biura Rewindykacji i Odszkodowań Wojennych jako księgowy. Przeniesiony do berlińskiej placówki biura, gdzie pełnił tę samą funkcję, a następnie był tłumaczem z języka angielskiego. 29 listopada 1947 r. zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 4 sierpnia 1948 r. skazany na karę śmierci. Zamordowany 25 września 1948 r.
Por. Henryk Borowy-Borowski ps. „Trzmiel”. Uczestnik wojny obronnej 1939 r. W latach 1942–1944 żołnierz Okręgu Wileńskiego AK, w ramach którego służył w grupie wywiadowczej, zorganizowanej do walki z sowietyzacją ziem polskich. Następnie wszedł w skład komendy eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, w której pełnił funkcję kierownika komórki kontrwywiadowczej. Aresztowany 28 czerwca 1948 r. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie skazany na karę śmierci wraz z mjr. Zygmuntem Szendzielarzem „Łupaszką”. Zamordowany 8 lutego 1951 r.
Mjr Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”, oficer Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, kawaler Orderu Virtuti Militari. Walczył we Francji w szeregach 2 Dywizji Strzelców Pieszych, potem ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Został tam zaprzysiężony na „cichociemnego”. We wrześniu 1943 r. przerzucony na teren Polski. Dowodził m.in. oddziałem dywersyjnym Kedywu w Inspektoracie Rejonowym Lublin-Puławy AK. Po ogłoszeniu przez komunistów amnestii w lutym 1947 r. zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych i w czerwcu ujawnił się. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 15 września 1948 r. skazany na siedmiokrotną karę śmierci. Zamordowany 7 marca 1949 r.
Zygfryd Kuliński ps. „Albin”, żołnierz Ruchu Oporu Armii Krajowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Służył w oddziale por. Franciszka Majewskiego „Słonego”. Przydzielony do oddziału Wiktora Stryjewskiego „Cacki”, w latach 1946–1949 brał udział w wielu akcjach przeciwko placówkom UB i MO. Zatrzymany 8 lutego 1949 r. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 29 marca 1950 r.
Józef Łukaszewicz ps. „Walek”, „Kruk”, żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych. Uczeń gimnazjum i liceum im. Leopolda Lisa-Kuli na Pradze w Warszawie. Od marca 1948 r. w strukturach Narodowych Sił Zbrojnych Rejon Mrozy. Służył w oddziale Zygmunta Rześkiewicza „Grota”, „Parabelki”, a następnie Zygmunta Jezierskiego „Orła”, które przeprowadziły kilka akcji bojowych przeciw grupom UB i KBW na terenie powiatu Mińsk Mazowiecki. Zatrzymany 4 czerwca 1948 r. w Grodzisku. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 14 maja 1949 r.
Henryk Pawłowski ps. „Henryk Orłowski”, żołnierz Armii Krajowej, kurier Rządu RP na Uchodźstwie. W czasie wojny służył w 26 Pułku Piechoty AK, gdzie pełnił funkcję dowódcy drużyny. W lipcu 1944 r. wraz z całym oddziałem przymusowo wcielony do Armii Czerwonej, następnie skierowany do szkoły lotniczej w Kraśniku. W listopadzie 1944 karnie zesłany do kopalni węgla w ZSRR za szerzenie antysowieckiej propagandy w szeregach wojska. Po powrocie do kraju, w 1946 r. przekroczył granicę polsko-niemiecką i dotarł do angielskiej strefy okupacyjnej. Od lutego 1946 do maja 1947 r. pełnił funkcję kuriera władz polskich w Londynie. 25 lutego 1948 r. został zatrzymany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie uznał go winnym działalności szpiegowskiej na rzecz Rządu RP na Uchodźstwie i skazał na karę śmierci. Zamordowany 3 lutego 1949 r.
Mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, dowódca V Wileńskiej Brygady Armii Krajowej oraz oddziałów partyzanckich eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, następnie Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK, kawaler Krzyża Virtuti Militari. Od 1940 r. współtworzył konspiracyjne struktury na Wileńszczyźnie. Dowodził V Brygadą Wileńską AK. Odtworzył ją w kwietniu 1945 r. na Białostocczyźnie, a w 1946 r. na obszarze północnej Polski. Od wiosny 1947 r. ukrywał się. Aresztowany 30 czerwca 1948 r. na Podhalu. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 8 lutego 1951 r.
Por. Wacław Walicki ps. „111”, oficer Komendy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej. W konspiracji ZWZ/AK od 1939 r. jako oficer wywiadu Dzielnicy „D” konspiracyjnego Garnizonu m. Wilna, następnie oficer informacyjny sztabu Inspektoratu „A” i zgrupowania partyzanckiego ppłk. Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego”. W ramach działalności Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK stworzył i kierował własną siatką konspiracyjną, składającą się z wileńskiej młodzieży. Aresztowany 23 czerwca 1948 roku. Wyrok śmierci wykonano 22 grudnia 1949 r.
Ryszard Widelski ps. „Irydion”, żołnierz Armii Krajowej, Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Pełnił w strukturach AK funkcję dowódcy plutonu w Obwodzie Praga. Żołnierz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość od grudnia 1945 r. Od połowy 1946 roku kierował siatką wywiadowczą Obszaru Centralnego, a następnie IV Zarządu Głównego WiN w Warszawie o kryptonimie „Syrena”, „Wisła”. Aresztowany 10 lutego 1948 r. w Warszawie. 27 października 1948 Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na karę śmierci. Zamordowany 28 stycznia 1949 r.
Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Piotr Gajewski / IPN

dodaj komentarz

komentarze


Polki najszybsze w sztafecie 4x400 m
 
Szpadzistki bezkonkurencyjne w zawodach o Puchar Świata
Flota przyszłości
Gumowy czołg, realny front
Buzdygan płk. Głuszczaka nadal pomaga
Modernizacja bombowców
Aby Bałtyk był trochę bardziej czysty
Posłowie o kondycji polskiego przemysłu obronnego
Ćwiczenia „Dragon ’19” rozpoczęte!
Raport w sprawie reparacji od Niemiec
Logistycy na poligonie w Drawsku
MON planuje zwiększenie pomocy dla weteranów
„Ślązak” przeszedł kolejny test
NSR wciąż przyjmuje ochotników
Statuetki „Lider Bezpieczeństwa Państwa” wręczone
Pamięć dodaje skrzydeł
Mistrzu ju-jitsu z Błękitnej Brygady
Kierunek: Afganistan
Tu się zadań nie wybiera
Polski wkład w operację „Overlord”
Jihadist Mill
Działalność firm na rzecz obronności
You Don’t Get to Choose Your Tasks Here
Medale dla uczestników walk w Karbali
Terytorialsi z szansą na oficerskie gwiazdki
Z Wehrmachtu do Armii Andersa
Ostatnie dni na oświadczenia żołnierzy
Zmiany w przepisach mundurowych
Miroslawiec Up
F-16 wracają do Polski
Rydwany dżihadu
Sukcesy laureatów naszego plebiscytu sportowego
Poprady w Gołdapi
Wojsko analizuje wnioski z ćwiczeń 12 Dywizji
Nowe plecaki dla żołnierzy
Memoriał Ireny Szewińskiej: żołnierze nie zawiedli
W Polsce będzie więcej żołnierzy z USA
Unijny dyżur grupy bojowej V4 w 2023 roku
PGZ przyznaje: element fotela był źle zaprojektowany
Błaszczak: zdolności obronne Polski będą wzmocnione
Likwidacja komendanta Junka
Zmiana ustawy o weteranach trafiła do Sejmu
Przegląd lekkoatletycznej kadry Wojska Polskiego
Rozbicie więzienia w Końskich
Nowy rozdział w polsko-amerykańskiej współpracy
W spadochroniarstwie trzeba wciąż się uczyć
Stulecie wojskowej Akademii
„Baltops”, czyli desanty pod wodzą USA
Obrady Rady Unii Europejskiej
„Noble Jump”, czyli gotowi 24/7
Stulecie Centralnej Biblioteki Wojskowej
W NATO o zwiększeniu obecności militarnej USA w Polsce
Jak „Tannenberg” poszedł na dno
Jak zginął „Ponury”
A Half-Open Gate to Hell
Desant poza strefę komfortu
Minister Błaszczak z wizytą w bazie F-35
Od latarki do samolotu… 100 lat Centralnej Biblioteki Wojskowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Następcy Herculesów
Terytorialsi szkolą się w Toruniu
Rekordowy „Projekt Wojownik” w Giżycku
Trudny sojusz partyzantów

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO