moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Archiwum Eissa odzyskane

Są tu sfabrykowane paszporty, zdjęcia osób, które ubiegały się o te dokumenty, oraz korespondencja wymieniana między polską dyplomacją a przedstawicielami organizacji żydowskich. Po 75 latach Polska odzyskała tzw. archiwum Eissa. Zbiór dokumentuje działania Grupy Berneńskiej na rzecz pomocy Żydom podczas II wojny światowej.

Grupa Berneńska działała w czasie II wojny światowej w Szwajcarii. W skład nieformalnej organizacji wchodzili przedstawiciele polskiej dyplomacji i organizacji żydowskich. Stworzyli oni mechanizm fabrykowania paszportów krajów Ameryki Łacińskiej, dzięki którym tysiące Żydów wyjechało z okupowanej przez Niemców Europy i ocaliło życie.

Po 75 latach Polska odzyskała niezwykłą kolekcję, dokumentującą działania tej grupy, czyli tzw. archiwum Eissa. – Naszą powinnością było odzyskanie niepodważalnego dowodu na to, że Polacy, państwo polskie, jego przedstawiciele, systemowo i instytucjonalnie byli zaangażowani w ratowanie Żydów podczas II wojny światowej – przyznał prof. Piotr Gliński, wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego. – Działalność ówczesnych polskich dyplomatów w Szwajcarii, na nowo odkryta i udokumentowana, może być inspiracją dla historyków, ale także dla pisarzy, filmowców i twórców kultury – dodał wicepremier.

REKLAMA

Dokumenty, które udało się odzyskać, zgromadził Chaim Eiss, jeden z założycieli i liderów ruchu Agudat Yisrael oraz członek Grupy Berneńskiej. Eiss zajmował się m.in. przekazywaniem polskim dyplomatom list osób starających się o paszporty, a także przewozem nielegalnych dokumentów na tereny okupowane. – Trzeba pamiętać o tym, że już w pierwszych miesiącach wojny Niemcy naznaczyli Żydów, nakazali im nosić gwiazdy Dawida, pozbawili ich majątków i wykluczyli z życia publicznego – wyjaśnia dr Robert Derewenda, historyk z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. – Część Żydów mogła jednak opuścić państwo polskie. Potrzebny był właściwy paszport i odpowiednie pieniądze, ale nie było wielu chętnych, żeby ich przyjmować i im pomagać. Polacy na tym tle wręcz błyszczeli, przychodząc im niejednokrotnie z pomocą.

Chaim Eiss zmarł w 1943 roku, a zbiory, które przechowywał, znalazły się w rękach jednego z jego potomków w Izraelu. W kolekcji są między innymi sfabrykowane paszporty Paragwaju, fotografie oraz listy kilku tysięcy Żydów, którzy ubiegali się o te dokumenty. Jest tu również lista dzieci z warszawskich sierocińców oraz korespondencja prowadzona między polskimi dyplomatami i przedstawicielami organizacji żydowskich. – Dokumenty te stanowią bardzo ważny zbiór, ukazujący z jednej strony ówczesny dramat polskich rodzin żydowskich, a z drugiej podejmowane próby wydostania jak największej liczby osób z zamykającego się nad nimi piekielnego kręgu Zagłady – mówił dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Dokumenty udało się odzyskać dzięki staraniom Ambasady Polskiej w Szwajcarii. Polscy dyplomaci zlokalizowali je i namówili właściciela, by zgodził się je odsprzedać. Rozmowy toczyły się dość długo. – Jest to wielka zasługa naszego konsula honorowego w Zurychu Markusa Blechnera, który od blisko roku działał na rzecz uzyskania tego zbioru od potomków Chaima Eissa i przekonał ich, że jego miejsce jest w Polsce, w instytucjach dokumentujących Holokaust i przedwojenne życie żydowskie – powiedział dr Jakub Kumoch, ambasador RP w Szwajcarii. Zakup zbioru był możliwy dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Przed transakcją dokumenty dogłębnie zbadali historycy z Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także Muzeum Polin.

Odzyskana kolekcja na razie pozostanie w Bernie, gdzie zostanie udostępniona do oglądania. W przyszłym roku zostanie przeniesiona do Polski. Stanie się częścią zbiorów Muzeum Auschwitz-Birkenau. Wtedy też zostanie dogłębnie zbadana i – jeśli będzie taka potrzeba – poddana działaniom konserwacyjnym. – Cieszy fakt, że archiwum, które mogło być przecież dalej w kolekcji prywatnej w Izraelu, będzie udostępniane w Polsce, aby mogli badać je historycy polscy i żydowscy, ale przede wszystkim, by te dokumenty znalazły się w miejscu zgodnym z zasadami archiwistyki. Materiały przechowuje się bowiem w lokalizacji, której dotyczyły – przekonuje dr Robert Derewenda. – Są to kolejne źródła i dokumenty świadczące o tym, że Polacy robili dużo dla ratowania Żydów w czasie II wojny światowej, a w tej kwestii jest jeszcze bardzo dużo nieświadomości. To kolejny niepodważalny dowód, że było wielu takich ludzi jak dyplomaci w Szwajcarii, którzy starali się osobom narodowości żydowskiej mocno pomagać – mówi dr Derewenda.

Grupa Berneńska to nieformalna organizacja działająca na terenie Szwajcarii w czasie II wojny światowej na rzecz ratowania Żydów zagrożonych Zagładą. W jej skład wchodziło sześciu członków. Nieformalnym liderem był Aleksander Ładoś, polski dyplomata. Pozostali członkowie grupy to: Konstanty Rokicki, Abraham Silberschein, Stefan Ryniewicz, Juliusz Kuhl i Chaim Eiss. Dzięki działalności tej organizacji udało się uratować życie tysiącom osób.

Piotr Raszewski

autor zdjęć: mkidn.gov.pl

dodaj komentarz

komentarze


Premier symbolicznie rozpoczął budowę Muzeum Historii Polski
„Wostok”, czyli pokaz sztuczek wojennych
Sierż. Janusz Raczy
Razem dla bezpieczeństwa
Optoelektronika dla Leopardów
Prezydent Duda w Białym Domu
„Bolko” na wodzie
Komitet Wojskowy NATO w Warszawie
Plut. Krzysztof Polusik
Odkryto kolejne miejsce pochówku na Rakowieckiej
Nothing Can Stop Our Tanks
Współpraca terytorialsów z pogranicznikami
Drużyna Biało-Czerwonych już w Sydney!
Amerykanie będą mieli wojska kosmiczne
Nowy inspektor sił powietrznych
16–31 października 1918 roku – Polacy tworzą regularną armię
Reach for More
Sierż. Andrzej Skrajny
Amerykańskie dowództwo przyszłości
Prezydent w ONZ: wszyscy musimy przestrzegać prawa międzynarodowego
Minister zaprasza w szeregi armii
Plut. Włodzimierz Wysocki
Więcej pieniędzy dla żołnierzy
Inspektorat wrócił nad Bałtyk
Kpr. Jakub Tynka
Na macie z mistrzem
Po Bieszczadach dla Berdychowskiego
Kleszcze zamiast BRDM-ów
Minister obrony z wizytą w Łuczniku
„Patrol ‘18”: atak na lotnisku
Warto być żołnierzem
Pole by choice
USA w hołdzie gen. Pułaskiemu
Drugie życie BWR-ów
Polska Casa nad Irakiem
JTAC wie najwięcej
Wyślij paczkę do PKW
Zmiany w ustawie o weteranach
MON sfinansuje budowę szpitala w Legionowie
Jastrzębie w Albacete
Our efforts passed muster
Saperzy na start, czyli łotewskie ćwiczenia „Detonator”
The United States of America Have It Their Way
Kargil – pierwsza wojna nuklearnych mocarstw
Afgańska zmiana gotowa do misji
Kawalerzyści na górskich trasach
Ratownicy – zawsze na służbie
Stalowa nowoczesność
Rząd za kluczowymi zmianami
Broń nie tylko dla mundurowych
Zmiany w dodatkach służbowych
Zmiany w powołaniach do służby wojskowej
St. szer. Łukasz Wojciechowski
Więcej pieniędzy dla armii!
„Patrol” walczy ze skażeniami

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO