moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Kolekcja inna niż wszystkie

Osiemset czapek, trzysta mundurów, tysiące pamiątek wojskowych: ryngrafów, naszywek, proporczyków – przez 40 lat Seweryn Przybył zbierał pamiątki związane z polskimi i zagranicznymi służbami mundurowymi, głównie z okresu zimnej wojny. Teraz wyjątkową kolekcję militariów przejął jego syn Michał, i chce stworzyć multimedialne centrum historyczno-edukacyjne.

Wszystko zaczęło się na początku lat 70., gdy Polacy zbierali głównie znaczki i monety, Seweryn Przybył postanowił zbierać… nakrycia głowy. – Gdy miałem kilkanaście lat obejrzałem program telewizyjny o pewnym Czechu, który gromadził w domu nakrycia głowy. Pomyślałem wtedy, że też chciałbym mieć taką kolekcję, ale kapelusze i zwykłe czapki zupełnie mnie nie interesowały, za to od małego pasjonowałem się wojskiem – wspomina początki swojej pasji Seweryn Przybył, twórca wyjątkowej kolekcji.

Pierwszą żołnierską czapkę młody zbieracz kupił w sklepie wojskowym. Kolejną dostał od kolegi, którego ojciec był żołnierzem. Z czasem zaczął zbierać wszystko, co jest związane ze służbami mundurowymi. Ciekawych pamiątek militarnych wypatrywał na targach i bazarach. Choć – jak mówi – nie zawsze starczało pieniędzy, by kupić wypatrzony przedmiot. – Jak tylko pojawiały się jakieś pieniądze, wydawałem je na pamiątki. Moja kolekcja zaczęła gwałtownie rosnąć, gdy poszedłem do wojska, bo dopiero wtedy zdobywanie takich przedmiotów stało się łatwiejsze – przyznaje Seweryn Przybył.

Kolekcjoner przeprowadził się do Cieszyna, gdzie przez 35 lat służył w Wojskach Ochrony Pogranicza. – Jak odszedłem ze służby i dostałem odprawę, to kupiłem w Katowicach czapkę policjanta francuskiego. Upatrzyłem ją sobie cztery lata wcześniej. Plusem było to, że na początku kosztowała 450 zł, a kupiłem ją za 230 zł – śmieje się były pogranicznik.

Po przejściu na wojskową emeryturę kolekcjoner wciąż oddawał się swojej pasji. W domu pojawiało się coraz więcej kartonów, w których magazynował zdobyte przedmioty. Z czasem pudła z pamiątkami zaczęły przeszkadzać w poruszaniu się po mieszkaniu. Hobbysta postanowił przenieść je na strych. Po kilku latach zawartością opakowań zainteresował się jego syn. – Gdy zacząłem rozpakowywać kartony, zobaczyłem ogrom kolekcji – opowiada Michał Przybył, któremu ojciec przekazał swoje zbiory. – Stanęliśmy przed dylematem, albo zrobimy z nią coś pożytecznego, albo ją sprzedamy. Trudno jednak sprzedać coś, czemu tata poświęcił czterdzieści lat – dodaje Michał Przybył.

Młody kolekcjoner zaczął od inwentaryzacji zbiorów. Po pięciu żmudnych miesiącach katalogowania przedmiotów okazało się, że przez cztery dekady jego ojciec zgromadził ponad 800 nakryć głowy, 300 mundurów oraz tysiące odznaczeń, naszywek i innych żołnierskich pamiątek. Większość z nich dokumentuje historię służb mundurowych okresu zimnej wojny. – Mamy między innymi zimową czapkę ostatniego komendanta Wojsk Ochrony Pogranicza gen. bryg. Feliksa Stramika. Jest też pamiątkowe odznaczenie pierwszego ataché FBI w Polsce, wiele czapek generalskich, oryginalne odznaki Korpusu Ochrony Pogranicza i kompletny mundur pułkownika milicji bułgarskiej z lat 60 – wymienia niektóre z eksponatów Michał Przybył. Oprócz tego w kolekcji znajdują się m.in. mundury: płk. Ludwika Madydy, weterana II wojny światowej, gen. Mieczysława Gocuła, byłego szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a także oficera Żandarmerii Austriackiej, generała ZSRR oraz żołnierza holenderskiego. W zbiorach jest też ornat kardynała Stefana Wyszyńskiego, mundury oficerskie kapelanów Wojska Polskiego oraz płaszcz generalski Ryszarda Borskiego, Ewangelickiego Biskupa Wojskowego. Wśród eksponatów są również: mundur Legii Cudzoziemskiej, czapka amerykańskiego generała oraz medale, odznaczenia, ryngrafy i bandery z polskich okrętów.

Nowy właściciel rozpoczął też poszukiwania miejsca, w którym kolekcja mogłaby być zaprezentowana. Na początku pomoc zaoferowała jedna z fundacji, udostępniając 65-metrowe pomieszczenie. – Pomyślałem wtedy, super! Mamy pomieszczenie, więc zrobimy wyjątkowe muzeum, ale już w trakcie przenoszenia rzeczy okazało się, że jest tu zdecydowanie za mało miejsca – wspomina Michał. Niewielką ekspozycję obejrzało kilkaset osób, wśród nich m.in. gen. Zygmunt Mierczyk, były rektor-komendant Wojskowej Akademii Technicznej, który podarował kolekcjonerowi swój mundur.

Pierwszy sukces zainspirował Michała i jego przyjaciół do założenia stowarzyszenia rekonstrukcyjno-historycznego i jeszcze większej promocji wyjątkowych zdobyczy. – Dzięki takiej formie działalności możemy je nie tylko eksponować, ale i cały czas powiększać – przyznaje Mirosław Gaura, prezes Stowarzyszenia „Barwa i Broń”. Członkowie stowarzyszenia przenieśli część zbiorów do skansenu w Ochabach Wielkich – największego takiego obiektu na Śląsku Cieszyńskim. Tam na 150 metrach kwadratowych prezentowany jest jednak wciąż niewielki wycinek wojskowej kolekcji. Pasjonaci obliczyli, że na wyeksponowanie całości zbiorów potrzebne byłoby pomieszczenie nie mniejsze niż 1000 metrów kwadratowych.

Militarna ekspozycja pozostanie w Ochabach Wielkich do października. Co będzie później? Plany są ambitne. Grupa chciałaby otworzyć interaktywne centrum muzealno-historyczne. – To jest nasz życiowy projekt – podkreśla Michał Paszek, koordynator projektu „Centrum Historyczne”. – Nie chcemy by pozostało po nas tylko wspomnienie o fajnej kolekcji. Dlatego stworzyliśmy plany centrum multimedialno-interaktywnego, jakiego w tej części Europy jeszcze nie ma – dodaje koordynator projektu.

Inicjatorzy przedsięwzięcia zaznaczają, że nie chcą tworzyć kolejnego muzeum „w gablotach”. Obecnie skupiają się na poszukiwaniu miejsca i osób zainteresowanych wsparciem tej inicjatywy. – Liczymy, że do naszych pomysłów uda się przekonać kogoś z pasją. Szukamy ludzi, którzy pomogą nam finansowo, ale również merytorycznie i praktycznie – wyjaśnia koordynator projektu „Centrum Historyczne”. – Jestem pewny, że takie muzeum byłoby dużą atrakcją nie tylko na skalę regionu, ale nawet kraju – zapewnia z kolei Michał Przybył, właściciel wyjątkowego zbioru.

Piotr Raszewski

autor zdjęć: Michał Przybysz

dodaj komentarz

komentarze


Minister Antoni Macierewicz podsumował dwa lata kierowania resortem obrony
Tragedia SS „Wigry”
Co dalej z polsko-ukraińskim dialogiem historycznym?
Patrioty coraz bliżej
Wsparcie dla misji Air Policing
Ćwiczenia Maple Arch '17 w Nowej Dębie
Język współpracy
Żołnierze kruczego pióra
Nowa współpraca wojskowa UE
Z obiektywem na wojnę
Nowa instrukcja lotów HEAD do końca roku
Spartakiada: Zmechanizowani ze Szczecina kontra Czarna Dywizja
Więcej pieniędzy na obronność
Limity służby czynnej w 2018 roku
Pamiątki po polskich żołnierzach trafią do ich rodzin
Polacy jadą na misję szkoleniową do Iraku
Trzy medale przełajowców na wojskowych mistrzostwach świata
Cztery kilometry walki
Czy w szkołach będzie wychowanie proobronne?
Drugie życie Challengerów
Jastrzębie wracają z Litwy do domu
Zbierają doświadczenia w pustynnych warunkach
Autosan sprzedaje autobusy do Niemiec
Jubileusz Śląska Wrocław
MON odzyska narzędzia analizy planów operacyjnych
Żołnierz WOT-u mistrzem wojska w szachach
Kobiety na misjach obserwacyjnych
„Dunaj ’17” – test przed misją
Blok operacyjny na miarę XXI wieku
Zabytkowy silnik do Renault FT
Dni Radiolokacji
Studenci Akademii Wojsk Lądowych pomagają weteranom
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Posłowie rozmawiali o sytuacji materialnej wojskowych
Posłowie o budżecie obronnym na 2018 rok
Bandera nad „Kormoranem”
Rozbrajanie kontrolowane, Warszawa, listopad 1918
Wojsko kupiło drony uderzeniowe
Centrum dowodzenia NATO w Polsce?
Wypadek na poligonie
Piłkarska jesień wojskowych drużyn – czas na podsumowania
Armia Czerwona zamyka kleszcze
Twierdze nie do zdobycia
Posłowie o przemyśle stoczniowym
Boeing dla VIP-ów wylądował w Polsce
Wyższe dodatki dla żołnierzy
Raport MON o książce Tomasza Piątka
Podziękuj bohaterom!
Twórcy SPO odznaczeni
Jeszcze mobilniejsze NATO
Czarna dywizja na ćwiczeniach „Borsuk”
Służba w WOT nie tylko dla dwudziestolatków
Świętowali na sportowo
Polacy pojechali do Kanady po zwycięstwo
Patrioty o krok bliżej

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO